Opięta
Wygląd
![]() Dischidia nummularia | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | |||
Klasa | |||
Nadrząd | |||
Rząd | |||
Rodzina | |||
Rodzaj |
opięta | ||
Nazwa systematyczna | |||
Dischidia R.Br. Prodr. Fl. Nov. Holland.: 461 (1810)[3] | |||
Typ nomenklatoryczny | |||
Dischidia nummularia R.Br.[4] | |||
Synonimy | |||
|
Opięta, dyschidia (Dischidia R.Br.) – rodzaj roślin z rodziny toinowatych. Obejmuje 128 gatunków występujących na obszarze od Azji Południowej i południowych Chin przez Azję Południowo-Wschodnią po Melanezję i północno-wschodnią Australię[3]. Wiele gatunków roślin zaliczanych do tego rodzaju tworzy zmodyfikowane, tarczowate lub dzbaneczkowate liście, które zasiedlane są przez mrówki. Opięty wykorzystywane są jako rośliny lecznicze oraz uprawiane jako rośliny ozdobne.
Morfologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Flore_des_serres_v15_171a.jpg/220px-Flore_des_serres_v15_171a.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a8/Dischidia_collyris_Blanco1.212-cropped.jpg/220px-Dischidia_collyris_Blanco1.212-cropped.jpg)
- Pokrój
- Zwykle pnące za pomocą korzeni przybyszowych, niekiedy zwisające lub płożące się[5] rośliny zielne lub gruboszowate, zwykle nagie[6], z białym sokiem mlecznym[7].
- Pędy
- Łodygi mięsiste, rozgałęziające się[5]. Pędy boczne smukłe, średnicy 1–4 mm[8], długie, ukorzeniające się[7], nagie, owłosione lub kutnerowate[8].
- Liście
- Ulistnienie naprzeciwległe lub częściowo okółkowe, trójlistne lub czterolistne[5], rzadko naprzemianległe[7]. Czasami liście są zredukowane lub nieobecne[5]. Blaszki liściowe mięsiste lub skórzaste[7], nagie lub (rzadko) omszone, całobrzegie, zwykle z miodnikiem u nasady[8], bądź wąskoeliptyczne do jajowatych lub odwrotnie lancetowatych, płaskie lub soczewkowate na przekroju[7], bądź zaokrąglone i tarczowate[7], przylegające do podłoża brzegami[6], wypukłe i częściowo puste na przekroju[8], bądź dzbaneczkowate lub rurkowate[7] (puste w środku i przerośnięte przez korzenie przybyszowe[6]) i zwykle wyrastające w wiązkach na spłaszczonych, jajowatych lub wydłużonych pędach[8].
- Kwiaty
- Zebrane spiralnie do 10 w długo żyjące, wydłużone, baldachowate grona (niekiedy kwiatostan złożony jest z 2–6[9] gron)[8], wyrastające spoza kątów liści[5] (pomiędzy ogonkami liściowymi pary liści lub rzadziej wierzchołkowo na pędzie[8]). Oś główna trwała, wyprostowana i zgrubiała[6]. Okwiat zwykle drobny[5], 5-krotny, promienisty[7]. Szypułki krótkie[7]. Kielich kwiatu o jajowatych działkach, z gruczołami u nasady[8]. Korona kwiatu biała, czerwona lub fioletowa[5], mięsista[8], wąsko lub szeroko urnowata[8] lub rzadziej dzwonkowata[9], rurkowata, talerzykowata lub kółkowa (u Dischidia hoyella)[6]. Rurka bródkowa[6]. Pięć łatek smukłych[5], stykających się, jajowatych, czasami kapturkowato zakończonych[6], wzniesionych lub podnoszących się[5], o wierzchołkach całobrzegich, karbowanych, dwudzielnych lub z odgiętymi wyrostkami[5]. Płatki korony w zależności od gatunku nagie, omszone, omszone wyłącznie na odcinku rurki lub wyłącznie na odcinku łatek, albo wyłącznie z dwoma pasmami włosków u gardzieli rurki[7]. Przykoronek pręcikowy (staminal corona) niekiedy nieobecny[9], zwykle zbudowany ze wzniesionych, szklistych wyrostków[8], zwykle rozwidlonych[7], o kształcie kotwicy, rzadziej strzałkowatych, lub znacznie zredukowany[6]. U nasady wyrostków osadzone są miodniki[8]. Prętosłup ukryty w koronie[6]. Pręciki wzniesione, wierzchołkowo z błoną pokrywającą główkę słupka[5]. Wyrostki łącznika wydatne[6]. Pollinarium dwupyłkowinowe[5], o bardzo krótkim[7], jajowatym uczepku[9]. Trzoneczek zwykle od 1× do 2× długości uczepka, wierzchołkowo spłaszczony, łopatkowaty[9]. Pyłkowiny podługowate[6], opisywane też jako jajowate[9], z przezroczystymi brzegami[5]. Główka słupka stożkowata lub jajowata[6].
