Gubin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta w Polsce. Zobacz też: Gubin (Niemcy).
Gubin
Herb Flaga
Herb Gubina Flaga Gubina
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina gmina miejska
Data założenia XIII wiek
Prawa miejskie 1235
Burmistrz Bartłomiej Bartczak
Powierzchnia 20,68[1] km²
Wysokość 48 m n.p.m.
Populacja (2011)
• liczba ludności
• gęstość

17 036[1]
824 os./km²
Strefa numeracyjna
68
Kod pocztowy 66-620
Tablice rejestracyjne FKR
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Gubin
Gubin
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Gubin
Gubin
Ziemia 51°56′48,47″N 14°43′39,83″E/51,946797 14,727731Na mapach: 51°56′48,47″N 14°43′39,83″E/51,946797 14,727731
TERC
(TERYT)
4081102011
SIMC 0988394
Urząd miejski
ul. Piastowska 24
66-620 Gubin
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Gubin w Wikisłowniku
Strona internetowa
Położenie gminy na mapie powiatu

Gubin (niem. Guben, dolnołuż. Gubin) – miasto i gmina w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, nad Lubszą. Gubin leży w polskiej części Dolnych Łużyc, na granicy z Niemcami i do 1945 roku było wschodnią częścią miasta Guben.

Zlokalizowane było tutaj drogowe i kolejowe przejście graniczne. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa zielonogórskiego.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pamiątkowy kamień
Kamień z 1812 roku upamiętniający przemarsz wojsk napoleońskich przez Guben.
Kamień z 1812 roku upamiętniający przemarsz wojsk napoleońskich przez Guben.

Okolice Gubina we wczesnym średniowieczu były miejscem starć Sasów pod wodzą Henryka I Ptasznika ze słowiańskimi siłami Serbów łużyckich oraz Polaków. Po raz pierwszy wzmiankowany w początku XIII w. (1211) w dokumencie Henryka Brodatego zwalniającym z opłat celnych sól importowaną z Gubina i podającym, że posiadał prawo składu. 1 czerwca 1235 roku z rąk margrabiego Miśni i Marchii Wschodniej Henryka Ilustrisa [2][3] nadano Gubinowi przywilej lokacyjny i magdeburskie prawa miejskie, a w roku 1311 prawo do bicia własnej monety [4].

W XVI wieku (od 1526) miasto należało do Czech, następnie w 1620 roku wraz z całymi Dolnymi Łużycami weszło w skład Saksonii, by po klęsce Napoleona i wspierającej go Saksonii, na mocy postanowień kongresu wiedeńskiego w 1815 roku, stać się częścią Prus, a następnie Brandenburgii.

W Gubinie w 1563 roku powstał serbski kościół i aż do 1844 roku w tej świątyni odbywały się msze w języku serbołużyckim.

W XIX wieku zbudowano linie kolejowe: w 1846 roku otwarcie linii do Berlina i Wrocławia (jedna z najstarszych na terenie dzisiejszej Polski), a w roku 1870 do Krosna Odrzańskiego. W latach 1904 - 1938 w Gubinie kursowały tramwaje.

Podczas II wojny światowej miasto odniosło ogromne zniszczenia (ok. 90%) w 1945 roku, trwały szczególnie zacięte walki o tzw. Góry Śmierci zostały zakończone 28 lutego 1945 roku zdobyciem miasta przez oddziały sowieckie. W trakcie konferencji jałtańskiej Alianci wyznaczyli granicę powojennej Polski wzdłuż linii Odry i Nysy Łużyckiej, w wyniku czego prawobrzeżna część miasta została włączona do Polski pod dzisiejszą nazwą. Dotychczasową ludność wysiedlono do Niemiec. Do miasta przybyli m.in. repatrianci z Kresów Wschodnich.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Ruiny kościoła farnego
Zabytki Gubina
Wieża Bramy Ostrowskiej
Wieża Bramy Ostrowskiej

