System ligowy piłki nożnej w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tworzenie systemu rozgrywek piłki nożnej w Polsce (początkowo wyłącznie męskich) zostało zapoczątkowane w grudniu 1919, podczas Zgromadzenia Założycielskiego Polskiego Związku Piłki Nożnej. Na przestrzeni lat ulegał on licznym zmianom, zarówno pod względem hierarchiczności, nazewnictwa, jak i zasięgu terytorialnego.

Aktualny[edytuj | edytuj kod]

25 września 2006 Zarząd Polskiego Związku Piłki Nożnej przyjął projekt reformy systemu męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Polsce[1], który 7 stycznia 2007 został zatwierdzony uchwałą delegatów podczas Walnego Zgromadzenia PZPN i zaczął obowiązywać począwszy od sezonu 2008/2009[2].

Od lipca 2008 rozgrywki centralne obejmują cztery – a nie trzy, jak wcześniej – poziomy ligowe: Ekstraklasę, I ligę, II ligę oraz III ligę. Pozostałe szczeble mają charakter regionalny (wojewódzki) lub lokalny i różnią się od siebie w różnych częściach kraju, co jest spowodowane suwerennością poszczególnych wojewódzkich Związków Piłki Nożnej w zakresie prowadzenia rozgrywek od piątego poziomu hierarchicznego „w dół”.

W sezonie 2010/2011 w województwie małopolskim został przeprowadzony kolejny etap reformy z 2008 – zlikwidowany został 10. poziom rozgrywek, zamiast jednej powstały dwie grupy IV ligi, a zamiast dwóch grup V ligi powstało pięć grup klasy okręgowej, która stała się odtąd szóstym poziomem rozgrywkowym. W tym samym sezonie zlikwidowano nazwę V liga w województwie zachodniopomorskim, gdzie (w przeciwieństwie do reszty kraju) nazwą klasa okręgowa objęto rozgrywki na dwóch poziomach ligowych – szóstym i siódmym[3].

Tabela przedstawia stan poszczególnych klas rozgrywkowych w sezonie 2019/2020.