- Owoce
- Mieszki długości 4–8 cm[6], równowąskie[9] do wrzecionowatych[9], opisywane też jako wąskostożkowate[8], lancetowate lub cylindryczne[5], wrzecionowate, okrągłe, spłaszczone lub nerkowate na przekroju[7]. Owocnia papierzasta[6]. Nasiona oskrzydlone wierzchołkowo[6], jajowate, płaskie, brązowe z kępką białych włosków[7].
Biologia i ekologia
[edytuj | edytuj kod]![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Dischidia_astephana_kz01.jpg/220px-Dischidia_astephana_kz01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Dischidia_formosana_growing_in_Taiwan.jpg/220px-Dischidia_formosana_growing_in_Taiwan.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/95/Dischidia_hirsuta_kz01.jpg/220px-Dischidia_hirsuta_kz01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Dischidia_imbricata_IMG_1717.jpg/220px-Dischidia_imbricata_IMG_1717.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Dischidia_major_kz03.jpg/220px-Dischidia_major_kz03.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e2/Dischidia_merrillii_kz01.jpg/220px-Dischidia_merrillii_kz01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/26/Dischidia_ovata_kz05.jpg/220px-Dischidia_ovata_kz05.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Dischidia_platyphylla_on_Panay_in_the_Philippines.jpg/220px-Dischidia_platyphylla_on_Panay_in_the_Philippines.jpg)
- Rozwój
- Epifity lub rzadziej litofity[7][9]. Biochemia zapylania tych roślin nie została dostatecznie zbadana, w obserwacjach odnotowano jedynie, że kwiaty opięt odwiedzane są przez motyle, osy, pszczoły, mrówki i muchówki[10].
- Siedlisko
- Lasy, od suchych i wilgotnych lasów nizinnych do wilgotnych lasów górskich, przybrzeżne formacje zaroślowe[6].
- Interakcje międzygatunkowe
- Wiele gatunków opięt żyje w symbiozie z mrówkami. Mrówki zasiedlają wgłębienia między tarczowatymi liśćmi a drewnem lub kamieniami, do których te przylegają, lub zwisające albo rozpostarte, puste w środku liście dzbaneczkowate. Z kolei materia organiczna zbierana przez mrówki gromadzi się pod liśćmi lub wewnątrz nich (podobnie jak deszczówka) i w ten sposób jest ona dostępna dla korzeni przybyszowych rośliny[7]. Badanie przeprowadzone na Dischidia major wykazały, że rośliny te pobierają około 39% węgla przez aparat szparkowy z CO2 uwalnianego przez mrówki w czasie oddychania i około 29% azotu z odchodów i detrytusu pozostawianego przez te owady[11]. D. major o silnie zmodyfikowanych, dzbaneczkowatych liściach, zapewnia schronienie w szczególności mrówkom z rodzaju Philidris (Dolichoderinae), a także Cataulacus i Crematogaster (Crematogastrini)[12].
- Dischidia są roślinami żywicielskimi dla grzybów z gatunków Phyllachora dischidiae i Uredo dischidiae oraz lęgniowca – Phytophthora nicotianae[13].