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

  • miasto w obrębie ulic: Piastowska-Nadbrzeżna-Roosevelta-3 Maja
  • katedra - kościół parafialny - farny pod wezwaniem Świętej Trójcy, z połowy XV wieku, XVI wieku – jeden z największych zabytków architektury gotyku w zachodniej części Polski. Budowany od XIV do XVI wieku stanowił ozdobę obecnej ziemi lubuskiej. Pierwsza wzmianka o bazylice w formie trójnawowej, zbudowanej w stylu romańskim pochodzi z roku 1324. Po trzęsieniach ziemi w XIV zostaje rozebrany, a w jego miejscu rozpoczęto budowę gotyckiego kościoła. Prace zakończono w 1844 roku. Efektem był największy, najokazalszy kościół na Dolnych Łużycach. Podczas II wojny światowej uległ prawie całkowitemu zniszczeniu. W późniejszym okresie, mimo starań, nie udało się przywrócić obiektowi dawnej świetności obiektu. W latach 70. został zabezpieczony jako trwała ruina. Aby uratować zabytek, w 2005 powołano polską fundację "Fara Gubińska – Centrum Spotkań Polsko-Niemieckich" oraz niemiecką: "Stowarzyszenie Wspierające Odbudowę Fary". Legendy farne[6]: 1. W miejscu, gdzie stoi dziś kościół farny, znajdował się staw. Ze stawu wyłaniał się biały jeleń. Miejscowa ludność uznała więc, że jest to miejsce święte i wybudowała świątynię. 2. W czasie oblężenia miasta przez husytów jedna z zakonnic uciekła na dach kościoła zabierając ze sobą kozę i wiązkę siana. Karmiąc się kozim mlekiem, zakonnica pozostała w ukryciu aż do czasu opuszczenia miasta przez husytów i tym sposobem ocalała. Na pamiątkę tego zdarzenia u stóp wieżyczki narożnej wmurowano figurki zakonnicy i kozy. 3. Na zachodniej stronie wieży widnieją trzy krzyże. Upamiętniają one śmierć robotników, którzy ponieśli śmierć w czasie budowy świątyni
  • mury obronne z basztami-wieżami, z XIV-XV wieku:
    • wieża Bramy Ostrowskiej – zabytek wraz z fragmentami muru obronnego pochodzi z przełomu XV i XVI wieku. Obiekt ten stanowił część systemu obronnego Bramy Ostrowskiej
    • brama i mury przy ul.3 Maja - jest to część fortyfikacji muru zachodniego przy Bramie Ostrowskiej
    • wieża Dziewicza - zlokalizowana była w najbardziej na wschód wysuniętym narożniku muru miejskiego. Pochodzi z tego samego okresu co wieża Bramy Ostrowskiej
    • brama i mury przy ul. Dąbrowskiego – dekoracyjna brama z murami o charakterze ozdobnym. Symbol architektury romantycznej. Nawiązuje do dawnych murów obronnych średniowiecznego miasta. Właściciel firmy przewozowej – Wilhelm Wilke wybudował "mury obronne" w 1892 by oddzielić podwórze spedycji od części parkowej. Był to swoisty prezent dla miasta
  • ratusz, z XV/XVI wieku
  • dom, ul. Bohaterów 3, z połowy XIX wieku
  • domy, ul. Dąbrowskiego 1, 3,6, 8, 11, 15 – willa i ogród, 22, z połowy XIX wieku, z początku XX wieku
  • dom, ul. Jedności Robotniczej 6, szachulcowy, z 1820 roku
  • dom, ul. Konopnickiej 4, z XVIII wieku
  • willa, ul. Kunickiego 4, z lat 1881-1887, po 1920 roku: ogród, fontanna, altana, drewniana
  • domy, ul. Lenino 3, 5, 7, z połowy XIX wieku
  • domy, ul. 3 Maja 3, 14, z XIX/XX wieku
  • domy, ul. Obrońców Pokoju 1, 5, 7, z połowy XIX wieku, z początku XX wieku
  • dom, ul. Oświęcimska 1 – willa i ogród, 2, 3, 4, z połowy i końca XIX wieku
  • domy, ul. Piastowska 3, 6, 7, 8 - willa i ogród, 9, 11, 12, 14, 16, 18, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 28a, 29, 39, 42, 43, 47, 48, 49, 50 – willa i ogród , 57 – willa i ogród, 61, 64, 65 – willa i ogród, z XIX/XX wieku
  • dom Wilhelma Piecka, ul. Piecka 5
  • domy, ul. Racławicka 1, 6, z początku XX wieku
  • kamienice, ul. Roosevelta 8, 10, z XIX/XX wieku
  • domy, ul. Śląska 4, 5, 12, 14b, 16, 17, 18, 19, 26, 27, 28, 29, 33, 35, 44, 46, 55, 58, 74, z XIX/XX wieku
  • domy, ul. Świerczewskiego 2, 4, 6, 8, 10, 12, 13, 14, 16, 17, 18, 19, 45, z początku XX wieku; nr 20, 22, 24, z XIX/XX wieku
  • domy, ul. Wojska Polskiego 9 – willa i ogród, 20, 22, 25, 59, z połowy XIX wieku
  • domy, ul. Wyspiańskiego 6, 11, 13, z początku XX wieku
  • wille z ogrodami, ul. Zwycięstwa 1, 18, 20, 22, 24, 26, po 1920 roku
  • dom, ul. Żwirki i Wigury 24, z końca XIX wieku
  • domy, ul. Żymierskiego 13, 15, 16, 19, z połowy XIX wieku, z początku XX wieku
  • piekarnia, dwa budynki, ul. Fabryczna 5, z XIX/XX wieku
  • winiarnia z oficyną, ul. Piwna 1, z XIX/XX wieku

