Upadek Berlina

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Upadek Berlina
Падение Берлина
Gatunek wojenny, historyczny
Rok produkcji 1949
Data premiery Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich 21 stycznia 1950
Kraj produkcji  ZSRR
Język rosyjski, niemiecki
Czas trwania 151 min
Reżyseria Michaił Cziaureli
Scenariusz Piotr Pawlenko,
Micheil Cziaureli
Muzyka Dmitrij Szostakowicz
Zdjęcia Boris Arecki,
Leonid Kosmatow
Scenografia Władimir Kapłunowski
Aleksiej Parchomienko
Kostiumy Walentin Pierielotow
Montaż Tatiana Lichaczewa
Produkcja Mosfilm
Wytwórnia Mosfilm
Dystrybucja Mosfilm
Nagrody
1950 – Kryształowy Globus na MFF w Karlowych Warach; 1950 – Nagroda Stalinowska I stopnia

Upadek Berlina (org. Падение Берлина) – radziecki, dwuczęściowy film wojenny z 1949 roku w reż. Michaiła Cziaureliego.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Lato 1941 roku. Spokojne życie obywateli Związku Radzieckiego pod przywództwem Stalina przerywa niespodziewany najazd armii Hitlera. Prące szybko do przodu niemieckie oddziały, paląc i mordując, po trzech miesiącach docierają do Moskwy. Jednak w momencie gdy Hitler w Berlinie przyjmuje gratulacje z okazji zwycięstwa nad bolszewizmem od ambasadorów państw imperialistycznych (w tym również od Watykanu) Rosjanie odpierają ofensywę. Po konsultacji z Evą Braun Hitler postanawia uderzyć na południe, by pod miastem noszącym imię Stalina (Stalingradem) ostatecznie pokonać swojego wroga. Wszystkie wojskowe działania Hitlera na wschodzie są po cichu wspierane przez brytyjskie kręgi przemysłowe, które zaopatrują go w strategiczne surowce. Pod Stalingradem armia Hitlera ponosi jednak druzgocącą klęskę, a Armia Czerwona przechodzi do kontrofensywy w wyniku której dochodzi aż do Wisły. Sojusznicy spotykają się na konferencji w Jałcie, gdzie zdecydowana postawa Stalina, pomimo nieprzychylności Roosevelta, a zwłaszcza Churchilla, przesądza o dalszym biegu wojny – ofensywie na Berlin i nowym kształcie powojennej Europy.

Wkrótce Stalin przedstawia swoim generałom plan operacji berlińskiej. Potężne armie Żukowa i Rokossowskiego forsują Odrę i po ciężkich walkach docierają do stolicy III Rzeszy. Tam, na wpół obłąkany Hitler, zdradzony przez najbliższych współtowarzyszy (Göringa i Himmlera), pojmując przedtem Evę Braun za żonę, popełnia wraz z nią samobójstwo zażywając truciznę. Oddziały radzieckie po ciężkich bojach w mieście zdobywają Reichstag, a III Rzesza ogłasza bezwarunkową kapitulację. Do upojonych zwycięstwem żołnierzy radzieckich, witany przez nich entuzjastycznie, przylatuje sam towarzysz Stalin.

W „historyczną” fabułę filmu wplecione są osobiste przeżycia odlewnika-przodownika pracy, a później sierżanta Armii Czerwonej Iwanowa, który przechodzi cały szlak bojowy od Stalingradu do Berlina. Tam natrafia na swoją ukochaną Nataszę, z którą został rozdzielony w pierwszych daniach wojny i która przebywała w obozie koncentracyjnym pod Berlinem.

Obsada aktorska[edytuj | edytuj kod]

i inni.

O filmie[edytuj | edytuj kod]

Jest to epicka epopeja filmowa zrealizowana przez czołowego apologetę Stalina, gruzińskiego z pochodzenia reżysera Michaiła Cziaureliego, budująca kult jednostki „genialnego wodza narodu” i stratega[1]. Obraz powstał z myślą o piątej rocznicy zwycięstwa nad faszyzmem. Stalin osobiście nadzorował produkcję filmu: zatwierdził jego scenariusz, obsadę aktorską oraz budżet[2].

Po śmierci „wodza” film został zdjęty z ekranów (pomimo dość dużej widowni – w 1950 roku obejrzało go ponad 38 milionów widzów[2]) i nie był emitowany aż do upadku Związku Radzieckiego. Po 1990 był kilkakrotnie pokazywany w różnych rosyjskich stacjach telewizyjnych (min. RTR, NTV), na ogół z okazji Dnia Zwycięstwa, rocznicy ataku Niemiec na ZSRR lub w cyklach poświęconych historii kina. W 2000 roku film ukazał się na płycie DVD.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Z okazji premiery filmu Anna Achmatowa napisała o nim krótki wiersz[3].
  • Sceny z walk w Berlinie kręcone były w autentycznych plenerach stolicy Niemiec w zaledwie cztery lata po zakończeniu walk[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sebastian Chosiński: Kino totalitarne: Bóg Ojciec Stalin i Matka Boska Warwara (pol.). W: Esensja. Magazyn Kultury Popularnej [on-line]. [dostęp 16 czerwca 2013].
  2. a b Padienije Bierlina (ros.). W: Akado Telekom [on-line]. [dostęp 16 czerwca 2013].
  3. Anna Achmatowa. Padienije Bierlina (1949) (ros.). W: World Art [on-line]. [dostęp 16 czerwca 1949].
  4. Bierlin. Po sledam filma „Padienije Bierlina” (ros.). W: Istorija i sowrieminnost' [on-line]. 2013-05-01. [dostęp 16 czerwca 2013].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Rostisław Jurieniew: Historia filmu radzieckiego. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe, 1977, s. 172.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]