Tonsil

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Tonsil
Tonsil
Forma prawna spółka akcyjna
Data założenia marzec 1945
Data likwidacji 2004
Lokalizacja Września  Polska
Siedziba ul. Daszyńskiego 2/3
62-300 Września
Numer KRS 0000021598
Branża Przemysł elektroniczny
Produkty Profesjonalny i konsumencki sprzęt elektroakustyczny, podzespoły automatyki i elektroniczne
Położenie na mapie Wrześni
Mapa lokalizacyjna Wrześni
Tonsil
Tonsil
Położenie na mapie gminy Września
Mapa lokalizacyjna gminy Września
Tonsil
Tonsil
Położenie na mapie powiatu wrzesińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu wrzesińskiego
Tonsil
Tonsil
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa wielkopolskiego
Tonsil
Tonsil
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tonsil
Tonsil
Ziemia 52°19′44,4″N 17°33′27,1″E/52,329000 17,557528
Zestaw głośnikowy ZgB 70-8-50 "Dynamic Speaker HX-80" firmy Tonsil (eksportowa wersja kolumn ZgB 70-8-651 "Altus 110" z kopułkowym gł. wysokotonowym)

Tonsil – zakłady wytwórcze głośników we Wrześni, założone w marcu 1945 roku przez dyrekcję Polskiego Radia w Poznaniu.

Historia[edytuj kod]

W marcu 1945 roku dyrekcja Polskiego Radia w Poznaniu zorganizowała na bazie małego warsztatu radiotechnicznego przedsiębiorstwo Polskie Radio – Fabryka głośników we Wrześni, gdzie mieściła się w starych, drewnianych budynkach. Na samym początku produkowano osiem typów głośników radiowęzłowych wykorzystując poniemieckie zapasy materiałów.

W 1946 roku fabryka przeszła do Zjednoczenia Przemysłu Radiotechnicznego i zmieniła nazwę na Państwową Fabrykę Głośników, a w 1950 roku na Zakłady Wytwórcze Głośników. W tym samym okresie rozpoczęto rozwijać produkcję, w 1947 roku wyprodukowano pierwszy firmowy mikrofon, a w 1949 roku uruchomiono produkcję transformatorów głośnikowych. Wprowadzono też do produkcji silniki małej mocy i elektromaszynowe elementy automatyki.

W 1960 roku przedsiębiorstwo otrzymało nową nazwę – Tonsil. W 1972 roku produkcję silników przekazano do nowo powstałego przedsiębiorstwa Mikroma. W latach 1973-1974 dokonano gruntownej modernizacji technologii produkcji przetworników akustycznych poprzez zakup licencji:

Pozwoliło to na znaczący wzrost produkcji i podjęcie eksportu, za pomocą którego spłacono koszty licencji. Zbudowano również pomiarową komorę bezechową – do tego czasu pomiary sporadycznie przeprowadzano na dachu jednego z budynków.

W 1977 roku rozpoczęto produkcję mikrofonów elektretowych do radiomagnetofonów klasy popularnej.

Od 1961 roku Tonsil należał do Zjednoczenia Przemysłu Elektronicznego UNITRA. Przez cały okres PRL-u był na polskim rynku monopolistą w dziedzinie przetworników elektroakustycznych. Na skutek otwarcia w 1989 roku rynku Tonsil praktycznie stracił pozycję monopolisty. 8 października 1990 roku przekształcił się z przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną, a od kwietnia 1991 roku Tonsil S.A. jako jedna z pierwszych pięciu polskich spółek, została notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie.

7 kwietnia 2004 roku decyzją sądu ogłoszono upadłość firmy. Wcześniej jednak wyodrębniono kilka samodzielnych podmiotów gospodarczych. Wśród nich znalazły się m.in. powstała 1 listopada 2002 roku spółka z o.o. Tonsil Urządzenia Elektroakustyczne, która przejęła produkcję profesjonalnego nagłośnienia (wkrótce zmieniła nazwę na ProTonsil), Tonsil Polska – która produkowała głośniki i zestawy głośnikowe. Zakład produkcyjny nadal mieścił się we Wrześni.

W dniu 19 maja 2009 roku Nadzwyczajne Walne zgromadzenie podjęło uchwałę w sprawie rozwiązania spółki ProTonsil i otwarciu likwidacji. Spółka miała już wcześniej problemy finansowe, które pogłębiły odzyskanie terenu fabryki przez Romana Mycielskiego będącego spadkobiercą przedwojennych właścicieli, a także zamknięcie przez Państwową Inspekcję Pracy linii, która produkowała obudowy do głośników u jednego z kooperantów. Wcześniej miał tam miejsce wypadek przy pracy, w wyniku którego jeden z pracowników doznał urazu ręki. Wojciech Szidlewski, tymczasowy nadzorca sądowy w postępowaniu upadłościowym wobec spółki Pro Tonsil, w piśmie wystosowanym do wierzycieli wrzesińskiej spółki stwierdził, że kłopoty Pro Tonsilu biorą się m.in. z braku wsparcia finansowego przez głównego udziałowca, Towarzystwo Finansowe Silesia.