inne zabytki:

  • synagoga - znajdowała się w mieście od 1878 roku, ale w czasie „kryształowej nocy” z 9 na 10 listopada 1938 roku została zniszczona. Obecnie to miejsce wydarzeń upamiętnia pamiątkowy kamień znajdujący się przy ul. Dąbrowskiego
  • krzyże pokutne - trzy stojące obok siebie krzyże pokutne, wykonane z granitu[7]. Są przykładem rozumienia, traktowania i stosowania średniowiecznego prawa oraz ówczesnym sposobem "resocjalizacji". Jedna z legend głosi, iż, to trzej bracia w okresie wielkiego głodu w burzliwej sprzeczce o jajko pozabijali się nawzajem [8]. Krzyże usytuowane są przy skrzyżowaniu ulic Kołłątaja i Śląskiej.

Parki[edytuj | edytuj kod]

Parki Gubina
Wyspa teatralna
Wyspa teatralna
  • Park Aleksandra Waszkiewicza – park powstał w roku 1977. Znajduje się na wzniesieniu, które wcześniej zagospodarowane było turystycznie. W sąsiedztwie znajdowały się restauracje i kawiarnie, a z tarasów można było podziwiać przemysłową część miasta. Na szczycie wzgórza gubiński fabrykant Erich Wolf wybudował swoją willę. Była ona zaprojektowana przez Ludwiga Meisa van der Rohe w 1926. Był to początek serii projektów i do dziś jest uznawany jako kluczowe dzieło tego architekta. Willa została wybudowana z sześciennej cegły klinkierowej. Jej układ opierał się na asymetrycznej aranżacji płaskich kamieni o różnych kształtach. W 1945 została częściowo spalona.
  • Wyspa teatralna – pierwotnie nazwana Wyspą Strzelniczą. Właśnie na niej swoją siedzibę w XIX w. miało bractwo strzeleckie i tu odbywały się zawody strzelnicze. W 1874 roku wybudowano tu teatr, a jego widownia mogła pomieścić 750 osób[9].
  • Park Adama Mickiewicza - park powstał w 1870 r. Został zlokalizowany między ul. J. Dąbrowskiego, a Lubszą. Królują tu lipy, są i kasztanowce, dęby, buki, jesiony, grochodrzewy.
  • Park przy ul. Obrońców Pokoju - zbudowany w samym centrum miasta na terenie którego znajduje się fontanna, a wokół niej kompozycja zieleni składająca się z modrzewi, oliwnika wąskolistnego, surmii, pokaźnego cisa. Wokoło parku żywopłot ze śnieguliczki i ligustru w który ładnie wkomponowano głogi, berberysy i derenie.
  • Park im. 5 Dywizji[10] - wypełnia przestrzeń pomiędzy ul. F.Chopina i ul. II Armii Wojska Polskiego. Wzdłuż alejek krzewy formowane w stylu angielskim. Od strony zachodniej oaza klonów, lip i dębów.

