Zagórze Śląskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zagórze Śląskie
Widok na wieś z wieży zamkowej
Widok na wieś z wieży zamkowej
Państwo  Polska
Województwo dolnośląskie
Powiat wałbrzyski
Gmina Walim
Liczba ludności (III 2011) 438[1]
Strefa numeracyjna (+48) 74
Tablice rejestracyjne DBA
SIMC 0856480
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Zagórze Śląskie
Zagórze Śląskie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zagórze Śląskie
Zagórze Śląskie
Ziemia50°45′31″N 16°24′20″E/50,758611 16,405556
Dawny dworzec kolejowy
Zamek Grodno
Centrum Zagórza Śl.
Jezioro Lubachowskie, niedaleko Zagórza Śl.
Mapa Zagórza Śl.
Most kamienny na drodze Lubachów - Jugowice, Zagórze Śl.

Zagórze Śląskie (dawniej: Kiensberg, Kinaw, Königsberg, Koenigsberg, Chojna, Chojnów, Choina[2]; niem. Kynau) – wieś w Polsce położona w województwie dolnośląskim, w powiecie wałbrzyskim, w gminie Walim.

Położenie[edytuj]

Wieś jest usytuowana w dolinie Bystrzycy, pomiędzy Górami Sowimi i Górami Czarnymi.

Podział administracyjny[edytuj]

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa wałbrzyskiego. Graniczy ze wsiami: Jugowice, Niedźwiedzica, Dziećmorowice, Lubachów, Michałkowa

Nazwa[edytuj]

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy pierwotna nazwa miejscowości wywodziła się od polskiego słowa oznaczającego iglaste drzewo z rodziny sosnowatych - choinę - [3]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu zalicza ją do grupy miejscowości, których nazwy wywodzą się od tego drzewa - "von choina = Fichte" wymieniając również nazwę zanotowaną w formie Kynau i podając jej pierwotne znaczenie "Fichtendorf" - "Świerkowa wieś"[3].

W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Zagorze.[4][5]

Historia[edytuj]

Wieś powstała jako osada związana z zamkiem Grodno i nosiła tą samą co zamek nazwę, co powoduje trudności z ustaleniem czy dokumenty odnoszą się do miejscowości czy do zamku. Wiadomo, że w 1372 roku, istniał folwark u podnóża zamku. W kolejnych stuleciach Zagórze Śląskie należało do kolejnych właścicieli zamku.

W 1825 roku we wsi było 61 domów, folwark, wolne sołectwo, szkoła ewangelicka, przytułek, browar, gorzelnia, bielnik, 3 młyny wodne, olejarnia, tartak, młyn do mielenia kory dębowej, folusz, sezonowa cegielnia, 5 warsztatów bawełnianych oraz 53 warsztaty lniane. W 2. połowie XIX wieku, nastąpił remont i udostępnienie Zamku zwiedzającym, co spowodowało przekształcenie się Zagórza w miejscowość letniskową.

Na początku XX atrakcyjność Zagórza wzrosła wraz z uruchomieniem Kolei Bystrzyckiej oraz utworzeniem Jeziora Lubachowskiego. W okresie międzywojennym w Zagórzu funkcjonowało 5 hoteli i pensjonatów, dysponujących około 100 miejscami noclegowymi oraz schronisko młodzieżowe z 38 miejscami i polem namiotowym.

Po II wojnie światowej miejscowość zachowała turystyczny charakter[2].

Zabytki[edytuj]

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[6]:

inne zabytki:

Atrakcje turystyczne[edytuj]

Szlaki turystyczne[edytuj]

Przypisy

  1. GUS: Ludność - struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.
  2. a b Marek Staffa: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, Tom 10 Góry Wałbrzyskie, Podgórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2005
  3. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 54.
  4. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis online
  5. H. Markgraf, J. W. Schulte: Codex Diplomaticus Silesiae, T. 14 Liber Fundationis Episcopatus Vratislaviensis, Breslau 1889
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. dolnośląskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 24.10.2012]. s. 192.
  7. Józef Pilch: Zabytki Architektury Dolnego Śląska, Wrocław, 1978
  8. a b Józef Pilch: Leksykon zabytków architektury Dolnego Śląska, Warszawa, 2005

Bibliografia[edytuj]

  • Marek Staffa: Słownik Geografii Turystycznej Sudetów, Tom 10 Góry Wałbrzyskie, Podgórze Wałbrzyskie, Pogórze Bolkowskie, Wydawnictwo I-BiS, Wrocław, 2005, ss. 533-8

Linki zewnętrzne[edytuj]