Stan obecny[edytuj kod]

Jeden z wydzielonych podmiotów gospodarczych – spółka Tonsil-Meble oprócz obudów do zestawów głośnikowych rozpoczęła produkcję mebli. W 2009 roku spółka zapowiedziała podjęcie produkcji głośników i zestawów głośnikowych[1].

Akcjonariusze[edytuj kod]

Akcje Tonsil S.A. były obecne na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie od pierwszego notowania (od 16 kwietnia 1991). W dniu ogłoszenia upadłości (7 kwietnia 2004) struktura akcjonariatu przedstawiała się następująco:

O ile Pioneer usprawnił w Tonsilu proces produkcji, poprawił jakość produkowanych tam elementów głośnikowych i ogólnie poprawił jakość działania firmy, brak restrukturyzacji, czyli m.in. przekształcenia Tonsilu w pełni prywatną spółkę, co za tym idzie, redukcji zatrudnienia i zwiększenia konkurencyjności wyrobów na rynku przyczynił się do upadku rynkowego Tonsilu. Krytyczny okazał się rok 2003, doszło wtedy do konfliktu związków zawodowych z zarządem spółki[2] i Agencją Rozwoju Przemysłu[3].

Produkty[edytuj kod]

  • Podstawowym profilem produkcji przedsiębiorstwa były przetworniki elektroakustyczne. Przez cały okres PRL-u Tonsil był w tej dziedzinie monopolistą. W latach 50. i 60. produkowano[4]:
    • głośniki, m.in.:
      • GD 16,5/2 – bardzo popularny, do odbiorników radiowych Pionier i pochodnych;
      • GD 18-13/2 – bardzo popularny, spotykany w wielu radioodbiornikach, magnetofonach i gramofonach;
      • GDW 12,5/1,5 F – wysokotonowy;
      • GD 31-21/5 – niskotonowy;
      • GD 29/10 – do zestawów większej mocy;
      • głośniki tubowe, o mocy do 25W;
    • mikrofony, m.in.:
    • miniaturowe słuchawki do aparatów słuchowych
  • Po zakupieniu licencji w latach 70. znacząco zwiększono asortyment głośników i mikrofonów, podjęto też produkcję dynamicznych słuchawek szerokopasmowych. W 1985 roku wyprodukowano około 5,9 miliona głośników.
  • Również w dziedzinie zestawów głośnikowych w latach PRL Tonsil był praktycznie monopolistą (niewielkie liczby zestawów budowały jako wyposażenie własnych wyrobów inne przedsiębiorstwa zjednoczenia UNITRA). Początkowo były to zestawy radiowęzłowe, popularne, kinowe i do nagłaśniania przestrzeni otwartych. W połowie lat 70. w oparciu o licencyjne głośniki uruchomiono również produkcję zestawów HiFi.
  • Do roku 1973 ważnym elementem profilu produkcyjnego były elektromechaniczne elementy automatyki, silniki do urządzeń elektroakustycznych, silniki powszechnego użytku.
  • Dla przemysłu telekomunikacyjnego produkowano mikrofonowe i słuchawkowe wkładki teletechniczne.
  • Tonsil produkował również kilka modeli megafonów przenośnych i montowanych na samochodach.
  • Mało znanym produktem fabryki jest wyprodukowany w małej liczbie na początku lat 60. jeden z pierwszych polskich magnetofonów szpulowych „Wilga 19”.
  • Najbardziej popularne[według kogo?] zestawy głośnikowe to Altus, Maestro, Siesta, Zeus.

Przypisy

  1. Tonsil-Meble. [dostęp 2014-11-19]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  2. Spór zbiorowy. Interia.pl, 2003-08-28. [dostęp 2014-11-19].
  3. Przemysław Poznański: W Tonsilu może dojść do strajku. Agora S.A., 2003-10-21. [dostęp 2014-11-19].
  4. Vademecum polskiego przemysłu elektronicznego, WKŁ, Warszawa 1964

Bibliografia[edytuj kod]

  • Mieczysław Hutnik, Tadeusz Pachniewicz, Zarys historii polskiego przemysłu elektronicznego do 1985r, SEP, Zeszyt Historyczny nr 2, Warszawa 1994.
  • Stowarzyszenie Elektryków Polskich, Historia Elektryki Polskiej, Tom III Elektronika i Telekomunikacja, Wyd. N-T, Warszawa 1974.