Garnizon Gubin[edytuj | edytuj kod]

Pomnik Pamięci w parku im. 5. Dywizji [11]

W latach 1951 – 2002 Gubin był dużym garnizonem wojskowym. W latach 1951 - 1957 stacjonowały w nim jednostki 19 Dywizji Zmechanizowanej przeformowanej w 1957 roku w 5 Saską Dywizję Pancerną im. Aleksandra Waszkiewicza.

W roku 1990 w wyniku zmian organizacyjnych 5 Saską Dywizję Pancerną przekształcono w 5 Kresową Dywizję Zmechanizowaną im. Króla Bolesława Chrobrego, a następnie 5 Kresową Brygadę Zmechanizowaną, by w 2002 roku całkowicie zlikwidować gubiński garnizon.

Information icon.svg Osobny artykuł: Garnizon Gubin.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Most graniczny Gubin – Guben, na prawo elektrownia wodna

Miasto miało handlowy charakter, ze względu na swoje dogodne położenie – pogranicze słowiańsko-germańskie, szlaki handlowe z północy na południe z Pomorza Zachodniego do Czech (wzdłuż Odry i Nysy Łużyckiej) oraz z zachodu na wschód z Łużyc do Wielkopolski. Handlowano wołami i zbożem z kupcami szkockimi, węgierskimi i polskimi. Ponadto uprawiano tu winorośl i wytwarzano wino, z którego swego czasu Gubin słynął. Zajmowano się również żeglugą na Nysie i Odrze[12]

W XIX w. założono na lewobrzeżnych, zachodnich przedmieściach Gubina pierwszą na Łużycach mechaniczną przędzalnię wełny. Od tego czasu Gubin staje się znanym ośrodkiem włókienniczym.[potrzebne źródło]

Mimo niewielkiej liczby mieszkańców w mieście funkcjonuje ok. 60 salonów fryzjerskich.[potrzebne źródło]

W mieście działają dwa targowiska- spożywcze ul.Obrońców Pokoju i przemysłowe ul.Śląska

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Komunikacja miejska[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Tramwaje w Gubinie.

Komunikacja miejska w Gubinie powstała w 1899, kiedy została udzielona koncesja na budowę linii tramwajowej, wówczas Gubin znajdujący są po obu stronach Odry był jednym miastem. Tramwaje wyjechały na ulice miasta 24 lutego 1904. W 1928 po mieście zaczęły kursować autobusy miejskie. Brak możliwości rozwoju komunikacji tramwajowej spowodował, że linię zamknięto już w czerwcu 1938[13].

Komunikacja miejska w tym mieście jest obsługiwana przez PKS Zielona Góra. Sieć składa się z jednej linii łączącej stację kolejową, dworzec autobusowy i pętlę na ulicy Barlickiego[13][14].

Warunki naturalne[edytuj | edytuj kod]

Według danych z roku 2002[15] Gubin ma obszar 20,68 km², w tym:

  • użytki rolne: 61%
  • użytki leśne: 5%

Miasto stanowi 1,49% powierzchni powiatu.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

Nowy kwartał starówki miejskiej w centrum Gubina

Od końca XIX wieku miasto notowało dynamiczny rozwój demograficzny – w 1814 Gubin liczył 6718 mieszkańców, w 1854 już 13400, w roku 1860 miasto liczyło ok. 15 000 mieszkańców, a w 1884 liczył 26 130,by w roku 1939 posiadać ich około 45 770 (z czego ok. 28 000 w części prawobrzeżnej)[potrzebne źródło]. Wraz z Gubenem tworzy aglomerację transgraniczną liczącą 35 967 mieszkańców.

