Wikipedia:Strona główna
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f4/PL_Wiki_CzyWiesz_ikona.svg/38px-PL_Wiki_CzyWiesz_ikona.svg.png)
Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/20/Tetracerus_quadricornis_-_skull.jpg/100px-Tetracerus_quadricornis_-_skull.jpg)
…który ssak (na zdjęciu czaszka) jako jedyny ma 4 rogi?
…jak Warren Winiarski zgotował Francuzom drugie Waterloo swoim winem?
…że opięty wchłaniają dwutlenek węgla w dużej części wydychany przez mrówki?
…kto pomógł Wilesowi uzupełnić lukę w dowodzie słynnego Wielkiego Twierdzenia Fermata?
…gdzie w USA teoretycznie można dokonać zabójstwa, nie ponosząc konsekwencji prawnych?
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4d/PL_Wiki_Aktualnosci_ikona.svg/38px-PL_Wiki_Aktualnosci_ikona.svg.png)
Inwazja Rosji na Ukrainę • Wojna Izraela z Hamasem
- Zakończyły się letnie igrzyska paralimpijskie w Paryżu; liderem klasyfikacji medalowej została reprezentacja Chin (8 września)
- Zakończyła się 144. edycja US Open; zwycięzcami w grze indywidualnej zostali Jannik Sinner i Aryna Sabalenka (8 września)
- Primož Roglič wygrał w 79. edycji Vuelta a España (Red Bull-Bora-Hansgrohe) (8 września)
- Na Ziemię powróciła kapsuła Starliner, która uczestniczyła w testowej misji załogowej; astronauci pozostali na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, skąd mają wrócić w lutym 2025 (7 września)
- Michel Barnier objął urząd premiera Francji (5 września)
Zmarli: James Earl Jones (na zdjęciu) • Hermes Ramírez • James Darren • Aleksandr Miedwied • Robertas Žulpa • Jean-Charles Tacchella • Rena Rolska • Nabil al-Arabi • Sven-Göran Eriksson • Salim al-Huss
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/PL_Wiki_Kalendarium_ikona.svg/38px-PL_Wiki_Kalendarium_ikona.svg.png)
10 września: imieniny obchodzą m.in.: Mikołaj, Monika i Łukasz
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:
- 1749 – zmarła francuska uczona Émilie du Châtelet (na portrecie); przewidziała zjawisko podczerwieni i naturę światła oraz ustaliła wzór na energię kinetyczną
- 1914 – urodził się amerykański reżyser Robert Wise (West Side Story, Dźwięki muzyki, Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia, Star Trek)
- 1919 – w Saint-Germain podpisano traktat pokojowy między aliantami a Austrią
- 1944 –
41. dzień powstania warszawskiego: poległ żołnierz batalionu Parasol, poeta Józef Andrzej Szczepański ps. „Ziutek” (na zdjęciu), autor piosenki „Pałacyk Michla” i znanego wiersza „Czerwona zaraza” – więcej w kalendarium
- 1974 – zmarł pisarz i publicysta Melchior Wańkowicz, autor m.in. monumentalnego reportażu wojennego Bitwa o Monte Cassino oraz powieści Ziele na kraterze opartej na wątkach autobiograficznych
- 1974 – urodził się katolicki dziennikarz i publicysta Tomasz Terlikowski
- 1984 – zmarł amerykański puzonista jazzowy i kompozytor Trummy Young
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/HSUtvald.svg/38px-HSUtvald.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ef/2010-09-17_Ramaria_botrytis_crop.jpg/100px-2010-09-17_Ramaria_botrytis_crop.jpg)
Koralówka czerwonowierzchołkowa – gatunek grzybów z rodziny siatkoblaszkowatych. Gatunek typowy rodzaju Ramaria. Jego owocniki mogą dorastać do 15 cm szerokości i 20 cm wysokości i przypominają wyglądem koralowiec. Rozgałęzienia owocnika są początkowo białawe, ale z wiekiem stają się płowe lub brązowe, z końcówkami od różowego do czerwonawego. Miąższ jest gruby i biały. Zarodniki, żółtawe w wysypie, są elipsoidalne, posiadają podłużne żebrowania i mierzą około 13,8 × 4,7 mikrometrów. Grzyb jadalny. Szeroko rozpowszechniony gatunek. Grzyb mykoryzowy współżyjący z drzewami liściastymi oraz owocujący na glebie obszarów leśnych. Owocniki grzyby są jadalne, a młode okazy mają łagodny, „owocowy” smak. Niektórzy autorzy ostrzegają przed efektami przeczyszczającymi u osób podatnych. Czytaj więcej…
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f0/HSBra.svg/38px-HSBra.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5c/Jerzy_Antczak%2C_Jadwiga_Bara%C5%84ska.jpg/100px-Jerzy_Antczak%2C_Jadwiga_Bara%C5%84ska.jpg)
Noce i dnie – polski dramat filmowy z 1975 roku w reżyserii Jerzego Antczaka, będący adaptacją powieści Noce i dnie Marii Dąbrowskiej. W rolach głównych wystąpili: Jadwiga Barańska oraz Jerzy Bińczycki. Noce i dnie są sagą przedstawiającą losy dwóch pokoleń rodziny Niechciców na tle Polski pod zaborami na przełomie XIX i XX wieku. Oprócz wersji kinowej powstał także serial telewizyjny o takim samym tytule, zrealizowany w 1977 roku. Główną oś fabularną filmu stanowi żywot małżeństwa ziemian, Barbary Ostrzeńskiej oraz jej męża Bogumiła Niechcica. Film okazał się sukcesem artystycznym i komercyjnym, otrzymując przeważnie pozytywne oceny w Polsce i za granicą. Chwalono grę Barańskiej i Bińczyckiego, brawurowy montaż oraz monumentalny rozmach. Dzieło Antczaka zdobyło szereg nagród i wyróżnień, między innymi Złote Lwy Gdańskie na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych oraz Srebrnego Niedźwiedzia dla Jadwigi Barańskiej na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. Film znalazł się również w ścisłej czołówce dzieł nominowanych do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Czytaj więcej…