Hoyerswerda

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hoyerswerda
Wojerecy
Herb
Herb miasta
Państwo  Niemcy
Kraj związkowy Saksonia
Powiat Budziszyn
Powierzchnia 95,06 km²
Wysokość 117 m n.p.m.
Populacja (31 grudnia 2009)
• liczba ludności
• gęstość

38 218
402 os./km²
Nr kierunkowy 03571, 035722
Kod pocztowy 02977
Tablice rejestracyjne BZ
Plan miasta
Plan miasta
Położenie na mapie Saksonii
Mapa lokalizacyjna Saksonii
HoyerswerdaWojerecy
Hoyerswerda
Wojerecy
Położenie na mapie Niemiec
Mapa lokalizacyjna Niemiec
HoyerswerdaWojerecy
Hoyerswerda
Wojerecy
Ziemia 51°26′N 14°15′E/51,433333 14,250000Na mapach: 51°26′N 14°15′E/51,433333 14,250000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa
Portal Portal Niemcy

Hoyerswerda (górnołuż. Wojerecy, wym. [ˈwɔjɛʀɛt͡sɨ]; dolnołuż. Wórjejce, wym. [ˈʰɛrjejt͡se], pol. Wojrowice[1];) – górnołużyckie miasto w Niemczech, w północnej części kraju związkowego Saksonia, w okręgu administracyjnym Drezno, w powiecie Budziszyn, położone ok. 40 km na południe od Chociebuża i ok. 60 km na północny wschód od Drezna. Miasto należy do Euroregionu „Nysa”.

Do 31 lipca 2008 Hoyerswerda było miastem na prawach powiatu, 1 sierpnia zostało włączone do powiatu Budziszyn.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość wzmiankowana w 1272 r. Prawa miejskie otrzymała w 1311 r. Miasteczko wielokrotnie zmieniało właścicieli. Na pocz. XVIII wieku znalazło się w posiadaniu ks. cieszyńskiej Urszuli Katarzyny Radziejowskiej, ks. Lubomirskiej (od 1704 do 1736 r.). Z rąk Radziejowskiej, miasto przejął elektor saski i król polski August III. W 1815 r. wraz z Dolnymi Łużycami miasto zostało oderwane od Saksonii i przyłączone do Prus. Miasto zostało połączone z resztą kraju linią kolejową, którą wybudowano w 1873 r. Fakt ten miał pozytywny wpływ na rozwój lokalnej gospodarki. W miasteczku w październiku 1912 r. założono organizację Serbołużyczan, Domowina i wybrano jej zarząd[2]. W tym samym roku miejscowość ta została włączona do pruskiej prowincji Śląsk. W 1918 r. miasto było widownią demonstracji Serbołużyczan protestujących przeciwko polityce wynaradawiania Łużyczan prowadzonej w pruskiej i saskiej części Łużyc[3]. W 1921 r. na konferencji delagatów Domowiny w Wojrowicach potępiono politykę germanizacji Łużyczan prowadzoną przez Niemcy[4]. Podczas działań wojennych wiosną 1945 r. toczyły się tutaj zacięte walki, w wyniku których w mieście uległo zniszczeniu 35% budynków[5].

W czasach NRD rozpoczęto industrializację miasta. W 1955 r. zbudowano kombinat chemiczny „Schwarze Pumpe” (Čorna Pumpa) bazujący na węglu brunatnym wydobywanym w okolicach. Zakłady zatrudniały ponad 20 tys. pracowników, w większości pochodzących spoza Hoyerswerdy. Zbudowano dla nich nowe miasto-blokowisko obok już istniejącego. Na pocz. lat 80. XX w. liczba mieszkańców przekroczyła 70 tys. Po upadku NRD spadła prawie o połowę. Obecnie trwa wyburzanie blokowisk, które wcześniej opustoszały. Jednocześnie dąży się do przywrócenia dawnego charakteru miasta sprzed czasów industrializacji.

Zabytki i atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Ratusz z 1449 r., wielokrotnie przebudowywany, ostatnio w 1930 r. Na fasadzie herby byłych właścicieli miasta oraz herb miasta i daty 1591 i 1592
  • Kościół św. Jana (Johanneskirche)z XV/XVI wieku z elementami renesansowymi, przebudowany w stylu barokowym
  • Zamek nawodny (Schloss Hoyerswerda) z XIII wieku. Obecny kształt nadały budowli gruntowne przebudowy w 1592 i 1720 r. Niegdyś zamek był siedzibą właścicieli miasta, później zamieniony został na muzeum (Heimatmuseum)
  • Tablica upamiętniająca powstanie Domowiny na ścianie budynku szkoły przy ul. Schlossergasse.

Współpraca[edytuj | edytuj kod]

Miejscowości partnerskie[6]:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. J. Szaflarski: Polska, mapa fizyczna 1:2,500.000 z ok. 1946 r. (z nazwami miast na Ziemiach Odzyskanych podanych wg uchwał Komisji Ustalania Nazw Miejscowości przy Ministerstwie Administracji Publicznej).
  2. Jan Šołta: Zarys dziejów Serbołużyczan, Wrocław 1984, s. 98.
  3. Jan Šołta: Zarys dziejów Serbołużyczan, Wrocław 1984, s. 104.
  4. Jan Šołta: Zarys dziejów Serbołużyczan, Wrocław 1984, s. 110.
  5. Jan Šołta: Zarys dziejów Serbołużyczan, Wrocław 1984, s. 138.
  6. Współpraca.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Krzysztof R. Mazurski, Andrzej Zieliński: Łużyce, Warszawa 1984, KAW, ISBN 83-0300772-6.
  • Jan Šołta: Zarys dziejów Serbołużyczan, Wrocław 1984, Ossolineum, ISBN 83-04-01643-5.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]