Dane z 30 czerwca 2004[16]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 17 150 100 8959 52,2 8191 47,8
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
829,3 433,2 396,1

Służba zdrowia w Gubinie[edytuj | edytuj kod]

Obiekty służby zdrowia
Szpital
Szpital

W 1945 w okresie walk o miasto budynek szpitala miejskiego uległ poważnemu uszkodzeniu[17]. Na szpital zaadaptowano więc budynek[18] przy ul. Śląskiej 53. Nowy szpital oddano do użytku 25 listopada 1945. W szpitalu mieściły się wówczas oddziały: wewnętrzny, chirurgiczny, zakaźny, ginekologiczny i gruźliczy. Szpital zatrudniał lekarza, felczera, 7 pielęgniarek, jedną położną, 6 sanitariuszek i jednego sanitariusza.

Oprócz Szpitala Powiatowego i Ośrodka Zdrowia istniały też ambulatoria przy PUR, PCK, Ubezpieczalni Społecznej oraz kolejowe przy ul. Kosynierów. Pod koniec lat pięćdziesiątych szpital dysponował zbyt małą ilością łóżek, postanowiono więc by na jego potrzeby oddać budynek A kompleksu przy ul.Śląskiej, zajmowany dotychczas przez Ośrodek Zdrowia i Wydział Zdrowia. Pod koniec stycznia 1960 w bloku A oddano do użytku oddział chirurgiczny, położniczo-ginekologiczny i blok operacyjny.

Wzrost liczby pacjentów, oraz rozwój świadczeń medycznych spowodowały konieczność stworzenia nowych warunków dla funkcjonowania lecznictwa otwartego. Przychodnia Rejonowa została przeniesiona z budynków szpitalnych do pomieszczeń w budynkach przy ul.Dąbrowskiego, Nowej i Piastowskiej. W 1982 roku ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Zdrowia rozpoczęto budowę nowej Przychodni Rejonowej z Pogotowiem Ratunkowym przy ul.Gdańskiej. 19 lipca 1985 przychodnia zostaje oddana do użytku, a 5 kwietnia 1986 otrzymuje imię dr Tadeusza Kunickiego.

Istnienie Pogotowia w Gubinie datuje się od 1954.Początkowo jego siedzibą był budynek przy ul. Śląskiej. W 1962 zostaje przeniesione na ul. dr T.Kunickiego,a w 1985 do pomieszczeń nowej Przychodni Rejonowej przy ul. Gdańskiej.

Pierwszy gabinet stomatologiczny w powojennym Gubinie prowadził Włodzimierz Dubowik. Sprzęt pochodził z nie do końca "wyszabrowanych" gabinetów poniemieckich. Do 1949 był jedynym dentystą w mieście.

Pierwsza powojenna apteka mieściła się w budynku przy ul. Wyspiańskiego 24[19]. Leki były wydawane nieodpłatnie.

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Szkoły w Gubinie
Szkoła Podstawowa nr 1
Szkoła Podstawowa nr 1
Pamiątkowy medal LO Gubin
awers
awers

W 1945 roku rozpoczęto organizację szkolnictwa w powojennym Gubinie, poważnym problemem było wówczas znalezienie odpowiedniego lokum dla szkół.

Szkoła przy ul. Świerczewskiego (przyszła Szkoła Podstawowa nr 2) była użytkowana przez Państwowy Urząd Repatriacyjny. Budynek przy ul. Racławickiej (dawna szkoła dla głuchoniemych, późniejsza Szkoła Podstawowa nr 1) był poważnie uszkodzony. Pożar uszkodził górną część i dach szkoły przy ul. Piastowskiej (dawna szkoła zawodowa dla dziewcząt). Ocalał jedynie budynek Wyższej Szkoły Realnej przy ul. Warszawskiej (obecnie ul. Obrońców Pokoju). Naukę rozpoczęto 6 września 1945 i zorganizowano tu klasy I-VI dla dzieci w wieku szkolnym i jedną dla młodzieży starszej. Grono nauczycielskie składało się początkowo z czterech nauczycieli, po pewnym czasie ich liczba wzrosła do ośmiu.

