Ulica Kozia w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Kozia
Stare Miasto
Ilustracja
Widok ze wschodu
Państwo

 Polska

Miejscowość

Poznań

Długość

420 m

Przebieg
Ikona ulica plac.svg 0 m Plac Kolegiacki
Ikona deptak z prawej deptak.svg 50 m ul. Klasztorna
Ikona deptak deptak.svg 100 m ul. Świętosławska
Ikona deptak koniec T ulica.svg 170 m ul. Wrocławska
Ikona ulica deptak z lewej.svg 250 m ul. Szkolna
Ikona ulica z prawej.svg 280 m ul. Sieroca
Ikona ulica z prawej.svg 300 m ul. Murna
Ikona ulica ślepy koniec.svg 420 m
Położenie na mapie Poznania
Mapa konturowa Poznania, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Kozia”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „ulica Kozia”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „ulica Kozia”
Ziemia52°24′26,0″N 16°55′58,8″E/52,407231 16,932997

Ulica Kozia – ulica znajdująca się w Poznaniu na Starym Mieście, na osiedlu Stare Miasto.

Przebieg, nazwa i historia[edytuj | edytuj kod]

Ulica bieg zaczyna przy Placu Kolegiackim. Biegnąc ku zachodowi przecinka kolejno pod kątem prostym ulice: Klasztorną, Świętosławską, Wrocławską i Szkolną. Na dalszym odcinku, od północy dobiegają doń ulice Sieroca i Murna. Zakończenie traktu znajduje się pośród budynków dawnego szpitala im. Józefa Strusia (wcześniej klasztoru karmelitanek założonego przez Marię Ludwikę Gonzagę, żonę króla Jana Kazimierza, wzniesionego w 1667[1]) i przyjmuje formą pasażu z tarasami i niewielkimi schodami. W tym rejonie znajdują się też zabytkowe schody Böhmera i Preula. Ulica swoją nazwę zawdzięcza szyldowi, wiszącemu niegdyś nad oberżą, która przy niej stała[2][3]. W pierwszej połowie XVII wieku przy ulicy funkcjonowała jedna z łaźni miejskich[4].

W okresie międzywojennym, poznański nauczyciel i działacz społeczny, Józef Szafarkiewicz projektował przedłużenie ulicy do Alei Marcinkowskiego, tak aby odciążyć równoległą, bardzo ruchliwą ulicę Paderewskiego. Pomysł ten nigdy nie doczekał się realizacji[2][3].

20 listopada 1918, jeszcze przed wybuchem powstania wielkopolskiego, na terenie magazynu szkła i porcelany W. Zborowskiego (nr 6), przechowywano zdobyte tego samego dnia karabiny, bagnety i amunicję. Zdobył je oddział Stanisława Nogaja w magazynach wojskowych za Bramą Kaliską (Malta)[4].

Obiekty[edytuj | edytuj kod]

Od wschodu przy ulicy znajduje się Pałac Górków. W domu narożnym z ulicą Klasztorną mieścił się jeden z większych w Poznaniu w okresie międzywojennym, sklep z trumnami. Potem (pomiędzy ulicami Świętosławską i Szkolną) na trakt wychodzą tyły kamienic kupieckich stojących frontem do Starego Rynku. Pomiędzy ulicami Sierocą i Murną funkcjonowała przed II wojną światową Drukarnia Mieszczańska. Od strony ulicy Koziej, przed 1945, prowadził wjazd do kostnicy szpitala im. Józefa Strusia. W związku z tym wychodziły tędy, często bardzo uroczyste, kondukty pogrzebowe[2].

Pod numerem 8 znajduje się prawdopodobnie najstarszy zachowany dom przy ulicy. Charakteryzuje się wyjątkowo szeroką, jak na ten trakt, fasadą. Przed II wojną światową Kozia byłą ulicą spichrzów, zwłaszcza na odcinku w rejonie ulicy Świętosławskiej. W tym miejscu stał też skromny hotel Poznański i restauracja[2].

Na tej ulicy pod numerem 7, w lutym 1855, Hipolit Cegielski nabył za 2650 talarów[4] posesję, na której utworzył "fabrykę machin i narzędzi rolniczych"[5][6], zalążek początek późniejszych Zakładów Cegielskiego. Od strony ulicy prowadziło też wejście do willi z ogrodem, w której Cegielski mieszkał[2]. Miała ona trzynaście pokoi, osiem gościnnych i biurowych, dwie kuchnie, oranżerię i przeszklony salon. W ogrodzie funkcjonowała fontanna i poustawiano posągi. Z czasem posesję tę wykupił szpital[6].

Obecnie w kamienicy na rogu Koziej i Wrocławskiej jest siedziba gminy Kościoła Jezusa Chrystusa Świętych Dni Ostatnich.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • zabytek kamienica, nr 8 na narożniku z ulicą Szkolną, z XV w, przebudowana w 1800, nr rej.: A-54 z 11.04.1958[7]
  • zabytek kamienica, nr 15, z XV w, przebudowana w XIX w, nr rej.: A-55 z 23.04.1966[7]
  • zabytek kamienica, nr 21,z XV w, 1800, nr rej.: A-56 z 11.04.1958[7]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Borwiński, Poznań : przewodnik po zabytkach i historii, wyd. 1, Poznań: Wydawn. Miejskie, 2003, s. 106, ISBN 83-87847-92-5, OCLC 54072453 [dostęp 2022-12-14].
  2. a b c d e Zbigniew Zakrzewski, Ulicami mojego Poznania. Cz. 2, W zasięgu hejnału, Poznań: Wydawnictwo Kwartet, 2006, s. 89, 102-105, ISBN 83-60069-25-5, OCLC 749727476 [dostęp 2022-12-14].
  3. a b Zbigniew Zakrzewski, Przechadzki po Poznaniu lat międzywojennych, wyd. 2, Warszawa: Państwowe Wydawn. Nauk, 1983, s. 48, ISBN 83-01-04696-1, OCLC 65186627 [dostęp 2022-12-14].
  4. a b c Zygmunt Boras, Lech Trzeciakowski, W dawnym Poznaniu, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1971, s. 85
  5. Włodzimierz Łęcki: 365 zagadek o Poznaniu. Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2010, s. 126.
  6. a b Maria Trzeciakowska, W dziewiętnastowiecznym Poznaniu, Poznań: Wydawn. Poznańskie, 1987, s. 35, ISBN 83-210-0540-3, OCLC 26084207 [dostęp 2022-12-14].
  7. a b c Rejestr zabytków nieruchomych – województwo wielkopolskie, Narodowy Instytut Dziedzictwa, 24 listopada 2022, s. 166 [dostęp 2010-01-17].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]