Xhafer Deva

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Xhafer Ibrahim Deva
Xhaferdeva.jpg
Data i miejsce urodzenia 21 lutego 1904
Mitrowica
Data i miejsce śmierci 25 maja 1978
Palo Alto
Albania Minister spraw wewnętrznych
Okres od październik 1943
do czerwiec 1944
Poprzednik Kolë Bibë Mirakaj
Następca Fiqri Dine

Xhafer Ibrahim Deva (ur. 21 lutego 1904 r. w Kosowskiej Mitrowicy, zm. 25 maja 1978 r. w Palo Alto) – albański działacz polityczny, minister spraw wewnętrznych w kolaboracyjnym rządzie albańskim w latach 1943-1944, przywódca Drugiej Ligi Prizreńskiej w latach 1944-1945

Studiował w Stambule i Wiedniu, gdzie uzyskał dyplom inżyniera. Prawdopodobnie podjął współpracę z niemiecką Abwehrą w Belgradzie, jeszcze przed inwazją w kwietniu 1941.[1]. Po zajęciu Jugosławii przez wojska niemieckie w kwietniu 1941 r., powrócił do Kosowa, gdzie stanął na czele lokalnej administracji, działającej w Mitrovicy, w niemieckiej strefie okupacyjnej.

Pod koniec 1943 r. wraz z Bedrim Pejanim współtworzył Drugą Ligę Prizreńską, na czele której stanął pod koniec 1944 r. Wcześniej od października/listopada 1943 r. do czerwca 1944 r. pełnił funkcję ministra spraw wewnętrznych w rządzie albańskim, kierowanym przez Rexhepa Beja Mitrovicę. Z tego tytułu stał na czele połączonej Albańskiej Żandarmerii. Silnie zaangażował się w werbunek Albańczyków do nowo formowanej 21 Dywizji Górskiej SS "Skanderbeg". Nadzorował też deportację albańskich Żydów do obozów koncentracyjnych. Pomimo tego Niemcy oskarżyli go o uwalnianie schwytanych komunistów za pieniądze. Pod koniec wojny X. Deva ewakuował się do Chorwacji, a w grudniu 1944 r. dotarł do Wiednia. Następnie przeniósł się do Egiptu, a później do USA.

W 1966 r. należał do grona organizatorów odtwarzanej na emigracji Drugiej Ligi Prizreńskiej (Lidhja e Dytё e Prizrenit), propagującej hasło wyzwolenia ziem należących do Jugosławii, a zamieszkanych przez Albańczyków.

Bibliografia[edytuj]

Przypisy

  1. Bernd Fischer, Albania at War 1939-1945, C. Hurst & Co. Publishers 1999, s.168