- Cechy fitochemiczne
- W roślinach obecny jest kwas salicylowy[6]. W liściach Dischidia nummularia obecne są pochodne triterpenoidowe: glutinol, α-amyryna i friedelina, a także β-sitosterol i pochodna ksantonu α-mangostyna[14]. Z całej rośliny D. formosana wyizolowano steryd disformon i triterpenoid dischidiol, a także friedelinę, friedelinol, octan β-amyryny, glutinon, tarakserol, kemferol, kwercetynę, izoramnetynę i pochodne fitosteroli[15]. Również Dischidia imbricata zawiera pewne metabolity wtórne, takie jak alkaloidy, flawonoidy i steroidy lub triterpeny[16].
- Genetyka
- Liczba chromosomów 2n = 22[6].
Systematyka
[edytuj | edytuj kod]- Pozycja systematyczna
- Jeden z rodzajów plemienia Marsdenieae w podrodzinie Asclepiadoideae w rodzinie toinowatych Apocynaceae[17].
- W badaniach filogenetycznych Dischidia jest taksonem monofiletycznym, z uwzględnieniem włączonych do niego gatunków zaliczanych wcześniej do odrębnych rodzajów (np. D. luzonica zaliczana do rodzaju Dischidiopsis)[9].
- Według niektórych badań rodzaj Dischidia stanowi klad siostrzany dla rodzaju hoja[9].
- Podział rodzaju
- Najczęściej stosowana klasyfikacja infrageneryczna Dischidia dzieli rodzaj na trzy sekcje na podstawie morfologii liści[18]:
- D. sect. Dischidia obejmująca gatunki z niezmodyfikowanymi, blaszkowatymi liśćmi
- D. sect. Conchophyllum (Blume) K. Schum. obejmująca gatunki z soczewkowatymi (wklęsło-wypukłymi), tarczowatymi liśćmi
- D. sect. Ascidiophora K. Schum. obejmująca gatunki z liśćmi dimorficznymi, zarówno niezmodyfikowanymi, blaszkowatymi, jak i pustymi w środku liśćmi dzwoneczkowatymi
- Podział na sekcje oparty na budowie liści nie znajduje jednak potwierdzenia w badaniach filogenetycznych, zgodnie z którymi D. sect. Dischidia i D. sect. Conchophyllum są taksonami parafiletycznymi[18].
- Wykaz gatunków
- Dischidia aberrans Schltr.
- Dischidia acuminata Costantin
- Dischidia acutifolia Maingay ex Hook.f.
- Dischidia albida Griff.
- Dischidia albiflora Griff.
- Dischidia alternans Schltr.
- Dischidia amphorantha K.Schum. & Lauterb.
- Dischidia angustifolia Miq.
- Dischidia antennifera Becc.
- Dischidia argentii Arshed, J.R.Callado & Tandang
- Dischidia asperifolia Schltr.
- Dischidia astephana Scort. ex King & Gamble
- Dischidia atropurpurea Schltr.
- Dischidia bengalensis Colebr.
- Dischidia bisetulosa O.Schwartz
- Dischidia boholensis (Schltr.) Livsh.
- Dischidia calva Kerr
- Dischidia carinata (Schltr.) Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia chinensis Champ. ex Benth.
- Dischidia cleistantha Livsh.
- Dischidia clemensiae Schltr.
- Dischidia cochleata Blume
- Dischidia collyris Wall.
- Dischidia cominsii Hemsl.
- Dischidia complex Griff.
- Dischidia cornuta Livsh.
- Dischidia crassifolia Zipp. ex Schltr.
- Dischidia crassula Schltr.
- Dischidia cyclophylla Schltr.
- Dischidia cylindrica W.W.Sm.
- Dischidia dasyphylla Schltr.
- Dischidia deschampsii King & Gamble
- Dischidia digitiformis Becc.
- Dischidia dohtii T.B.Tran & Livsh.
- Dischidia dolichantha Schltr.
- Dischidia elmeri Schltr.
- Dischidia ericiflora Becc.
- Dischidia formosana Maxim.
- Dischidia fruticulosa Ridl.
- Dischidia galactantha K.Schum.
- Dischidia gibbifera Schltr.
- Dischidia glabrata Arshed & Tandang
- Dischidia griffithii Hook.f.
- Dischidia hahliana Volkens
- Dischidia hirsuta (Blume) Decne.