Poziom Nazwa szczebla rozgrywkowego
1 Ekstraklasa
(16 drużyn)
↓ 3 drużyny
2 I liga
(18 drużyn)
↑ 3 drużyny
↓ 3 drużyny
3 II liga
(18 drużyn)
↑ 3 drużyny
↓ 4 drużyny
4 III liga
4 grupy (72 drużyny)
gr. II - północno-zachodnia (18) gr. III - południowo-zachodnia (18) gr. I - północno-wschodnia (18) gr. IV - południowo-wschodnia (18)
5 IV liga
21 grup (368 drużyn)
pomorskie
1 grupa
kujawsko-pomorskie
1 grupa
dolnośląskie
2 grupy
opolskie
1 grupa
podlaskie
1 grupa
łódzkie
1 grupa
małopolskie
2 grupy
lubelskie
1 grupa
pomorska (18) kujawsko-pomorska (18) dolnośląska - wschód (16)dolnośląska - zachód (16) opolska (18) podlaska (16) łódzka (20) małopolska wsch. (16)
małopolska zach. (16)
lubelska (18)
zachodniopomorskie
1 grupa
wielkopolskie
2 grupy
lubuskie
1 grupa
śląskie
2 grupy
warmińsko-mazurskie
1 grupa
mazowieckie
2 grupy
świętokrzyskie
1 grupa
podkarpackie
1 grupa
zachodniopom. (18) wielkopolska płd. (16)
wielkopolska płn. (16)
lubuska (18) śląska I (18)
śląska II (18)
warmińsko-mazurska (16) mazowiecka płd. (20)
mazowiecka płn. (20)
świętokrzyska (18) podkarpacka (18)
6 Klasa okręgowa / Liga okręgowa
55 grup
pomorskie
3 grupy
kujawsko-pomorskie
2 grupy
dolnośląskie
4 grupy
opolskie
2 grupy
podlaskie
2 grupy
łódzkie
4 grupy
małopolskie
7 grup
lubelskie
4 grupy
gdańska I
gdańska II
słupska
kujawsko-pomorska I
kujawsko-pomorska II
jeleniogórska
legnicka
wałbrzyska
wrocławska
opolska I
opolska II
podlaska łódzka
piotrkowska
sieradzka
skierniewicka
krakowska I
krakowska II
krakowska III
nowosądecka
tarnowska I
tarnowska II
wadowicka
bialskopodlaska
chełmska
lubelska
zamojska
zachodniopomorskie
2 grupy
wielkopolskie
7 grup
lubuskie
2 grupy
śląskie
7 grup
warmińsko-mazurskie
2 grupy
mazowieckie
6 grup
świętokrzyskie
1 grupa
podkarpackie
5 grup
koszalińska
szczecińska
kaliska
konińska
leszczyńska
pilska
poznańska wsch.
poznańska zach.
gorzowska
zielonogórska
bielska
częstochowska I
częstochowska II
katowicka I
katowicka II
katowicka III
katowicka IV
warmińsko-mazur. I
warmińsko-mazur. II
ciechanowsko-ostrołęcka
płocka
radomska
siedlecka
warszawska I
warszawska II
świętokrzyska dębicka
jarosławska
krośnieńska
rzeszowska
stalowowolska
7 Klasa A / Klasa okręgowa (tylko w województwie zachodniopomorskim)
127 grup
pomorskie
6 grup
kujawsko-pomorskie
4 grupy
dolnośląskie
13 grup
opolskie
6 grup
podlaskie
2 grupy
łódzkie
8 grup
małopolskie
17 grup
lubelskie
8 grup
gdańska I
gdańska II
gdańska III
gdańska IV
słupska I
słupska II
bydgoska I
bydgoska II
toruńska
włocławska I
włocławska II
jeleniogórska I
jeleniogórska II
jeleniogórska III
legnicka I
legnicka II
legnicka III
wałbrzyska I
wałbrzyska II
wałbrzyska III
wałbrzyska IV
wrocławska I
wrocławska II
wrocławska III
wrocławska IV
opolska I
opolska II
opolska III
opolska IV
opolska V
opolska VI
podlaska I
podlaska II
podlaska III
łódzka I
łódzka II
łódzka III
piotrkowska I
piotrkowska II
sieradzka I
sieradzka II
skierniewicka
chrzanowska
krakowska I
krakowska II
krakowska III
limanowska
myślenicka
nowosądecka
nowosądecko-gorlicka
olkuska
oświęcimska
podhalańska
tarnowska I
tarnowska II
tarnowska III
tarnowska IV
wadowicka
wielicka
bialskopodlaska I
bialskopodlaska II
chełmska
lubelska I
lubelska II
lubelska III
zamojska I
zamojska II
zachodniopomorskie
4 grupy
wielkopolskie
11 grup
lubuskie
7 grup
śląskie
13 grup
warmińsko-mazurskie
4 grupy
mazowieckie
9 grup
świętokrzyskie
2 grupy
podkarpackie
13 grup
koszalińska płd.
koszalińska płn.
szczecińska płd.
szczecińska płn.
kaliska I
kaliska II
konińska I
konińska II
leszczyńska I
leszczyńska II
pilska I
pilska II
poznańska I
poznańska II
poznańska III
gorzowska I
gorzowska II
gorzowska III
zielonogórska I
zielonogórska II
zielonogórska III
zielonogórska IV
bielska
bytomska
częstochowska I
