Acherontia lachesis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Acherontia lachesis
Fabricius, 1798
Acherontia lachesis
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ stawonogi
Gromada owady
Podgromada owady uskrzydlone
Rząd motyle
Rodzina zawisakowate
Podrodzina Sphinginae
Rodzaj Acherontia
Gatunek Acherontia lachesis
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Acherontia lachesisgatunek ćmy z rodziny zawisakowatych.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Łacińska nazwa zmierzchnicy wiąże się z mityczną rzeką Acheron[1]. Epitet gatunkowy odnosi się z kolei do Mojry Lachesis, strzegącej nici żywota w mitologii greckiej.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Rozpiętość skrzydeł, składanych w charakterystyczny sposób i zakrywających brzuch, wynosi około 100–132 mm[2]. Zaniepokojony osobnik rozpościera je, wydając z siebie pisk[2].

Podobnie jak w przypadku blisko spokrewnionej zmierzchnicy trupiej główki, na grzbiecie, w większości czarnym, występuje rysunek nasuwający na myśl ludzką czaszkę[3]. Brzuszna strona ciała jest jaśniejsza od grzbietowej. U samców mieści się na niej więcej czerni niż w przypadku samic[4]. Koniec mesonotum i metanotum, a także brzeg widniejącej na grzbiecie czaszki, porastają czerwone włoski[4]. Czułki kończą się białymi łuskami, rozciągającymi się bardziej niż u zmierzchnicy trupiej główki[4]. Są także dłuższe niż u krewniaczki, a w przypadku samic także cieńsze (u osobników męskich nie ma różnic w grubości czułków pomiędzy gatunkami)[4].

Pulpi obficie rozdzielają się na końcach[4]. Otwór waginalny u samic zaopatrzony jest proksymalnie w poprzeczną krawędź lub płatek, zaginający się bocznie[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Motyl ten zamieszkuje większą część krainy orientalnej i rejony przyległe – od Indii, Pakistanu i Nepalu aż po Filipiny, Indonezję, południową Japonię (wyspy Riukiu, Kiusiu[2], choć starsze źródła nie podają jeszcze tego kraju[4]) i południowy Dalekowschodni Okręg Federalny Federacji Rosyjskiej. Na Tajwanie zajmuje okręgi Hualian, Kaohsiung oraz okręg i miasto Tajpej, w Chinach natomiast Hebei, Pekin, Szantung, Shaanxi, Henan, Jiangsu, Anhui, Szanghaj, Zhejiang, Hubei , Syczuan, Chongqing, Junnan, Tybet, Kuejczou, Hunan, Jiangxi, Fujian, Guangdong, Hongkong , Kuangsi[2]. Niedawno gatunek swym zasięgiem występowania objął też Hawaje[2].

Lokalizacja typowa to rejon indo-malajski (India orientalis)[2].

Tryb życia i zachowanie[edytuj | edytuj kod]

Owad ten prowadzi nocny tryb życia.

Uwielbia miód. Naśladuje swym zapachem pszczołę miodną, by dostać się do ula. Silnym i solidnie zbudowanym językiem przebija plaster, by spijać miód. Atakuje kilka gatunków pszczół[potrzebne źródło].

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

Samica składa mierzące około 2 mm średnicy jaja[3] na spodniej stronie liści różnych roślin, za Bellem i Scottem wymienia się wśród nich między innymi następujące rodziny[2]:

Larwy koloru brązowoszarego (najczęściej), zielonego i żółtego, osiągające nawet ponad 1 dm długości widuje się na roślinach, jak np. Erythrina speciosa, od maja do lipca[3]. Larwy żółte zdobią czerwone skośne pasy, larwy zielone mają pasy żółte z niebieskim na przedzie[4]. Obserwowane także larwy schodzące po pniu w celu przepoczwarzenia się na ziemi[3].

Kasztanowa z czarnymi grzbietowymi segmentami 4–6 poczwarka mierzy od 57 do 87 mm długości i 14 mm szerokości[2]

Wylot ma miejsce w różnym miesiącu w zależności od rejonu geograficznego[2]:

W Hongkongu motyla widuje się od marca do października, zwłaszcza zaś od kwietnia do sierpnia[2].

Parazytoidy[edytuj | edytuj kod]

Parazytoidy nękające gatunek zaliczają się do rodziny gąsieniczników (Ichneumonidae). Wymienia się tu gatunki Amblyjoppa cognatoria, Quandrus pepsoides[2].

Status[edytuj | edytuj kod]

Zasięg występowania motyla obejmuje obszary chronione. Wymienić tu można Taroko National Park w okręgu Hualian (Tajwan)[2].

Przypisy

  1. John Himmelman: Discovering Moths: Nighttime Jewels in Your Own Backyard. Down East Books, s. 108. ISBN 0-89272-528-1.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 A.R. Pittaway & I.J. Kitching: ACHERONTIA LACHESIS (Fabricius, 1798) (ang.). [dostęp 2010-05-23].
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 David L. Mohn: Death's Head Hawk Moth (Sphingidae Sphinginae Acherontia lachesis – Fabricius, 1798) (ang.). 2003-01-10. [dostęp 2010-05-23].
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 4,7 4,8 Walter Rotschild, Karl Jordan: A Revision of the Lepidopterous Faliny Sphingidae. Londyn: 1903, s. 17–18.