W tym samym budynku, utworzono też Liceum Ogólnokształcące. Pod koniec listopada liczba uczniów gubińskiej szkoły średniej wynosiła 39 osób. W nocy 23 lutego 1946 w budynku szkolnym przy ul. Warszawskiej wybuchł pożar, budynek wraz z większością wyposażenia spłonął. W związku z tym na szkołę przeznaczono częściowo uszkodzony obiekt przy ul. Racławickiej 2. Był to budynek po byłym instytucie dla głuchoniemych. Obie szkoły – podstawowa i średnia – musiały zawiesić na pewien czas działalność. Dla LO przydzielono budynek przy ul. Piastowskiej 52/54. Budynek wyremontowano i przystosowano dla potrzeb szkolnych. Ponowne otwarcie szkoły nastąpiło 5 marca 1946. 8 marca 1946 PUR w Gubinie przekazał szkole podstawowej pierwsze piętro i świetlicę w zajmowanym przez siebie budynku przy ul. Świerczewskiego.

We wrześniu 1946 otwarto szkołę podstawową przy ul. Racławickiej 93. We wrześniu 1947 najstarsze klasy przeniesiono na ulicę Świerczewskiego i tym samym utworzono Szkołę Podstawową nr 2.

W 1948 nastąpił podział szkoły średniej na gimnazjum i liceum. Gubińskie liceum przeniesiono do budynku szkoły podstawowej przy ul. Świerczewskiego. Szkoła otrzymała nazwę: Szkoła Jednolita Stopnia Podstawowego i Licealnego, później Szkoła Ogólnokształcąca Stopnia Podstawowego i Licealnego. W początkowym okresie lat siedemdziesiątych Szkołę Podstawową nr 2 przemianowano na Zbiorczą Szkołę Gminną w Wałowicach z siedzibą w Szkole Podstawowej nr 2 w Gubinie. Od stycznia 1976-1984 funkcjonuje jako Zbiorcza Szkoła Gminna w Gubinie. Od 1 września 1984 decyzją Kuratora Oświaty i Wychowania w Zielonej Górze powraca do nazwy Szkoła Podstawowa nr 2 w Gubinie.

W 1960 wprowadziło do planu inwestycyjnego budowę nowej szkoły w Gubinie. Szkoła nr 3 rozpoczęła swoją działalność z dniem 1 września 1963.Nowy budynek szkoły został przekazany do użytku dopiero w dniu 6 stycznia 1964. Do tego czasu nauka odbywała się w pomieszczeniach zastępczych.

Początki szkolnictwa specjalnego w Gubinie związane są z utworzeniem w roku szkolnym 1964/65 klas specjalnych w Szkole Podstawowej nr 1. Od września 1965 na klasy specjalne przeznaczono budynek przy ul. Piastowskiej. Od września 1966 filia usamodzielniła się i powstaje Szkoła Podstawowa Specjalna. W 1976 szkoła otrzymała imię M.Konopnickiej. W 1984 nastąpiła reorganizacja placówki. Otrzymuje ona nazwę Specjalny Ośrodek Szkolno-Wychowawczy w Gubinie.

Dopiero w 1957 zaczęto tworzyć szkolnictwo zawodowe. 1 września 1957 roku rozpoczęła działalność Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Gubinie. Na siedzibę szkoły został przeznaczony budynek po byłej szkole podstawowej przy ulicy Wyspiańskiego 14. Znajdowało się w nim 8 sal, z których 2 przeznaczono na warsztaty szkolne z punktem usługowym. Młodzież (64 uczniów) rozpoczęła naukę w 2 oddziałach: odzieżowym (krawiec miarowy lekki) i obuwniczym (obuwnik przemysłowy). W połowie roku szkolnego kierunek obuwniczy przekształcono na metalowy (ślusarski) z umiejscowieniem warsztatów przy ul. Repatriantów. W 1960 szkoła pozyskała budynek przy ul. B.Chrobrego 1, w którym zlokalizowane zostały warsztaty metalowe i odzieżowe, internat na 80 miejsc, kuchnia ze stołówką oraz dwie pracownie. We wrześniu 1962 powołano Technikum Odzieżowe na podbudowie szkoły podstawowej o pięcioletnim cyklu kształcenia. Naukę w Technikum rozpoczęło 41 uczniów. Z okazji "Dnia Włókniarza" w 1965 pracownicy Zakładów Odzieżowych ufundowali szkole sztandar. W roku szkolnym 1968/69 oddano po remoncie budynek przy ul. Racławickiej 1. Od 1 września 1969 w skład szkoły wchodziły: Zasadnicza Szkoła Odzieżowa, Technikum Odzieżowe, Zasadnicza Szkoła Zawodowa Budowlana, Technikum Obuwnicze i Odzieżowe dla Pracujących. W 1975 szkoła otrzymała nazwę Zespół Szkół Zawodowych.