częstochowska II
katowicka
lubliniecka
raciborska
rybnicka
skoczowska
sosnowiecka
tyska
zabrzańska
żywiecka
warmińsko-mazurska I
warmińsko-mazurska II
warmińsko-mazurska III
warmińsko-mazurska IV
ciechanowsko-ostrołęcka
płocka
radomska I
radomska II
siedlecka
warszawska I
warszawska II
warszawska III
warszawska IV
kielecka I
kielecka II
sandomierska
dębicka I
dębicka II
jarosławska
krośnieńska I
krośnieńska II
krośnieńska III
lubaczowska
przemyska
przeworska
rzeszowska I
rzeszowska II
rzeszowska III
stalowowolska I
stalowowolska II
8 Klasa B / Klasa A (tylko w województwie zachodniopomorskim)
187 grup
pomorskie
10 grup
kujawsko-pomorskie
8 grup
dolnośląskie
26 grup
opolskie
15 grup
podlaskie łódzkie
11 grup
małopolskie
24 grupy
lubelskie
8 grup
gdańska I
gdańska II
gdańska III
gdańska IV
gdańska V
malborska I
malborska II
słupska I
słupska II
bydgoska I
bydgoska II
bydgoska III
bydgoska IV
bydgoska V
toruńska I
toruńska II
jeleniogórska I
jeleniogórska II
jeleniogórska III
jeleniogórska IV
kłodzka I
kłodzka II
legnicka I
legnicka II
legnicka III
legnicka IV
legnicka V
świdnicka I
świdnicka II
wałbrzyska
wrocławska I
wrocławska II
wrocławska III
wrocławska IV
wrocławska V
wrocławska VI
wrocławska VII
wrocławska VIII
wrocławska IX
wrocławska X
wrocławska XI
opolska I
opolska II
opolska III
opolska IV
opolska V
opolska VI
opolska VII
opolska VIII
opolska IX
opolska X
opolska XI
opolska XII
opolska XIII
łódzka I
łódzka II
łódzka III
piotrkowska I
piotrkowska II
sieradzka I
sieradzka II
sieradzka III
sieradzka IV
skierniewicka I
skierniewicka II
chrzanowska
gorlicka
krakowska I
krakowska II
krakowska III
limanowska
myślenicka
nowosądecka I
nowosądecka II
olkuska I
olkuska II
oświęcimska
podhalańska wsch.
podhalańska zach.
tarnowska I
tarnowska II
tarnowska III
tarnowska IV
tarnowska V
wadowicka I
wadowicka II
wielicka
bialskopodlaska I
bialskopodlaska II
lubelska I
lubelska II
lubelska III
lubelska IV
zamojska
zachodniopomorskie
10 grup
wielkopolskie
13 grup
lubuskie
8 grup
śląskie
15 grup
warmińsko-mazurskie
4 grupy
mazowieckie
10 grup
świętokrzyskie
4 grupy
podkarpackie
21 grup
koszalińska I
koszalińska II
koszalińska III
koszalińska IV
szczecińska I
szczecińska II
szczecińska III
szczecińska IV
szczecińska V
szczecińska VI
kaliska I
kaliska II
kaliska III
kaliska IV
konińska
leszczyńska I
leszczyńska II
pilska I
pilska II
poznańska I
poznańska II
poznańska III
poznańska IV
drezdenecka
gorzowska
krośnieńska
nowosolska
świebodzińska
zielonogórska
żagańska
żarska
bielska
bytomska
częstochowska I
częstochowska II
katowicka
lubliniecka
raciborska
rybnicka
skoczowska
sosnowiecka
tyska
zabrzańska
żywiecka
warmińsko-mazurska I
warmińsko-mazurska II
warmińsko-mazurska III
warmińsko-mazurska IV
ciechanowska
ostrołęcka
płocka
radomska I
radomska II
siedlecka
warszawska I
warszawska II
warszawska III
warszawska IV
kielecka I
kielecka II
sandomierska
dębicka I
dębicka II
jarosławska I
jarosławska II
krośnieńska I
krośnieńska II
krośnieńska III
krośnieńska IV
krośnieńska V
krośnieńska VI
lubaczowska
przemyska
przeworska
rzeszowska I
rzeszowska II
rzeszowska III
rzeszowska IV
rzeszowska V
rzeszowska VI
stalowowolska I
stalowowolska II
stalowowolska III
9 Klasa C / Klasa B (tylko w województwie zachodniopomorskim)
28 grup
pomorskie kujawsko-pomorskie dolnośląskie
5 grup
opolskie podlaskie łódzkie małopolskie
8 grup
lubelskie
oławska
średzka
trzebnicka
wrocławska
krakowska I
krakowska II
krakowska III
podhalańska
wadowicka
wielicka
zachodniopomorskie
8 grup
wielkopolskie lubuskie śląskie
3 grupy
warmińsko-mazurskie mazowieckie świętokrzyskie podkarpackie
koszalińska I
koszalińska II
szczecińska I
szczecińska II
szczecińska III
szczecińska IV
szczecińska V
raciborska I
raciborska II
rybnicka
zabrzańska

