Aleksander Stefanowicz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksander Stefanowicz
A. Stefanowicz ze sztandarem 1 ppanc (1946)
A. Stefanowicz ze sztandarem 1 ppanc (1946)
pułkownik pułkownik
Data i miejsce urodzenia 20 grudnia 1900
Polewicze, Imperium Rosyjskie
Data i miejsce śmierci 2 marca 1985
Toronto, Kanada
Przebieg służby
Lata służby 1919-1949
Siły zbrojne Wojsko Polskie
Jednostki 1 Pułk Pancerny
Stanowiska dowódca pułku
Główne wojny i bitwy wojna polsko-bolszewicka, II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari Krzyż Walecznych (trzykrotnie) Srebrny Krzyż Zasługi Medal Wojska Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918-1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Srebrny Medal za Długoletnią Służbę Brązowy Medal za Długoletnią Służbę Krzyż Wojenny 1939-1945 (Francja) Distinguished Service Order (Wielka Brytania) Oficer Orderu Korony (Belgia) Krzyż Wojenny 1940-1945 (Belgia)

Aleksander Stefanowicz (ur. 20 grudnia 1900 w Polewiczach k. Borysowa, zm. 2 marca 1985 w Toronto) – pułkownik broni pancernych Wojska Polskiego, weteran wojny polsko-bolszewickiej i II wojny światowej.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Do wojska wstąpił ochotniczo w sierpniu 1919. Otrzymał przydział do Pułku Jazdy Tatarskiej. Walczył na froncie sowieckim. Po ukończeniu Szkoły Podchorążych Inżynierii i Saperów został awansowany 1 marca 1921 na podporucznika. W 1922 otrzymał awans na porucznika ze starszeństwem z 1 listopada 1922 w korpusie oficerów inżynierii i saperów. W 1923 pełnił służbę w 4 Pułku Saperów w Sandomierzu[1]. Następnie został przeniesiony do korpusu oficerów piechoty. Ukończył kurs dla oficerów broni pancernej w Łodzi i trafił do 1 Pułku Czołgów. Odbył kurs oficerów technicznych w Szkole Czołgów w Wersalu. W latach 1925–1931 był instruktorem w Centralnej Szkole Czołgów i Samochodów. Z dniem 1 lipca 1932 został powołany ze stanu nieczynnego i przeniesiony do Centrum Wyszkolenia Broni Pancernych w Modlinie[2]. Od 1934 służył w Oddziale II Sztabu Generalnego. 27 czerwca 1935 został awansowany na kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1935 i 52. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Od marca 1937 do czerwca 1939 był pomocnikiem attaché wojskowego przy Poselstwie Polskim w Lizbonie. Był odpowiedzialny za analizowanie działań wojsk pancernych na frontach hiszpańskiej wojny domowej.

Po powrocie do Polski przygotowywał się do wyjazdu na placówkę wywiadowczą do ZSRR. Plany te pokrzyżował wybuch wojny. 18 września przekroczył wraz z innymi oficerami II Oddziału Sztabu Naczelnego Wodza granicę z Rumunią. Przedostał się do Francji, gdzie został skierowany do 10 Brygady Kawalerii Pancernej. Został adiutantem generała Stanisława Maczka. Po upadku Francji przedostał się przez Hiszpanię do Wielkiej Brytanii.

Od września 1941 był w dowództwie 16 Brygady Pancernej. W czerwcu 1942 objął stanowisko zastępcy dowódcy 66 Batalionu Czołgów, przemianowanego wkrótce na 1 Pułk Pancerny. 1 stycznia 1943 otrzymał awans na majora. 5 listopada został dowódcą 1 Pułku Pancernego. Pułk w składzie 1 Dywizji Pancernej pod koniec lipca 1944 został wysłany na front w Normandii. 9 sierpnia Stefanowicz odznaczył się poprowadzeniem szarży na wzgórze 111 (okolice wsi Estrées-la-Campagne), za co został później mu nadany Order Virtuti Militari (nr 10348)[3]. 18 sierpnia gen. Maczek wyznaczył go na dowódcę grupy bojowej, która wzięła udział w zaciętej bitwie o Maczugę. 7 września otrzymał promocję na podpułkownika. Następnie dowodził swym pułkiem w Belgii, Holandii i północnych Niemczech. Po zakończeniu wojny kierował nim w ramach okupacji Niemiec i Polskiego Korpusu Przysposobienia i Rozmieszczenia (do czerwca 1947).

W lutym 1949 odszedł z PKPR i wyjechał do Kanady. Zamieszkał w Toronto, gdzie pracował w domu towarowym. Decyzją Naczelnego Wodza Władysława Andersa 1 stycznia 1964 został awansowany na pułkownika. W latach 70. publikował artykuły o walkach 1 Dywizji Pancernej w wydawanym w Londynie "Przeglądzie Kawalerii i Broni Pancernej". Zmarł 3 marca 1985. Był kawalerem, nie pozostawił potomstwa. Urna z jego prochami została zatopiona w Oceanie Atlantyckim koło Halifax.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Rocznik oficerski 1923 s. 880, 912.
  2. Rocznik oficerski 1932 s. 97. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 13 z 09.12.1932 r.
  3. Jacek Kutzner, Juliusz S. Tym: 1. Polska Dywizja Pancerna w Normandii. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 2010, s. 196. ISBN 978-83-7399-404-1.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]