- Dischidia hollrungii Warb. ex K.Schum. & Lauterb.
- Dischidia hoyella Omlor
- Dischidia imbricata (Blume) Steud.
- Dischidia immortalis Guillaumin
- Dischidia incrassata (Schltr.) Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia indragirensis Schltr.
- Dischidia insularis Schltr.
- Dischidia kerrii Kidyoo & Suddee
- Dischidia khasiana Hook.f.
- Dischidia kutchinensis Becc.
- Dischidia lanceolata (Blume) Decne.
- Dischidia lancifolia Merr.
- Dischidia latifolia (Blume) Decne.
- Dischidia lauterbachii K.Schum.
- Dischidia listerophora Schltr.
- Dischidia litoralis Schltr.
- Dischidia longe-pedunculata Ridl.
- Dischidia longiflora Becc.
- Dischidia longifolia Becc.
- Dischidia luzonica (Schltr.) Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia major (Vahl) Merr.
- Dischidia mariae (Schltr.) Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia maxima Koord.
- Dischidia melanesica Fosberg
- Dischidia meleagridiflora O.Schwartz
- Dischidia merrillii Schltr.
- Dischidia micholitzii N.E.Br.
- Dischidia micrantha Becc.
- Dischidia milnei Hemsl.
- Dischidia neurophylla Lauterb. & K.Schum.
- Dischidia nicobarica Didr.
- Dischidia nummularia R.Br.
- Dischidia oblongata Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia obovata Decne.
- Dischidia oiantha Schltr.
- Dischidia ovata Benth.
- Dischidia oxyphylla Miq.
- Dischidia papuana Warb.
- Dischidia parasita (Blanco) Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia parvifolia Ridl.
- Dischidia peltata Blume
- Dischidia phuphanensis Chatan & Promprom
- Dischidia picta Blume
- Dischidia platyphylla Schltr.
- Dischidia polilloensis Kloppenb.
- Dischidia polyphylla Ridl.
- Dischidia puberula Decne.
- Dischidia pubescens Ridl.
- Dischidia punctata (Blume) Decne.
- Dischidia purpurea Merr.
- Dischidia quinquangularis Schltr.
- Dischidia reniformis Schltr.
- Dischidia retusa Becc.
- Dischidia rhodantha Ridl.
- Dischidia rimicola Kerr
- Dischidia rosea Schltr.
- Dischidia roseoflavida Schltr.
- Dischidia rostrata Arshed, Agoo & Rodda
- Dischidia rumphii Miq.
- Dischidia ruscifolia Decne. ex Becc.
- Dischidia saccata Warb.
- Dischidia sagittata (Blume) Decne.
- Dischidia sarasinorum Warb.
- Dischidia scortechinii King & Gamble
- Dischidia singularis Craib
- Dischidia soronensis Becc.
- Dischidia spironema Turcz.
- Dischidia squamulosa Becc.
- Dischidia striata Schltr.
- Dischidia subulata Warb.
- Dischidia superba Rintz
- Dischidia thaithongiae Kidyoo
- Dischidia thongphaphumensis Samsungnoen, Kidyoo & A.Kidyoo
- Dischidia tjidadapensis Bakh.f.
- Dischidia tomentella Ridl.
- Dischidia tonkinensis Costantin
- Dischidia tonsuensis T.Green & Kloppenb.
- Dischidia torricellensis (Schltr.) P.I.Forst.
- Dischidia tricholoba Kerr
- Dischidia trichostemma Schltr.
- Dischidia truncata (Blume) Decne.
- Dischidia vadosa Rintz
- Dischidia vidalii Becc.
Nazewnictwo
[edytuj | edytuj kod]- Etymologia nazwy naukowej
- Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckiego słowa δισχιδής (dischidis – rozwidlony) i odnosi się do wierzchołkowo dwusiecznych łatek przykoronka w kwiatach tych roślin[7].