Historyczny[edytuj | edytuj kod]

Legenda
Rozgrywki Oznaczenie Opis
ogólnopolskie i
makroregionalne
MP Mistrzostwa Polski
Liga, I, II, III, IV Liga (rozgrywki ogólnopolskie lub makroregionalne)
III(1) Liga(ilość grup)
E(2) Ekstraklasa po sezonie zasadniczym podzielona na 2 grupy ("mistrzowską i spadkową")
okręgowe MO Mistrzostwa Okręgów (tylko w 1946, wyłonienie klas rozgrywkowych)
KM, KW, KMP, KP Klasa: mistrzowska, wojewódzka, międzypowiatowa, powiatowa
Okr Klasa Okręgowa - zwana także: Ligą Okręgowa, klasą "M" (międzywojewódzką) lub III ligą regionalną. (rozgrywki okręgowe lub wojewódzkie)
Okr(5) Klasa Okręgowa(liczba grup)
A, B, C Klasa A, B, C. (rozgrywki okręgowe lub wojewódzkie)
C (LZS), W Utworzono zamkniętą klasę "C-LZS" (tylko dla zespołów LZS), prowadzoną przez Radę Wojewódzką LZS. Funkcjonowała także tzw. klasa "W" (wiejska), także dla zespołów LZS.
LŚ, MLS Liga Śląska, Mazowiecka Liga Seniorów
Okr(A) Nazwy klas lub lig w rozgrywkach okręgowych różnią się w zależności od danego okręgu.
Sezony I poziom
ligowy
II poziom
ligowy
III poziom
ligowy
IV poziom
ligowy
V poziom
ligowy
VI poziom
ligowy
VII poziom
ligowy
VIII poziom
ligowy
IX poziom
ligowy
Okręgi
1920 MP (3)
1921 MP A B C 5
1922 MP A B C 8
1923 MP A B C 8
1924 (przerwa) A B C 9
1925 MP (przerwa) (przerwa) (przerwa) 9
1926 MP A B C 9
1927 Liga A B C 9
1928 Liga A B C 10
1929 Liga A B C 12
1930 Liga A B C 13
1931 Liga A() B(A) C(B) (C) 13
1932 Liga A() B(A) C(B) (C) 13
1933 Liga A() B(A) C(B) (C) 13
1934 Liga Okr(/A) A(B) B(C) C 14
1935 Liga Okr(/A) A(B) B(C) C 14
1936 Liga Okr(/A) A(B) B(C) C 14
1936/1937 Liga Okr(/A) A(B) B(C) C 14
1937/1938 Liga Okr(/A) A(B) B(C) C 14
1938/1939 Liga Okr(/A) A(B) B(C) C 14
1939/1940 Liga Okr(/A) A (B) B (C) C z powodu wybuchu wojny rozgrywki niedokończone 14
1946 MP MO(3) 16
1947 MP / El. A B C 16
1948 I liga A B C 16
1949 I liga II liga(2) A B C 16
1949/1950 I liga II liga(2) A B C 16
1951 I liga II liga(4) 1KW(KW/A) 2KW(KP/B) 3KW(C) 4KW 16
1952 I liga II liga(4) 1KW 2KW 3KW 4KW 16
1953 I liga II liga III liga(8) A B C(W) (W) 16
1954 I liga II liga III liga(8) A B C(W) (W) 16
1955 I liga II liga III liga(8) A B C(W) (W) 16
1956 I liga II liga III liga(9) A B C(LZS/W) W 16
1957 I liga II liga(2) III liga(17) A B C(LZS/W) W 16
1958 I liga II liga(2) III liga(17) A B C(LZS/W) W 16
1959 I liga II liga(2) Okr A B C(LZS/W) W(LZS) 16
1960 I liga II liga(2) Okr A B C(LZS/W) W(LZS) 16
1960/1961 I liga II liga Okr A B C(LZS/W) W(LZS) 16
1961/1962 I liga II liga Okr A B C(LZS/W) (LZS/W) 16
1962/1963 I liga II liga Okr A B C(LZS/W) (LZS/W) 16
1963/1964 I liga II liga Okr A B C(LZS/W) (LZS/W) 16
1964/1965 I liga II ligaI Okr A B C(LZS/W) (LZS/W) 16
1965/1966 I liga II liga Okr A B C(LZS/W) (LZS/W) 16
1966/1967 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1967/1968 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1968/1969 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1969/1970 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1970/1971 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1971/1972 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1972/1973 I liga II liga III liga(4) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1973/1974 I liga II liga(2) Okr(A) A(B) B(C) C 16
1974/1975 I liga II liga(2) KW1(A) KW2(B) KW3(C) KW4 16
1975/1976 I liga II liga(2) KW1(A) KW2(B) KW3(C) KW4 16
1976/1977 I liga II liga(2) III liga(8) A(Okr) B(A) C(B) (C) 49
1977/1978 I liga II liga(2) III liga(8) A(Okr) B(A) C(B) (C) 49
