Armia saska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Flaga Elektoratu Saksonii do 1806
Flaga Królestwa Saksonii 1806-1918

Armia saska – pierwotnie armia Elektoratu Saksonii (od 1682 zorganizowana pod jednym dowództwem), a następnie w latach 1806-1918 armia Królestwa Saksonii, od 1871 współwchodząca w skład Armii Cesarstwa Niemieckiego.

Armia saska w XVIII wieku liczyła średnio około 35 tysięcy żołnierzy. Była dobrze wyszkolona i bitna. Na początku stulecia żołnierze odziani byli w czerwone mundury – typowe dla wojsk państw protestanckich, jednak gdy nastał August III Sas wyznający katolicyzm na dworze poczyniono takie postępy, iż zaczęto używać jasnego umundurowania typowego dla państw katolickich.

Działania zbrojne[edytuj | edytuj kod]

Oblężenie Gdańska w 1734 przez wojska sasko-rosyjskie

Żołnierze armii saskiej brali udział w licznych konfliktach zbrojnych.

Walczyli w wojnie o sukcesję austriacką (1741-1748) po stronie Bawarii i Francji, przeciwko Anglii i Austrii, a podczas wojny siedmioletniej (1756-1763) po stronie Austrii, Francji i Imperium Rosyjskiego, przeciwko Królestwu Prus.

Walczyli podczas wojen napoleońskich – początkowo po stronie Prus, jednak po przegranej bitwie pod Jeną wsparli siły Napoleona. Po przejściu Saksonii na stronę Francji, generalicja saska upodobniła się strojem do swoich kolegów z armii francuskiej. Nosiła praktycznie takie same mundury jak armia francuska.

Żołnierze armii saskiej brali również udział w działaniach zbrojnych I wojny światowej.

Struktura organizacyjna[edytuj | edytuj kod]

Piechota Królestwa Saksonii (1806)[edytuj | edytuj kod]

Saski piechur czasów Augusta II w czerwonym "protestanckim" mundurze"
"Katolicki" mundur saski z czasów Augusta III
Żołnierz królewsko-saksońskiej jazdy ciężkiej
Żołnierz królewsko-saksońskiej artylerii polowej
Pułk Garnizon Sformowanie
Churfürst Zeitz, Borna i Weißenfels przed 1670
von Niesemeuschel Budziszyn, Görlitz i Żytawa 1673
von Low Luckau, Jüterbog i Wittenberg 1682
Prinz Anton Großenhain, Doberlug-Kirchhain i Kamenz i inne 1702
Prinz Maximilian Chemnitz, Annaberg, Mittweida i Zschopau 1702
Prinz Clemens Langensalza, Tennstädt, Thamsbrück i Weißensee 1704
Prinz Friedrich August Torgau, Belgern i Oschatz 1711
Prinz Xaver Naumburg, Eckartsberg, Laucha i Merseburg 1723
von Rechten Zwickau, Neustadt an der Orla, Plauen i Schneeberg 1730
Sänger Guben, Sorau i Spremberg 1741
von Thümmel Wurzen, Döbeln, Colditz, Geringswalde i Grimma 1742
von Bevilaqua Lipsk, Delitzsch i Eilenburg 1748

Piechota Królestwa Saksonii (1810)[edytuj | edytuj kod]

Pułk Garnizon
Przyboczna Gwardia Grenadierów Drezno
1 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej König Drezno i Großenhain
2 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej vacant Niesemeuschel Drezno i Großenhain
3 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Anton Budziszyn, Görlitz i Sorau
4 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej vacant Low Luckau, Guben i Sorau
5 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Maximilian Chemnitz, Döbeln i Freiberg
6 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej vacant Rechten Zwickau, Neustädtel i Sorau
7 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Friedrich August Torgau, Oschatz i Wittenberga
8 Królewsko-Saksoński Pułk Piechoty Liniowej Prinz Clemens Lipsk, Eilenburg i Wittenberg
1 Królewsko-Saksoński Pułk Lekkiej Piechoty Zeitz i Weißenfels
2 Królewsko-Saksoński Pułk Lekkiej Piechoty Naumburg i Merseburg
Korpus Strzelców (Jäger-Corps) Eckartsberga

Kawaleria Królestwa Saksonii (1810)[edytuj | edytuj kod]

Pułk Garnizon
Korpus Gwardii Drezno, Dippoldiswalde, Pirna i Radeberg
Przyboczna Gwardia Kirasjerów Oederan, Frankenberg, Marienberg i Penig
Kirasjerzy von Zastrow Grimma, Borna, Geithain i Rochlitz
Królewsko-Saksoński Pułk Huzarów Cölleda, Altenstädt, Artern/Unstrut, Bretleben, Bottendorf, Heldrungen, Langensalza, Roßleben, Schönewerda, Schönfeld i Wiehe
Pułk Szwoleżerów Prinz Clemens Pegau, Lützen, i Zwenkau
Pułk Szwoleżerów vacant Polenz Querfurth, Freyburg, Schafstädt i Sangerhausen
Pułk Szwoleżerów Prinz Johann Mühlberg, Düben, Kemberg i Schmiedeberg
Pułk Szwoleżerów Prinz Albrecht Lübben, Chociebuż i Lübbenau

