Jaskier tarczowaty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Włosienicznik tarczowaty)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jaskier tarczowaty
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Rząd jaskrowce
Rodzina jaskrowate
Rodzaj jaskier
Gatunek Jaskier tarczowaty
Nazwa systematyczna
Ranunculus peltatus Schrank
Baier. Fl. 2: 103 1789[2]
Synonimy

Batrachium dichotomum Schmalh. ex Trautv.
Batrachium elongatum F.W.Schultz
Batrachium floribundum Dumort.
Batrachium heterophyllum Lange (nom. illeg.)
Batrachium langei F.W.Schultz
Batrachium peltatum (Schrank) V.V.Petrovsky
Batrachium pseudofluitans Nyman
Batrachium triphyllos (Wallr.) Dumort.
Batrachium truncatum Dumort.
Ranunculus capillaceus Thuill.
Ranunculus carinatus Freyn
Ranunculus floribundus Bab.
Ranunculus triphyllos Wallr[2].

Jaskier tarczowaty (Ranunculus peltatus Schrank) – gatunek rośliny z rodziny jaskrowatych (Ranunculaceae Juss.). Występuje naturalnie w Afryce Północnej, Europie i Azji Zachodniej[3][4].

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Rośnie naturalnie w Maroku, Algierii, Tunezji, Libii, Egipcie, Portugalii, Hiszpanii, (wliczając Baleary), Francji (łącznie z Korsyką), Belgii, Holandii, Irlandii, Wielkiej Brytanii, Danii, Norwegii, Szwecji, Finlandii, Rosji (w Karelii oraz w obwodach leningradzkim i murmańskim), Estonii, na Łotwie, Litwie, w Polsce, Niemczech, Czechach, na Słowacji, Węgrzech, w Austrii, Włoszech, Chorwacji, Bośni i Hercegowinie, Serbii, Czarnogórze, Macedonii, Albanii, Grecji (łącznie z Kretą), Bułgarii, Rumunii, Turcji, na Cyprze, w Syrii, Libanie oraz Izraelu[3].

Podwodne liście (na pierwszym planie)
Kwiat

We Francji występuje w północnej części kraju, w Masywie Centralnym oraz w Górnej Korsyce[5]. We Włoszech został zaobserwowany w regionach Friuli-Wenecja Julijska, Wenecja Euganejska, Emilia-Romania, Toskania, Marche, Umbria, Lacjum, Apulia, Kalabria oraz na Sycylii i Sardynii[6]. Na Cyprze na status gatunku autochtonicznego i występuje na większej części wyspy[7]. W Izraelu rośnie powszechnie w Dolinie Hula, natomiast jest rzadko spotykany na Wzgórzach Golan, w Górnej Galilei i na Równinie Szaron, a w Dolinie Kinaret, Dolinie Zabulona, na Równinie Filistyńskiej, w Samarii oraz na Wyżynie Judzkiej[8].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina jednoroczna lub bylina wodna[4] o pędach osiągających długość 1,5 m[9].
Liście
Są pływające. W zarysie mają okrągły kształt, złożone są z 3–7 wąskich klapek. Liście, które są zanurzone są sztywne i krótsze niż międzywęźla[4].
Kwiaty
Mają biały kolor z żółtym zabarwieniem u nasady. Dorastają do 15–20 mm średnicy. Płatki są szerokie. Dno kwiatowe jest owłosione. Miodniki mają gruszkowaty kształt[4][9].
Owoce
Niełupki, które tworzą owoc zbiorowy – wieloniełupkę osadzoną na szypułce o długości 5–15 cm. Szypułki te są dłuższe w porównaniu do ogonków liściowych[4].
Gatunki podobne
Roślina jest podobna do gatunku R. aquatilis, którego szypułki są krótsze niż 5 cm[9].
Stawy są naturalnym siedliskiem dla tego gatunku

Rośnie na płytkich obszarach wodnych, z wodą stojącą lub o słabym nurcie, bogatą w minerały. Kwitnie od maja do lipca[4]. Występuje na wysokości do 1200 m n.p.m.[9]

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

W obrębie tego gatunku oprócz podgatunku nominatywnego wyróżniono dwa podgatunki[2]:

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek umieszczony na polskiej czerwonej liście w kategorii DD (stopień zagrożenia nie może być ustalony)[10].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
  2. a b c Ranunculus peltatus Schrank (ang.). The Plant List. [dostęp 21 lipca 2015].
  3. a b Taxon: Ranunculus peltatus Schrank (ang.). Germplasm Resources Information Network – (GRIN). [dostęp 21 lipca 2015].
  4. a b c d e f Ranunculus peltatus (fr.). Plantes & botanique. [dostęp 21 lipca 2015].
  5. Ranunculus peltatus Schrank, 1789 (fr.). Inventaire National du Patrimoine Naturel. [dostęp 21 lipca 2015].
  6. Ranunculus peltatus Schrank (wł.). Altervista. [dostęp 21 lipca 2015].
  7. Ranunculus peltatus subsp. peltatus (ang.). Flora of Cyprus — a dynamic checklist. [dostęp 21 lipca 2015].
  8. Ranunculus peltatus Schrank (ang.). Flora of Israel Online. [dostęp 21 lipca 2015].
  9. a b c d e Ranunculus peltatus subsp. peltatus (fr.). crdp.ac-besancon.fr. [dostęp 21 lipca 2015].
  10. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.