W 1959 powstała w Gubinie Szkoła Rolniczo-Ogrodnicza. Została ona zlokalizowana w części budynku użytkowanego przez Zielonogórskie Przedsiębiorstwo Budowlane. W 1960 budynek został całkowicie przekazany szkole i jesienią tego roku powstała obok istniejącej Szkoły Rolniczo-Ogrodniczej dwuletnia Zasadnicza Szkoła Rolnicza. Szkoła Rolniczo-Ogrodnicza, działając w latach 1959-1964, przygotowała do pracy 46 absolwentów. W 1964 roku powstała Zasadnicza Szkoła Rolnicza, oraz Trzyletnie Technikum Rolnicze (na podbudowie Zasadniczej Szkoły Rolniczej).

W 1962 roku z inicjatywy ówczesnego dyrektora szpitala zostaje utworzona w Gubinie Szkoła Asystentek Pielęgniarskich.Pierwszą klasę zlokalizowano w budynku Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej na ul. Kosynierów.W roku szkolnym 1963/64 szkoła otrzymuje status liceum.W 1965 budynek przekazany został Liceum Medycznemu na własność.W 1979 Liceum przeszło kolejną reorganizację i jako szkoła typu zawodowego zostało włączone w skład Zespołu Szkół Zawodowych.

Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w Gubinie powołana została zarządzeniem nr.55 Ministra Kultury i Sztuki z dnia 17 sierpnia 1974 roku, początkowo jako filia krośnieńskiej szkoły muzycznej.Od następnego roku gubińska Państwowa Szkoła Muzyczna działała już jako samodzielna placówka artystyczna. W 1977 wspólnie ze Społecznym Ogniskiem Artystycznym Szkoła usytuowana została w budynku przy ul. Piastowskiej

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Gubiński Dom Kultury

Gubin w literaturze:

  • Miejscowość o nazwie Gubin pojawia się w powieści Sergiusza Piaseckiego "Siedem pigułek Lucyfera". Główny bohater odwiedza to miasto w 1945 roku.
  • W powieści "Kocioł" Larry'ego Bonda w trakcie walk polsko-niemieckich w okolicach miejscowości Zasieki bierze udział "5. Saska dywizja Zmechanizowana z Gubina"
  • Gubin pojawia się również w powieści “A Short History of Tractors in Ukrainian” Mariany Lewyckiej, brytyjskiej pisarki pochodzącej z Ukrainy. W czasie II wojny światowej jeden z bohaterów ucieka przez Gubin na zachód Europy.
  • Nazwa Gubin jest również wymieniana w trzeciej części Trylogii Husyckiej "Lux perpetua" Andrzeja Sapkowskiego.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Życie sportowe w Gubinie można wiązać z pierwszymi miesiącami po wyzwoleniu.Jednak zorganizowany ruch sportowy w Gubinie rozpoczął się z chwilą powołania Powiatowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego 15 listopada 1946.

Sport w Gubinie

Kluby sportowe w Gubinie[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1946 powstał Klub Sportowy "Pionier". Jego założycielami byli kolejarze. Zarząd stanowili pracownicy Polskich Kolei Państwowych, a gracze rekrutowali się spośród kolejarzy i mieszkańców Gubina. Klub ten początkowo przyjął nazwę Kolejowy Klub Gubina. Z chwilą zarejestrowania go w Poznańskim Okręgowym Związku Piłki Nożnej jesienią 1946, nazwa Klubu brzmiała Kolejowy Klub Sportowy "Pionier" w Gubinie. W 1949 większość kolejarzy-zawodników i działaczy odeszła z Gubina, pozostali zawodnicy nie kolejarze przenieśli się do Klubu Sportowego "Gwardia".

W 1946 w Gubinie zorganizowane zostało Milicyjne Koło Sportowe,które po kilku miesiącach działania rozwiązało się. Dorobek, choć bardzo skromny przejął Klub Sportowy "Gwardia".