Korpus Saski Wielkiej Armii (1812-1813)[edytuj | edytuj kod]

Do wojny 1812 Sasi wystawili osobny korpus (VII) pod dowództwem gen. Reyniera. Początkowo liczył on 22 bataliony piechoty, 28 szwadronów jazdy i 50 dział. Korpus wraz z Polakami księcia Poniatowskiego i Westfalczykami gen. Vandamme’a znalazł się w prawoskrzydłowej grupie korpusów pod komendą króla Hieronima Bonapartego.

Po zakończeniu działań związanych z kampanią w Rosji, Sasi stanęli przed problemem czy należy nadal służyć Napoleonowi. VII Korpus został przydzielony do armii Łaby, jednak pod koniec marca, wojska saskie opuściły dywizję Durutte’a i pomaszerowały do Torgau. Brygada ciężkiej jazdy złożona z nienaruszonego pułku Leib Cuirassier Garde i zreorganizowanego pułku Zastrowa należała do 1 Dywizji Kirasjerów I Korpusu Kawalerii.

Kwatera główna VII Korpusu Wielkiej Armii mieściła się w m. Hoyerswerda.

  • 24 Dywizja Saska – gen. dyw. Edler von Lecoq
  • 1 Brygada – płk von Brause
    • Grenadierzy gwardii saksońskiej – dow. Tecski
    • 1 Pułk Lekkiej Piechoty Saksońskiej
    • Pułk von Maximilien – dow. von Könneritz
    • Pułk von Rechten – dow. von Hausen
    • kompania szaserów saksońskich
  • 2 Brygada – gen. A.F. Mellentin
    • Grenadierzy saksońscy – dow. Spiegel
    • Pułk Fryderyka
    • Pułk von Steindel
    • 2 baterie piesze, oddział wozów artyleryjskich
  • 25 Dywizja Saska – gen. dyw. Carl Ludwig Sahrer von Sahr (1761-1828)
  • 1 Brygada – płk von Bose
    • Grenadierzy gwardii saksońskiej – dow. Kleist
    • 2 Pułk Lekkiej Piechoty Saksońskiej
    • Pułk Królewski – dow. Melzradt
    • Pułk von Niesmenchel – dow. Troski
  • 2 Brygada – płk von Russel
    • Pułk von Low
    • Pułk d'Antoine
  • 32 Dywizja – gen. dyw. Pierre François Joseph Durutte (1767-1827)
  • 1 Brygada – gen. Pierre Devaux
    • 35 Pułk Piechoty Lekkiej
    • 132 Pułk Piechoty Liniowej – płk Paul Augustin Tridoulat
  • 2 Brygada – gen. Antoine Anatole Gédéon Jarry (1864-1819)
    • 26 Pułk Piechoty Lekkiej – płk Paul Hyppolyte Alexandre Baume
    • 131 Pułk Piechoty Liniowej – płk Henry Maury (1763-1813)
    • 2 baterie piesze, oddział wozów artyleryjskich
  • 3 Brygada
    • 133 Pułk Piechoty Liniowej – płk Paul Alexis Joseph Menu de Menil
    • Pułk Wurzburga – płk Moser
    • 2 baterie piesze, oddział wozów artyleryjskich
  • Brygada Lekkiej Kawalerii – płk von Lindenau
    • Husarzy saksońscy – mjr von Failtsch (8 szwadronów)
    • Lansjerzy saksońscy – płk Thumel (5 szwadronów)
    • 2 baterie konne artylerii saksońskiej
    • Rezerwa i tabor korpusu – bateria piesza, kompania saperów, oddziały wozów artyleryjskich

Podczas bitwy pod Lipskiem Korpus Saksoński Reynier’a zdradził Francuzów i przeszedł na stronę wroga. Był to olbrzymi cios a gen. Reynier będąc ze swoim Korpusem został natychmiast uwięziony przez swoich podwładnych.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Reinhold Müller: Die Armee August des Starken – Das Sächsische Heer von 1730 bis 1733, Militärverlag der Deutschen Demokratischen Republik, Berlin 1984.
  • Neugebauer/Ostertag: Grundzüge der deutschen Militärgeschichte, Rombachverlag, Freiburg 1993, 1. Auflage. ISBN3-7930-0662-6.
  • Dieter Walz: Sachsenland war abgebrannt. 2. Auflage, Sachsenbuch, Lipsk 1999, ISBN 3-89664-002-X.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg