Zbigniew Semadeni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zbigniew Semadeni
Data i miejsce urodzenia 1 marca 1934
Warszawa, II RP
profesor nauk matematycznych
Specjalność: analiza funkcjonalna, nauczanie początkowe matematyki, teoria kategorii
Alma Mater Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
Doktorat 1959 – matematyka
Uniwersytet im. Adama Mickiewicza
Habilitacja 1963 – matematyka
Instytut Matematyczny PAN
Profesura 1971

Zbigniew Władysław Semadeni (ur. 1 marca 1934[1] w Warszawie) – polski matematyk zajmujący się analizą funkcjonalną, teorią kategorii oraz dydaktyką matematyki.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Syn sędziego Tadeusza Semadeniego (1902–1944) i Ireny Konopackiej-Semadeni (1901–1984)[1]. Jego starszym bratem był powstaniec warszawski Allan Andrzej Semadeni ps. Allan (1928–1944), który razem z ojcem zginął 19 sierpnia w obronie Politechniki Warszawskiej[2].

Ukończył fizykę (1955) i matematykę (1956) na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu[3]. W latach 1962–1986 pracował w Instytucie Matematycznym Polskiej Akademii Nauk w Warszawie[4], gdzie w roku 1963 uzyskał stopień doktora habilitowanego[3][5]. W 1971 roku uzyskał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1976 roku tytuł profesora zwyczajnego[5]. Zastępca dyrektora IM PAN do spraw naukowych 1973-1985[5]. W latach 1986-2004 profesor Wydziału Matematyki, Informatyki i Mechaniki Uniwersytetu Warszawskiego, w latach 1991-1996 dyrektor Instytutu Matematyki UW[5]. Od 2004 profesor emerytowany UW[6].

Semadeni wykazał, że przestrzeń Banacha C[0,ω1] wszystkich funkcji ciągłych na liczbie porządkowej ω1+1 (wyposażonej w topologię porządkową) nie jest izomorficzna, jako przestrzeń Banacha, z sumą prostą C[0,ω1] ⊕ C[0,ω1][7]. Był to pierwszy przykład przestrzeni Banacha o tej własności w klasie przestrzeni funkcji ciągłych (innym przykładem w klasie dowolnych przestrzeni Banacha jest przestrzeń Jamesa[8]; przykład opublikowali Czesław Bessaga i Aleksander Pełczyński w tym samym numerze Biuletynu Polskiej Akademii Nauk, co przykład Semadeniego). Z nazwiskiem Semadeniego związane jest pojęcie klasy operatorów Semadeniego[9].

Książki[edytuj | edytuj kod]

  • Banach spaces of continuous functions, PWN, Warszawa, 1971.
  • Wstęp do teorii kategorii i funktorów. Wyd. 2. Warszawa: PWN, 1978, seria: Biblioteka Matematyczna. Tom 45 (wspólnie z Antonim Wiwegerem).
  • Schauder bases in Banach spaces of continuous functions, Lecture Notes in Mathematics, vol. 918, Springer-Verlag, Berlin, 1982, ​ISBN 3-5401-1481-5​.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Ożenił się z Ewą Wierzchleyską (ur. 1934), córką Klemensa Wierzchleyskiego herbu Berszten II (1902–1944) i Wandy Wierzchleyskiej (1900–2012), a wnuczką lekarza, prof. Eugeniusza Wajgla (1873–1944)[1].

Wyróżnienia[edytuj | edytuj kod]

Członkostwo z wyboru w stowarzyszeniach naukowych:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. a b c Marek Jerzy Minakowski: Zbigniew Semadeni (pol.). sejm-wielki.pl. [dostęp 2017-04-13].
  2. Allan Andrzej Semadeni (pol.). Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2017-05-06].
  3. a b Zbigniew Semadeni w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  4. Postępowania o nadanie tytułu profesora w IM PAN (od 1957 r.) (pol.). impan.pl. [dostęp 2015-08-30].
  5. a b c d Informator Nauki Polskiej, PWN, Warszawa, roczniki 1973-2003.
  6. Pracownicy: prof. dr hab. Zbigniew Semadeni (pol.). Uniwersytet Warszawski. [dostęp 2017-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  7. Z. Semadeni, Banach spaces non-isomorphic to their Cartesian squares. II, Bull. Acad. Polon. Sci. Sér. Sci. Math. Astr. Phys. 8 (1960), 81–84.
  8. C. Bessaga, A. Pełczyński, Banach spaces non-isomorphic to their Cartesian squares. I, Bull. Acad. Polon. Sci. Sér. Sci. Math. Astr. Phys. 8 (1960) 77–80.
  9. publikacja w otwartym dostępie – możesz ją przeczytać Kania, Tomasz, Koszmider, Piotr, Laustsen, Niels Jakob. A weak*-topological dichotomy with applications in operator theory. „Transactions of the London Mathematical Society”. 1 (1), s. 1–28, 2014. DOI: 10.1112/tlms/tlu001. 
  10. Wybrany w 1978 przez General Assembly of the International Mathematical Union (IMU) i ponownie w 1982 (A. G. Howson, 75 lat International Commission on Mathematical Instruction, Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego, Seria II: Wiadomości Matematyczne, t. 26, 1985, s.222; Z. Semadeni, IX Zgromadzenie Ogólne Międzynarodowej Unii Matematycznej, Roczniki Polskiego Towarzystwa Matematycznego, Seria II: Wiadomości Matematyczne, tom 25, 1984, s.279); https://en.wikipedia.org/wiki/International_Commission_on_Mathematical_Instruction
  11. Towarzystwo Naukowe Warszawskie - Aktualna lista członków z podziałem na Wydziały, www.tnw.waw.pl [dostęp 2017-11-20] (pol.).
  12. http://www.ams.org/profession/fellows-list oraz http://www.ams.org/profession/ams-fellows/rnoti-p631.pdf (initial group of fellows)