Tomasz Vetulani

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tomasz Vetulani
Data i miejsce urodzenia 21 grudnia 1965
Kraków
Narodowość polska
Alma Mater Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie,
Królewska Akademia Sztuk Pięknych w Gandawie
Dziedzina sztuki malarstwo,
rzeźba,
rysunek
Strona internetowa

Tomasz Vetulani[a] (ur. 21 grudnia 1965 w Krakowie[1]) – polski artysta plastyk, malarz, rzeźbiarz i rysownik.

W swojej twórczości zawiera zarówno odniesienia osobiste, jak i komentarze do bieżących spraw politycznych i społecznych. Posługuje się m.in. materiałami nieszlachetnymi, jak silikon i gąbka. Od 1991 mieszka i tworzy w Utrechcie w Holandii. Posiada podwójne obywatelstwo: polskie i holenderskie.

Życie i twórczość[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w Krakowie jako drugi syn Jerzego Vetulaniego i Marii Vetulani z domu Pająk, młodszy brat Marka. Został ochrzczony przez biskupa Karola Wojtyłę[2][3], który był przyjacielem jego rodziny.

Zdał maturę w V Liceum Ogólnokształcym im. Augusta Witkowskiego w Krakowie. W latach 1986–1991 studiował na Wydziale Malarstwa krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, gdzie uzyskał dyplom w pracowni Juliusza Joniaka[4][5]. Podczas studiów przez krótki czas współpracował z Tadeuszem Kantorem[6]. W 1990 wyjechał do Izraela, gdzie przez dwa semestry studiował na Uniwersytecie Hajfy[4]. W latach 1992–1993 dzięki stypendium Wspólnoty Flamandzkiej Belgii i Ministra Kultury Polski odbył studia na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Gandawie[4][7].

Tomasz Vetulani debiutował w 1992 roku wystawą w Stawski Gallery w Krakowie. W 1994 otrzymał wyróżnienie na XXXI Ogólnopolskiej Wystawie Malarstwa Bielska Jesień[8], a w 2002 nominację do Nagrody im. Daniela Chodowieckiego na polski rysunek i grafikę. W 1991 wyjechał i osiedlił się w Holandii[3], gdzie obecnie mieszka i tworzy[1][6].

Jego prace były prezentowane na kilkudziesięciu wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce, Holandii, Niemczech i Norwegii, m.in. w CSW Zamku Ujazdowskim w Warszawie, Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, Galerii Bunkier Sztuki, Biurze Wystaw Artystycznych w Bielsku-Białej, Galerii Sztuki Współczesnej w Opolu oraz w galeriach prywatnych. Od 2014 wystawia w Galerii Olympia w Krakowie[9][10][11][12][13].

W Utrechcie wykonał szereg realizacji publicznych, w tym: na moście nad kanałem pomiędzy ulicami Bleyenburgstraat i Huizingalaan, na osiedlu Zeeheldenbuurt(niderl.), balustradę Eendjesbrug (Most kaczki, 2014)[6][14][15][16][17]; w parku Voorveldse Polder(niderl.) rzeźbę De Stoel (Krzesło, 2018)[18][19]; oraz ponownie na osiedlu Zeeheldenbuurt, w sąsiedztwie pierwszej realizacji, kolejną balustradę Eendjesbrug (Most kaczki, 2021)[20][21].

Krytyczki sztuki komentujące twórczość Tomasza Vetulaniego stwierdzały, że „artysta żongluje z łatwością i przekorą rozmaitymi środkami wyrazu oraz mediami”[11] tworząc krytyczne prace o „mocnych konotacjach społecznych i politycznych”[11], „prześmiewczym i ironicznym charakterze”[22], w których patrzy na Polskę „z dużą obawą, (...) z perspektywy emigranta, z odmiennie ukształtowanej kulturowo i społecznie Holandii, która stała się jego nową ojczyzną”[22], a z drugiej strony kreuje „subtelne obrazy-obiekty”[11], z reguły przedstawiające postać kobiecą[4][23], w których „celowo odrzuca klasyczne piękno postaci na rzecz kruchości, ulotności czy po prostu większej wrażliwości na to, co zastane”[22].