- Nazwy zwyczajowe w języku polskim
- Ignacy Rafał Czerwiakowski w wydanej w 1852 roku pracy „Botanika szczególna: Opisanie roślin jednolistniowych lekarskich i przemysłowych” opisał rodzaj Dischidia pod polską nazwą opięta, wskazując również polską nazwę gatunków: D. nummularia (opięta szelążkowata) i D. rafflesiana (o. Rafflesa)[19]. Nazwą opięta posłużył się również Erazm Majewski w „Słowniku nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich” z 1898 roku[20] i Józef Rostafiński w wydanym w 1900 roku „Słowniku polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin” (autor podał również nazwę dyschidya)[21]. Nazwa opięta pojawiła się też w Encyklopedii Gutenberga z 1929 roku[22] oraz w Słowniku botanicznym Szweykowskich wydanym na przełomie XX i XXI wieku, gdzie użyta została w kontekście gatunku D. rafflesiana[23]. W wydanym w 1975 roku „Słowniku nazw roślin obcego pochodzenia” Ludmiły Karpowiczowej podana została nazwa gatunku D. bengalensis – dyschidia bengalska[24].
Znaczenie użytkowe
[edytuj | edytuj kod]- Rośliny lecznicze
- W Indonezji liście Dischidia imbricata stosowane są zewnętrznie po podgrzaniu na zmiany skórne na stopach spowodowane przez rzeżączkę[25], a także w oparzeniach, ranach i malinicy[26]. W Tajlandii roślina ta stosowana jest na grzybice[26]. D. nummularia jest stosowana w celu leczenia bolesnych ran spowodowanych przez niektóre jadowite ryby; liście i mleczko są stosowane w leczeniu wrzodów[25]. W Malezji korzenie D. major są żute z areka katechu (betel), aby złagodzić kaszel[25]. W Wietnamie napar z D. acuminata jest stosowany w leczeniu upławów i w celu wspomagania oddawania moczu[25]. Podobnie roślina ta wykorzystywana jest w Laosie i Kambodży[26]. Na Filipinach liście D. platyphylla są stosowane w celu przeciwdziałania rozpadowi gnilnemu, a okład z D. purpurea jest stosowany w leczeniu wyprysków i zakażeniach opryszczkowych[25]. Pasta z D. vidalii jest mieszana z solą w celu leczenia wola[25]. W Tajlandii D. bengalensis stosowana jest do leczenia grzybicy woszczynowej[26], natomiast na Andamanach i Nikobarach do leczenia astmy, bólów uszu i złamań kości[27]. Podobnie wykorzystywany jest tam gatunek D major[27].
- W tradycyjnej medycynie chińskiej napary z suszonych całych roślin z gatunku D. chinensis stosuje się w przypadku gruźlicy, zapalenia oskrzeli, krztuśca, krwioplucia, czerwonki, niedożywienia niemowląt, a także w leczeniu zewnętrznych urazów spowodowanych uderzeniami i upadkami, czyraków, ran i ukąszeń jadowitych węży[28].
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/Dischidia_hirsuta_potted.jpg/220px-Dischidia_hirsuta_potted.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/62/Glimpse_of_Green.jpg/220px-Glimpse_of_Green.jpg)
- Rośliny ozdobne
- Wiele gatunków dischidii oraz ich kultywarów uprawianych jest jako rośliny ozdobne, w szczególności rośliny pokojowe.
- Do najłatwiejszych w uprawie należą[10]:
- Dischidia sp. 'Geri' – najczęściej spotykany w uprawie, bardzo wytrzymały kultywar o okrągłych liściach przypominających monety. Odmiana ta lubi wilgoć i lepiej znosi nadmierne podlewanie niż gatunki. Rośnie bardzo dobrze na niebezpośrednio nasłonecznionym stanowisku.
- Dischidia ruscifolia – gatunek o pokroju bardziej krzewiastym, nie pnący się, znoszący bezpośrednie nasłonecznienie.
- Dischidia luzonica – jeden z najlepszych gatunków dla początkujących, bardzo wytrzymały, kwitnie wcześnie i długo oraz bardzo szybko rośnie. Najlepiej uprawiać go w dobrze przepuszczalnym podłożu i oszczędnie nawozić.
