Witaszkowo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Artykuł 51°51′48″N 14°46′22″E
- błąd 38 m
WD 51°56'N, 14°50'E
- błąd 20095 m
Odległość 592 m
Witaszkowo
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Gubin
Liczba ludności (2013) 33[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-620
Tablice rejestracyjne FKR
SIMC 0909638
Położenie na mapie gminy wiejskiej Gubin
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Gubin
Witaszkowo
Witaszkowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Witaszkowo
Witaszkowo
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Witaszkowo
Witaszkowo
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Witaszkowo
Witaszkowo
Ziemia51°51′48″N 14°46′22″E/51,863333 14,772778

Witaszkowo – (niem. Vettersfelde[2], łuż. Wětškow)[3] wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

O wsi wspominano przed rokiem 1451[4] jako (niem. Vettersfeldt), w 1452 Fettirfeldt, a w 1527 Fettersfelt jako niewielką wieś okalającą folwark. Wśród właścicieli majątku wymienia się: von Kalckreutha, von Sehlstranga, von Heinego i od 1578[2] roku do księcia Schönaich-Carolath[5]. Witaszkowo w 1926 roku otrzymało światło[5][6]. W 1939 roku wieś liczyła 107 mieszkańców, w 1988 33 osoby i w 1999 roku 32 mieszkańców[5]..

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[7]:

  • kościół ewangelicki, obecnie rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia NMP z 1749 roku. Pochodzący z XVIII wieku kościół jest budowlą w konstrukcji szachulcowej i jest zamknięty trójbocznie od strony prezbiterium[8]. Posiada dach wielospadowy, pośrodku z sygnaturką[2][4][8]. W salowym wnętrzu, przykrytym belkowym stropem zachowały się osiemnastowieczne ławki. W zachodniej stronie znajduje się drewniana empora wsparta na ośmiu słupach oraz ceramiczna posadzka[2]. W jego ścianach znajdują się długie prostokątne okna. Wewnątrz znajduje się drewniany renesansowy ołtarz z 1596 roku z zakryciem jego podstawy przedstawiającym Ostatnią Wieczerzę[2]. W 2008 roku zakończył się remont kościoła[9][10], a 14 grudnia 2008 roku jego poświęcenia dokonał biskup Paweł Socha w asyście proboszcza ks. Bogdana Kusiaka[8].

Skarb[edytuj | edytuj kod]

Wieś Witaszkowo weszła do światowej historii jako miejsce odkrycia słynnego scytyjskiego skarbu. W 1882 roku znaleziono w Witaszkowie złoty skarb, wykonany prawdopodobnie nad Morzem Czarnym i w roku 500 przed naszą erą zakopany[4]. Odkrycia skarbu na swym polu dokonał wieśniak Lauschke[8]. O znalezieniu skarbu powiadomił księcia Henryka Schönaich-Carolath z Gębic. Skarb ważył 4,5 kg i składał się z różnych wyrobów scytyjskich[8]. Składał się z ryby o długości 42 cm z wypukłymi na 5 mm figurkami[11], pochwy miecza z podobnymi zdobieniami jak ryba, rękojeści miecza, igły, klejnotów, pierścienia[12]. Znaleziono również gliniane naczynia[8]. Skarb powędrował do Berlińskiego Muzeum Antycznego, a podczas bombardowania Berlina został wywieziony i ukryty w kopalni soli pod Helmstedt[8]. Brytyjskie wojsko po II wojnie światowej wywiozło złoto do zamku Celle. Przed końcem wojny kopia skarbu na krótko zawędrowała do Muzeum Miejskiego w Gubinie (Guben)[13]. Powiększona kopia złotej ryby znajduje się w Muzeum Sprucke–Mühle w Guben[13]. Z czasem skarb uległ rozproszeniu, a część oryginalnych przedmiotów przechowywana jest do dziś w zbiorach Antikensammlung w Berlinie[2]. Kopię w oryginalnym rozmiarze można obejrzeć w Muzeum Archeologicznym Środkowego Nadodrza[14] w Świdnicy k. Zielonej Góry.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rozmieszczenie ludności w gminie według miejscowości. Gmina Gubin. [dostęp 2015-11-16].
  2. a b c d e f Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 241.
  3. Rudolf Lehmann: Historisches Ortslexikon für die Niederlausitz Band 2. Die Kreis Cottbus, Spremberg, Guben und Sorau. 2011. ISBN 978-3-941919-90-7.
  4. a b c Gubińskie Towarzystwo Kultury - Zeszyty Gubińskie nr 5 s. 31
  5. a b c Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 340
  6. Przy wjeździe do wsi stoi stara trafostacja
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 14. [dostęp 24.1.13].
  8. a b c d e f g Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 341
  9. Podczas remontu odsłonięto pierwotną szkieletową konstrukcją ścian oraz pozostałości opracowań malarskich z początku XIX wieku
  10. Krzysztof Garbacz: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. s. 242.
  11. W figurkach można było rozpoznać polujące i walczące lwy, pantery, szakala, orła i inne zwierzęta
  12. O twórcy tych wyrobów mówi się, że był Grekiem
  13. a b Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 343
  14. Muzeum Archeologiczne Środkowego Nadodrza w Zielonej Górze, www.muzeum-swidnica.org [dostęp 2016-02-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Wydawnictwo Gubińskiego Towarzystwa Kultury 1999 r. - Zeszyty Gubińskie nr 5 s.31
  • Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 340-344. ISBN 978-83-88059-54-4.
  • Garbacz Krzysztof: Przewodnik po zabytkach województwa lubuskiego tom 1. Zielona Góra: Agencja Wydawnicza „PDN”, 2011, s. 241-242. ISBN 978-83-919914-8-2.