W swoim malarstwie Tomasz Vetulani wykorzystuje farbę olejną, szkic, akwarelę, jak i materiały nieszlachetne jak silikon czy gąbkę[b][24]. Na deskach, płytach cynkowych oraz matrycach komputerowych tworzy cykle malarskie. Cechuje je „stonowana, monochromatyczna kolorystyka, która podkreśla melancholię i ulotność przedstawień”[4]. Tomasz Vetulani tworzy obiekty z przypominającego wosk białego kleju[11], taśmy klejącej oraz z wykorzystaniem odpadów, np. korków[4][25]. Do obrazów i obiektów włącza w formie kolażu archiwalne fotografie. Inspiruje się m.in. architekturą religijną oraz otaczającą przyrodą i krajobrazem holenderskim[26].

Ma troje dzieci[26]. Jest ateistą[3].

Wybrane wystawy[edytuj | edytuj kod]

Fragment instalacji z wystawy Ręczna robota, prace powstałe w reakcji na sytuację polityczną w Polsce po wyborach parlamentarnych w 2015

Indywidualne

Zbiorowe

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[1]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Właśc. Tomasz Jerzy Vetulani.
  2. Według Tomasza Vetulaniego gąbka to „łatwy, lekki materiał zawsze gotowy do użytku. Jej kolor i faktura spełniają moje wymagania estetyczne, fizycznie jest bardzo obecna w przestrzeni. Farba lub tusz są natychmiast wchłaniane w powierzchnię pianki, co sprawia, że korekty są prawie niemożliwe. Jest to materiał, który nadaje się do szybkiej, dynamicznej aplikacji i jest szczególnie przydatny do spontanicznego szkicowania farbą wyciskaną bezpośrednio z tubki. Fakt, że prace te nie mają wielkiej trwałości (gąbka nie jest bardzo trwałym materiałem) nie zniechęca mnie; przemijalność bardzo dobrze pasuje do charakteru pracy i w pewnym stopniu odzwierciedla moje postrzeganie sztuki”[24].
  3. Wykaz niekompletny.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Oficjalna strona Tomasza Vetulaniego (ang.). [dostęp 29 czerwca 2011].
  2. Agnieszka Kania. Jak uciekać, to do Niskich Krajów. „Gazeta Wyborcza Opole”, s. 7, 27 maja 2011. 
  3. a b c Mira Suchodolska: Znać papieża to jest coś. Tomasz Vetulani o rodzinie, Krakowie, byciu artystą i "polwywaleniu". gazetaprawna.pl, 14 marca 2021. [dostęp 15 marca 2021].
  4. a b c d e f Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969. Kraków: Muzeum Sztuki Współczesnej w Krakowie MOCAK, 2020, s. 248.
  5. a b Rysunki z Niskich Krajów Tomasza Vetulaniego w Galerii Aneks (pol.). tekturaopolska.pl. [dostęp 29 czerwca 2011].
  6. a b c Katarzyna Szymańska-Borginon: Polski artysta w Holandii: Cały czas jest ciężko. Pogodziłem się z losem cichego życia (pol.). rmf24.pl, 3 maja 2015. [dostęp 3 maja 2015].
  7. Tomasz Vetulani. artinfo.pl. [dostęp 25 marca 2016].
  8. Edycja 1994. Biennale Malarstwa Bielska Jesień. [dostęp 25 marca 2016].
  9. a b Jan Kawiorski: Wizja lokalna. Galeria Olympia, 5 września 2014. [dostęp 23 grudnia 2020].
