Bataański marsz śmierci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Trasa bataańskiego marszu śmierci
Amerykański plakat wojenny nawiązujący do bataańskiego marszu śmierci. Napis na nim mówi: "Rób swoje, aż do momentu kiedy każdy z japońskich morderców zniknie z powierzchni ziemi!"
Ofiary bataańskiego marszu śmierci

Bataański marsz śmierci (ang. Bataan Death March, jap. バターン死の行進; Batān Shi no Kōshin) – przemarsz amerykańskich i filipińskich jeńców wojennych z Bataan do japońskiego obozu koncentracyjnego w O'Donnel na wyspie Luzon (Filipiny) w 1942 roku. Jeden z najbardziej znanych marszów śmierci (po sandakańskim marszu śmierci), a zarazem jedna z największych zbrodni wojennych, jakie miały miejsce podczas wojny na Pacyfiku.

Preludium[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Kampania filipińska (1941-42).

Po ataku na Pearl Harbor, który miał miejsce 7 grudnia wojska japońskie rozpoczęły błyskawiczny podbój Azji oraz wysp Pacyfiku. 8 grudnia zaatakowały Filipiny. Początkowo obroną kierował generał Douglas MacArthur. Obrona Bataanu trwała od 1 stycznia do 9 kwietnia 1942. Siłami japońskimi dowodził Masaharu Homma. Po zajęciu stolicy Filipin Manilii oraz półwyspu Bataan, Japończycy uderzyli na wyspę Corregidor. Najsilniej broniła się tamtejsza twierdza. Siły japońskie ostatecznie zmusiły jej załogę do kapitulacji 6 maja 1942. 8 maja zakończono wszelkie walki.

Przemarsz[edytuj | edytuj kod]

Po kapitulacji wojsk amerykańsko-filipińskich na Bataanie w dniu 9 kwietnia 1942, dowodzonych przez amerykańskiego generała majora Edwarda P. Kinga Jr., do japońskiej niewoli trafiło ponad 70 000 jeńców. Japończycy postanowili przetransportować ich do oddalonego o 160 km. obozu O'Donnel w prowincji Nueva Ecija. Początkowo dowódcy amerykańscy spodziewali się, że dostaną się tam na ciężarówkach. Jednak później dowiedzieli się, że podróż odbędą pieszo, a ciężarówki posłużą żołnierzom japońskim, zmieniających się nawzajem w pilnowaniu jeńców. Operacją tą dowodził generał Masaharu Homma.

Jeńcy szli przez dżunglę w palącym słońcu, osłabieni, bez jedzenia i picia. Większość z nich zachorowała na malarię lub dyzenterię. Aby móc ugasić pragnienie musieli pić brudną wodę z kałuż, a każdy postój mógł zakończyć się śmiercią. Osoby schorowane lub ranne, które nie mogły nadążyć za kolumną jeńców, były natychmiast zabijane przez japońskich strażników. Niekiedy dochodziło do zabójstw bez konkretnego powodu – więźniowie byli wyciągani z szeregu i po prostu zabijani. By móc otrzymać jakieś pożywienie lub wodę jeńcy musieli oddać resztki swoich kosztowności, jakie im zostały po wcześniejszej rewizji. Niektórzy miejscowi Filipińczycy udzielali członkom marszu pomocy. Dziewiątego dnia marszu jeńców przetransportowano w małych wagonach filipińskiej kolei. Z powodu ciasnoty i duchoty panującej w wagonach, wiele osób zasłabło, niektóre udusiły się.

Ok. 54 000 jeńców przybyło do obozu O'Donnel. 6 czerwca 1942 Japończycy wypuścili Filipińczyków, Amerykanów zaś postanowiono przetransportować do innego obozu w Cabanatuan.

Skutki marszu[edytuj | edytuj kod]

Podczas przemarszu zmarło wskutek chorób, odniesionych ran oraz wyczerpania ok. 8 000 jeńców. Po wojnie, w 1946 roku, odpowiedzialni za tę zbrodnie japońscy wojskowi, w tym Masaharu Homma, zostali postawieni przed trybunałem wojskowym w Manili. Uznano ich za winnych i stracono.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lord Russell of Liverpool, Rycerze Bushidō ISBN 83-913460-5-6 Sensacje XX wieku Warszawa 2004.