1978/1979 I liga II liga(2) III liga(8) A(Okr) B(A) C(B) (C) 49
1979/1980 I liga II liga(2) III liga(8) A(Okr) B(A) C(B) (C) 49
1980/1981 I liga II liga(2) III liga(4) Okr A B C 49
1981/1982 I liga II liga(2) III liga(4) Okr A B C 49
1982/1983 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1983/1984 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1984/1985 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1985/1986 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1986/1987 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1987/1988 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1988/1989 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1989/1990 I liga II liga III liga(4) Okr A B C 49
1990/1991 I liga II liga III liga(8) Okr A B C 49
1991/1992 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1992/1993 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1993/1994 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1994/1995 I liga II ligaI(2) III liga(8) Okr A B C 49
1995/1996 I liga II liga(2) III liga(8) Okr A B C 49
1996/1997 I liga II liga(2) III liga(8) IV liga(25) Okr A B C 49
1997/1998 I liga II liga(2) III liga(8) IV liga(22) Okr A B C 49
1998/1999 I liga II liga(2) III liga(4) IV liga(16) Okr(53) A B C 49
1999/2000 I liga II liga III liga(4) IV liga(16) Okr A B C 49
2000/2001 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(21) Okr A B C 16
2001/2002 I liga(2) II liga III liga(4) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2002/2003 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(19) Okr(MLS)[4] A(Okr) B(A) C(B) 16
2003/2004 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(19) Okr(V) A(Okr) B(A) C(B) 16
2004/2005 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(19) Okr(V) A(Okr) B(A) C(B) 16
2005/2006 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(19) Okr(V) A(Okr) B(A) C(B) 16
2006/2007 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(18) Okr(V) A(Okr) B(A) C(B) 16
2007/2008 I liga II liga III liga(4) IV Okr.(18) Okr(V) A(Okr) B(A) C(B) 16
2008/2009 Ekstr. I liga II liga(2) III liga(8) IV Okr.(19) Okr(V) A(Okr) B(A) C(B) 16
2009/2010 Ekstr. I liga II liga(2) III liga(8) IV Okr.(19) Okr A B C 16
2010/2011 Ekstr. I liga II liga(2) III liga(8) IV Okr.(19) Okr A B C 16
2011/2012 Ekstr. I liga II liga(2) III liga(8) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2012/2013 Ekstr. I liga II liga(2) III liga(8) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2013/2014 Ekstr.(2) I liga II liga(2) III liga(9) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2014/2015 Ekstr.(2) I liga II liga III liga(8) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2015/2016 Ekstr.(2) I liga II liga III liga(8) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2016/2017 Ekstr.(2) I liga II liga III liga(4) IV Okr.(21) Okr A B C 16
2017/2018 Ekstr.(2) I liga II liga III liga(4) IV Okr.(21) Okr A B C 16
2018/2019 Ekstr.(2) I liga II liga III liga(4) IV Okr.(20) Okr A B C 16
2019/2020 Ekstr.(2) I liga II liga III liga(4) IV Okr.(21) Okr(55) A(127) B(187) C(28) 16

Zobacz także:

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Zarząd PZPN przyjął projekt reformy systemu rozgrywek (pol.). 90minut.pl, 2006-09-25. [dostęp 2012-08-23].
  2. Reforma rozgrywek od sezonu 2008/09 (pol.). 90minut.pl, 2007-01-07. [dostęp 2012-08-23].
  3. Paweł Pązik: V liga wkrótce zniknie – ujednolicenie rozgrywek (pol.). Ligowiec.net, 2010-04-25. [dostęp 2012-08-23].
  4. Mazowiecka Liga Seniorów