  10. a b Olimpia Maciejewska: Ręczna robota. Galeria Olympia, 22 marca 2016. [dostęp 23 grudnia 2020].
  11. a b c d e f Agnieszka Gołębiewska: Zagrożenia nie ma. Barwa i broń. Galeria Olympia, 24 października 2017. [dostęp 3 października 2018].
  12. a b Agnieszka Gołębiewska: Z kolan. Polska to marzenie. Galeria Olympia, 10 listopada 2018. [dostęp 23 grudnia 2020].
  13. a b Kolekcja jesień 2019. Galeria Olympia, 16 listopada 2019. [dostęp 23 grudnia 2020].
  14. Niet alle eendjes zwemmen in het water…. wijkkrantwittevrouwen.nl, 16 grudnia 2014. [dostęp 3 października 2018].
  15. Vervanging brugleuning Ezelsdijk. ezelsdijk.nl, 29 października 2014. [dostęp 2 stycznia 2021].
  16. Opening Eendjesbrug 22 november. ezelsdijk.nl, 29 listopada 2014. [dostęp 2 stycznia 2021].
  17. Eendjesbrug 2014. ezelsdijk.nl, Listopad 2014. [dostęp 2 stycznia 2021].
  18. Gedichtenbank Voorveldsepolder. ezelsdijk.nl, 29 września 2018. [dostęp 16 października 2018].
  19. Kunststoel met vaart. wijkkrantwittevrouwen.nl, 4 listopada 2018. [dostęp 9 listopada 2018].
  20. Zeeheldenbuurt is Eendjesbrug rijker. ondernemersfondsutrecht.nl, 16 lipca 2021. [dostęp 5 sierpnia 2021].
  21. Eendjesbrug bij Bondsbureau. predikanten.nl, 22 lipca 2021. [dostęp 5 sierpnia 2021].
  22. a b c d Fred Gijbels: Multi-Kulti. Dom Norymberski, 25 września 2018. [dostęp 3 października 2018].
  23. a b Tomasz Vetulani / Zagrożenia nie ma. Galeria Olympia, 23 listopada 2017. [dostęp 2 grudnia 2018].
  24. a b c W tym szczególnym momencie. Katalog wystawy. Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski, 1998. [dostęp 2 lutego 2021].
  25. Trash prince uit de Voorveldsepolder. ezelsdijk.nl, 28 marca 2012. [dostęp 2 stycznia 2021].
  26. a b Tomasz Vetulani o Holandii, niskim kraju (pol.). nto.pl, 5 czerwca 2011. [dostęp 29 czerwca 2011].
  27. "Rysunki z niskich krajów" w galerii Aneks. radio.opole.pl, 13 maja 2011. [dostęp 2 stycznia 2021].
  28. Expositie Vetulani in Museum Warsenhoeck. pen.nl, 2 kwietnia 2017. [dostęp 2 grudnia 2018].
  29. XXXI Ogólnopolska Wystawa Malarstwa Bielska Jesień 1994. zacheta.art.pl. [dostęp 26 grudnia 2020].
  30. Krąg: "Natura i jej abstrakcje" - malarstwo. bwazg.pl. [dostęp 2 lutego 2021].
  31. XXXIII Ogólnopolska Wystawa Malarstwa Bielska Jesień 1997. zacheta.art.pl. [dostęp 26 grudnia 2020].
  32. Poolse vice-ambassadeur opende tentoonstelling RAR. grootnissewaard.nl, 21 lutego 2016. [dostęp 2 lutego 2021].
  33. Artyści Polscy w Holandii - Spotkanie II / Ontmoeting II - Spijkenisse - otwarcie 13 lutego 2016. niedziela.nl, 11 lutego 2016. [dostęp 2 lutego 2021].
  34. Artyści z Krakowa. Generacja 1950–1969. MOCAK. [dostęp 5 października 2020].
  35. Nasza wystawa. Mokre obrazy. 21. Galeria Olympia, 19 marca 2021. [dostęp 28 kwietnia 2021].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]