- Gatunkami średnio trudnymi w uprawie są[10]:
- Dischidia truncata – mniejszy, pnący o gatunek, o szerokolancetowatych liściach i kwiatach wyrastających w grupach na około 2,5-centymetrowych szypułkach, rurkowatych, białych, z różowymi lub fioletowymi końcówkami. Najlepiej radzi sobie na stanowisku zacienionym, w uprawie doniczkowej.
- Dischidia nummularia oraz jego kultywary – o kwiatach z pierścieniem włosków u gardzieli rurki okwiatu, tolerancyjne na wysoki poziom nasłonecznienia. Podłoże wymaga całkowitego przeschnięcia przed ponownym podlaniem.
- Dischidia merrilii – gatunek płożący, o lancetowatych, gładkich, cienkich i twardych liściach i siwofioletowych, rurkowatych kwiatach. Potrzebuje bardzo wysokiej wilgotności i jasnego stanowiska, ale nie bezpośredniego nasłonecznienia.
- Gatunkami uznawanymi za wymagające w uprawie są[10]:
- Dischidia scortechinii – o lancetowatych, delikatnych liściach oraz białych, rurkowatych kwiatach; bardzo wrażliwy, wymaga jasnego, ale zacienionego stanowiska, wysokiej wilgotności i temperatury nie przekraczającej 27 °C.
- Dischidia astephana – gatunek o liściach muszlowatych i czerwono-niebieskich kwiatach o kształcie cebuli. Lubi jasne stanowisko, wysoką wilgotność i niskie temperatury. Zbyt silne nawożenie powoduje powstanie wątłych, słabych liści, podatnych na gnicie.
- Dischidia dolichantha – o liściach podobnych do D. scortechinii, ale znacznie mniejszych.
- Rośliny z tego rodzaju nadają się do uprawy pokojowej w doniczkach podwieszanych, w podłożu dla storczyków lub kawałkach łupin kokosa[29]. Ponieważ rośliny te są epifitami, zamiast podlewania zaleca się dostarczać im wodę przez spryskiwanie liści[30][29]. Opięty w uprawie pokojowej w przypadku niewystarczającej wentylacji mają tendencję do chorowania na choroby grzybowe wywoływane przez pleśnie[30].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens , Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-03] (ang.).
- ↑ a b c Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2024-08-01]. (ang.).
- ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2024-08-01]. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Dischidia. Flora of China Vol. 16. [dostęp 2024-07-27].
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r M.L. Endress (et al.): Apocynaceae. W: Klaus Kubitzki, Joachim W. Kadereit, Volker Bittrich: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 15: Flowering Plants. Eudicots: Apiales, Gentianales (except Rubiaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 2018, s. 207-331. DOI: 10.1007/978-3-319-93605-5. ISBN 978-3-319-93605-5. (ang.).
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Focke Albers, Ulrich Meve: Illustrated handbook of succulent plants. T. 5: Asclepiadaceae. Berlin Heidelberg: Springer, 2004, s. 118-119. ISBN 978-3-642-56370-6.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m P.I. Forster, D.J. Liddle. Studies on Australasian Asclepiadadeae, IV Dischidia R.Br. in Australia. „Austrobaileya”. 2 (5), s. 504-514, 1988. DOI: 10.2307/41738717.
- ↑ a b c d e f g h i j k Sigrid Liede‐Schumann, Sebastian J. Reuss, Ulrich Meve, Gildas Gâteblé i inni. Phylogeny of Marsdenieae (Apocynaceae, Asclepiadoideae) based on chloroplast and nuclear loci, with a conspectus of the genera. „Taxon”. 71 (4), s. 833–875, 2022-08. DOI: 10.1002/tax.12713.
- ↑ a b c d Antone Jones. A Look at Dischidia. „Stemma”. 2 (1), s. 4-17, 2008.
- ↑ John L. Capinera: Encyclopedia of Entomology. Springer, 2008, s. 179. ISBN 978-1-4020-6242-1.
- ↑ Christian Peeters, Decha Wiwatwitaya. Philidris ants living in Dischidia epiphytes from Thailand. „Asian Myrmecology”. 6 (1), s. 49-61, 2014.
