Zdzisław Adamczyk (podpułkownik)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy oficera. Zobacz też: inne osoby o tym imieniu i nazwisku.
Zdzisław Adamczyk
Ilustracja
podpułkownik dyplomowany artylerii podpułkownik dyplomowany artylerii
Data i miejsce urodzenia 15 września 1886
Bursztyn
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 1911–1940
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Artylerii Lekkiej Legionów
24 Pułk Artylerii Lekkiej
3 Dywizja Piechoty Legionów
11 Karpacki Pułk Artylerii Lekkiej
Stanowiska szef sztabu dywizji
wykładowca
zastępca dowódcy pułku
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa (kampania wrześniowa)
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Państwowa Odznaka Sportowa

Zdzisław Adamczyk (ur. 15 września 1886 w Bursztynie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik dyplomowany artylerii Wojska Polskiego, burmistrz Zakopanego, działacz piłkarski, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 15 września 1886 w Bursztynie jako syn inżyniera Władysława Adamczyka i Marii z domu Janiszewskiej[1][2]. Był bratem Janiny (ur. 1884, od 1900 zamężna ze Stanisławem Basińskim, profesorem C. K. Gimnazjum Męskiego w Sanoku), Tadeusza (1893-1944, nauczyciel, rozstrzelany prze Niemców podczas powstania warszawskiego)[1][2][3]. W Sanoku rodzina Adamczyków zamieszkiwała na Wójtostwie[3].

W 1904 zdał z odznaczeniem egzamin dojrzałości w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku (w jego klasie byli m.in. Stanisław Charzewski, Witold Fusek, Bolesław Mozołowski, Bronisław Praszałowicz, Kazimierz Świtalski, Zygmunt Tomaszewski)[4][5][6][7]. Od 1911 do 1918, w tym podczas I wojny światowej, był żołnierzem i oficerem cesarskiej i królewskiej armii.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 wstąpił do Wojska Polskiego. Został przydzielony do 1 pułku artylerii lekkiej Legionów, stacjonującego w garnizonie Wilno. Brał udział w wojnie polsko-ukraińskiej oraz w wojnie polsko-bolszewickiej od 1918 do 1921.

2 listopada 1923 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza III Kursu Doszkolenia. 31 marca 1924 roku został awansowany na majora ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 roku i 18. lokatą w korpusie oficerów artylerii[8]. 15 października 1924 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przeniesiony do 24 pułku artylerii polowej w Jarosławiu na stanowisko dowódcy II dywizjonu. Następnie służył w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr VI we Lwowie. 11 czerwca 1927 roku został przydzielony do dowództwa 3 Dywizji Piechoty Legionów w Zamościu na stanowisko szefa sztabu[9]. 5 listopada 1928 roku ogłoszono jego przeniesienie do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie na stanowisko wykładowcy[10]. 24 grudnia 1929 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1930 roku i 10. lokatą w korpusie oficerów artylerii[11]. 23 października 1931 roku został przydzielony do 11 Karpackiego pułku artylerii lekkiej w Stanisławowie na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[12]. Z dniem 30 września 1934 roku został przeniesiony w stan spoczynku[13].

Sprawował urząd burmistrza Zakopanego. Pełnił funkcję prezesa Stanisławowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej[14].

W czasie kampanii wrześniowej pełnił służbę w Dowództwie Grupy Obrony Lwowa na stanowisku szefa Oddziału III[15].

Po kapitulacji załogi obrony Lwowa został aresztowany przez Sowietów i przewieziony do obozu w Starobielsku[16]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 spoczywa na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

5 października 2007 minister obrony narodowej awansował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[17]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[18].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia” został dwukrotnie zasadzony Dąb Pamięci honorujący Zdzisława Adamczyka: przy Szkole Podstawowej i Gimnazjum w Ujeźdźcu Wielkim oraz przy Starostwie Powiatowym w Łasku.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Szczepanowski – oficer Wojska Polskiego także urodzony w Bursztynie i zamordowany w Charkowie

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Księga małżeństw 1888–1905 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 164 (poz. 39).
  2. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1901/1902 (zespół 7, sygn. 29). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 566.
  3. a b CK Gimnazjum Państwowe Wyższe w Sanoku. Katalog główny, rok szkolny 1906/1907 (zespół 7, sygn. 42). AP Rzeszów – O/Sanok, s. 444.
  4. 23. Sprawozdanie Dyrektora C.K. Gimnazyum w Sanoku za rok szkolny 1903/1904. Sanok: 1904, s. 43.
  5. Kronika. „Gazeta Sanocka”, s. 3, Nr 27 z 2 lipca 1904. 
  6. Kronika. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 166 z 22 lipca 1904. 
  7. Absolwenci (pol.). 1losanok.pl. [dostęp 2016-03-23].
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 2 kwietnia 1924 roku, s. 170.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 167.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928 roku, s. 356.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 21 z 24 grudnia 1929 roku, s. 439.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 7 z 23 października 1931 roku, s. 331.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 7 czerwca 1934 roku, s. 144.
  14. Zdzisław Adamczyk. audiovis.nac.gov.pl. [dostęp 26 stycznia 2015].
  15. Dokumenty 1997 ↓, s. 50.
  16. Andrzej Leszek Szcześniak: Katyń. Lista ofiar i zaginionych jeńców obozów Kozielsk, Ostaszków, Starobielsk. Warszawa: Alfa, 1989, s. 287. ISBN 83-7001-294-9.
  17. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  18. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze, i MIednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 9 kwietnia 2014].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]