Witaszkowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°51′48″N 14°46′22″E
- błąd 38 m
WD 51°56'N, 14°50'E
- błąd 20095 m
Odległość 592 m
Witaszkowo
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Gubin
Liczba ludności (2013) 33[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-620
Tablice rejestracyjne FKR
SIMC 0909638
Położenie na mapie gminy wiejskiej Gubin
Mapa konturowa gminy wiejskiej Gubin, na dole znajduje się punkt z opisem „Witaszkowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Witaszkowo”
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa konturowa województwa lubuskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Witaszkowo”
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa konturowa powiatu krośnieńskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Witaszkowo”
Ziemia51°51′48″N 14°46′22″E/51,863333 14,772778

Witaszkowo (niem. Vettersfelde[2], łuż. Wětškow)[3]wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

O wsi wspominano przed rokiem 1451[4] jako (niem. Vettersfeldt), w 1452 Fettirfeldt, a w 1527 Fettersfelt jako niewielką wieś okalającą folwark. Wśród właścicieli majątku wymienia się: von Kalckreutha, von Sehlstranga, von Heinego i od 1578[2] roku do księcia Schönaich-Carolath[5]. Witaszkowo w 1926 roku otrzymało światło[5][6]. W 1939 roku wieś liczyła 107 mieszkańców, w 1988 33 osoby i w 1999 roku 32 mieszkańców[5]..

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[7]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP z 1749 roku. Pochodzący z XVIII wieku kościół jest budowlą w konstrukcji szachulcowej i jest zamknięty trójbocznie od strony prezbiterium[8]. Posiada dach wielospadowy, pośrodku z sygnaturką[2][4][8]. W salowym wnętrzu, przykrytym belkowym stropem zachowały się osiemnastowieczne ławki. W zachodniej stronie znajduje się drewniana empora wsparta na ośmiu słupach oraz ceramiczna posadzka[2]. W jego ścianach znajdują się długie prostokątne okna. Wewnątrz znajduje się drewniany renesansowy ołtarz z 1596 roku z zakryciem jego podstawy przedstawiającym Ostatnią Wieczerzę[2]. W 2008 roku zakończył się remont kościoła[9][10], a 14 grudnia 2008 roku jego poświęcenia dokonał biskup Paweł Socha w asyście proboszcza ks. Bogdana Kusiaka[8].

Skarb[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Skarb z Witaszkowa.

Wieś Witaszkowo weszła do światowej historii jako miejsce odkrycia słynnego scytyjskiego skarbu. W 1882 roku znaleziono w Witaszkowie złoty skarb, wykonany prawdopodobnie nad Morzem Czarnym i w roku 500 przed naszą erą zakopany[4]. Odkrycia skarbu na swym polu dokonał wieśniak Lauschke[8]. O znalezieniu skarbu powiadomił księcia Henryka Schönaich-Carolath z Gębic. Skarb ważył 4,5 kg i składał się z różnych wyrobów scytyjskich[8]. Składał się z ryby o długości 42 cm z wypukłymi na 5 mm figurkami[11], pochwy miecza z podobnymi zdobieniami jak ryba, rękojeści miecza, igły, klejnotów, pierścienia[12]. Znaleziono również gliniane naczynia[8]. Skarb powędrował do Berlińskiego Muzeum Antycznego, a podczas bombardowania Berlina został wywieziony i ukryty w kopalni soli pod Helmstedt[8]. Brytyjskie wojsko po II wojnie światowej wywiozło złoto do zamku Celle. Przed końcem wojny kopia skarbu na krótko zawędrowała do Muzeum Miejskiego w Gubinie (Guben)[13]. Powiększona kopia złotej ryby znajduje się w Muzeum Sprucke–Mühle w Guben[13]. Z czasem skarb uległ rozproszeniu, a część oryginalnych przedmiotów przechowywana jest do dziś w zbiorach Antikensammlung w Berlinie[2]. Kopię w oryginalnym rozmiarze można obejrzeć w Muzeum Archeologicznym Środkowego Nadodrza[14] w Świdnicy k. Zielonej Góry.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozmieszczenie ludności w gminie według miejscowości. Gmina Gubin. [dostęp 2015-11-16].
  2. a b c d e f Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 241.
  3. Rudolf Lehmann: Historisches Ortslexikon für die Niederlausitz Band 2. Die Kreis Cottbus, Spremberg, Guben und Sorau. 2011. ISBN 978-3-941919-90-7.
  4. a b c Gubińskie Towarzystwo Kultury - Zeszyty Gubińskie nr 5 s. 31
  5. a b c Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 340
  6. Przy wjeździe do wsi stoi stara trafostacja
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 14. [dostęp 24.1.13].
  8. a b c d e f g Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 341
  9. Podczas remontu odsłonięto pierwotną szkieletową konstrukcją ścian oraz pozostałości opracowań malarskich z początku XIX wieku
  10. Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 242.
  11. W figurkach można było rozpoznać polujące i walczące lwy, pantery, szakala, orła i inne zwierzęta
  12. O twórcy tych wyrobów mówi się, że był Grekiem
  13. a b Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 343
  14. Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze, www.muzeum-swidnica.org [dostęp 2016-02-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wydawnictwo Gubińskiego Towarzystwa Kultury 1999 r. - Zeszyty Gubińskie nr 5 s.31
  • Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 340-344. ISBN 978-83-88059-54-4.
  • Garbacz Krzysztof: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 241-242. ISBN 978-83-919914-8-2.