- ↑ Jorrit H. Poelen, James D. Simons, Chris J. Mungall. Global biotic interactions: An open infrastructure to share and analyze species-interaction datasets. „Ecological Informatics”. 24, s. 148–159, 2014-11. DOI: 10.1016/j.ecoinf.2014.08.005..
- ↑ Sonni Maurit Benu, Riga Riga, Lia Dewi Juliawaty. Chemical Constituents from the Leaves of Dischidia nummularia (Asclepiadaceae). „Natural Product Sciences”. 29 (4), s. 263–267, 2023-12-31. DOI: 10.20307/nps.2023.29.4.263.
- ↑ Zong-Shiow Chen, Gene-Hsiang Lee, Yueh-Hsiung Kuo. Disformone and dischidiol from Dischidia formosana. „Phytochemistry”. 34 (3), s. 783–786, 1993-10. DOI: 10.1016/0031-9422(93)85359-y.
- ↑ Yuliani Hajari, Sulistijorini Sulistijorini, Sri Ariyanti Nunik. The Autecology of Genus Dischidia (Asclepiadaceae) in Bangka Island: Characteristics of Vegetation and Abiotic Environmental Factors Affecting Abundance. „Journal of Tropical Life Science”. 8 (3), s. 269–278, 2018-09-01. DOI: 10.11594/jtls.08.03.09.
- ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2024-08-01]. (ang.).
- ↑ a b Michele Rodda, Nadhanielle Simonsson, Enrico Ercole, Gillian Khew i inni. Phylogenetic studies in the Hoya group (Apocynaceae, Marsdenieae): the position of Anatropanthus and Oreosparte. „Willdenowia”. 50 (1), s. 119, 2020-03-27. DOI: 10.3372/wi.50.50112.
- ↑ Ignacy Rafał Czerwiakowski: Botanika szczególna. T. 4: Opisanie roślin jednolistniowych lekarskich i przemysłowych. Kraków: Uniwersytet Jagielloński, 1859, s. 1672-3. (pol.).
- ↑ Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich. T. 2: M.-Z.. Warszawa: 1898, s. 286.
- ↑ Józef Rostafiński: Słownik polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin, poprzedzony historyczną rozprawą o źródłach. Kraków: Akademia Umiejętności, 1900, s. 252. (pol.).
- ↑ Wielka ilustrowana encyklopedja powszechna. T. 4. Kraków: Wydawnictwo Gutenberga, 1929, s. 35.
- ↑ Alicja i Jerzy Szweykowscy (red.): Słownik botaniczny. Wyd. 2. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 928. ISBN 83-214-1305-6.
- ↑ Ludmiła Karpowiczowa: Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Wyd. I. Uniwersytet Warszawski, 1975, s. 95.
- ↑ a b c d e f Christopher Wiart: Medicinal Plants Of The Asia-pacific: Drugs For The Future?. World Scientific, 2006, s. 484. ISBN 978-981-4480-33-8.
- ↑ a b c d Christopher Wiart: Medicinal Plants in the Asia Pacific for Zoonotic Pandemics. T. 4: Family Alangiaceae to Araliaceae. CRC Press, 2022, s. brak numeracji. ISBN 9781000583274.
- ↑ a b Ch. Sivaperuman, A. Velmurugan, A.K. Singh, I. Jaisankar: Biodiversity and climate change adaptation in tropical islands. London San Diego, CA Cambridge, MA Kidlington, Oxford: Academic Press, 2018, s. 94. ISBN 978-0-12-813065-0.
- ↑ Huagu Ye, Chuyuan Li, Wencai Ye, Feiyan Zeng: Common Chinese Materia Medica. Springer Nature, 2022, s. 569-570. ISBN 978-981-16-5892-1.
- ↑ a b Raffaele Di Lallo: Houseplant Warrior: 7 Keys to Unlocking the Mysteries of Houseplant Care. The Countryman Press, 2022, s. brak numeracji. ISBN 978-1-68268-676-8.
- ↑ a b Ryusuke Sakaino: Beginner's Guide to House Plants: Creating Beautiful and Healthy Green Spaces in Your Home. Tuttle Publishing, 2022, s. 139. ISBN 978-1-4629-2322-9.
Identyfikatory zewnętrzne (takson):