Klub Sportowy "Gwardia" zarejestrowany był w Okręgowym Związku Piłki Nożnej w Poznaniu, a od 1950 w Zielonej Górze i brał udział w rozgrywkach w klasie A. Boiskiem macierzystym był stadion przy ul. Sportowej. Klub ten rozwiązał się w 1955.

Jesienią 1950 powstał Klub Sportowy "Spójnia". Opiekę nad nim sprawowały Związki Zawodowe przy Państwowych Zakładach Zbożowych, a następnie przy Spółdzielni Remontowo-Budowlanej "Nowa Era". Od 1954 Klub występował pod nazwą "Sparta". Istniały przy nim sekcje: piłki nożnej, koszykówki i sekcja bokserska. W lutym 1957 roku przeorganizował się na Cywilno-Wojskowy Klub Sportowy "Polonia" działający przy Gubińskich Zakładach Obuwia i Odzieży [20]. Niedowład organizacyjny spowodował ograniczenie działalności klubu i w 1962 roku został przemianowany na koło sportowe "Gubinianka" [20], który w sezonie piłkarskim 1963/1964 awansował do rozgrywek centralnych.

W latach 1947-1950 działał Klub Sportowy "Ogniwo". Klub prowadził trzy sekcje: kolarską, piłki siatkowej i tenisa stołowego.

W 1960 r. na bazie Gubińskich Zakładów Obuwia powstał Klub Sportowy "Nysa". W 1966 r. klub przyjął nazwę "Granica"[20][21][22]. W 1972[20][23] walne zgromadzenie członków podjęło uchwałę o zmianie jego nazwy na Międzyzakładowy Klub Sportowy "Carina", który w 1987 roku zdobył puchar okręgu, a w sezonie 1991/1992 zdobył mistrzostwo klasy okręgowej [20]. W 1998 r. Carina zajęła 3. miejsce w IV lidze co do tej pory pozostaje najlepszym osiągnięciem.

Wiosną 1946 grupa aktywistów sportowych założyła Koło Sportowe "Orlęta". W 1950 zawodnicy przeszli do Ludowego Zespołu Sportowego przy Gminnej Spółdzielni.

10 listopada 1950 przy Liceum Ogólnokształcącym w Gubinie powstaje Szkolne Koło Sportowe "Błyskawica". Działały w nim dwie sekcje: koszykówki i siatkówki.Podczas zjazdu absolwentów Liceum w 1965 zostaje zmieniona nazwa na SKS "Chrobry".

1 kwietnia 1993 roku powstało Gubińskie Towarzystwo Sportowe "Sparta", które popularyzowało grę w piłkę ręczną kobiet [24]. 19 kwietnia 1993 roku nabyło osobowość prawną [20]. W 1995 roku odniosło pierwsze sukcesy zdobywając mistrzostwo makroregionu młodziczek. W tym samym roku zawodniczki "Sparty" uczestniczyły w Otwartym Pucharze Europy Zespołów Klubowych w Danii [24].

W 1994 roku założono klub karate, a jego zalążkiem była powstała w 1984 roku sekcja karate (liczyła trzech amatorów sztuki wschodnich walk). Organizatorami sekcji byli: Krzysztof Dubiel [25] i Bogdan Surowiec [26]. Do sukcesów klubu zaliczyć należy zdobycie mistrza makroregionu w 1994 i 1995 roku przez Radosława Naumowicza, który w mistrzostwach Polski seniorów doszedł do 1/8 finałów [26].

Piłka nożna:

  • Gubinianka
  • MKS Nysa (grała na boisku przy ul. Budziszyńskiej)
  • WKS Granica – do 1972
  • Carina – od 1972 do chwili obecnej

Wspólnoty religijne[edytuj | edytuj kod]

Kościoły w Gubinie
Kościół pw. Trójcy Świętej
Kościół pw. Trójcy Świętej

Na terenie miasta działalność religijną prowadzą następujące kościoły i związki wyznaniowe:

Gubinianie[edytuj | edytuj kod]

Osoby urodzone bądź mieszkające w Gubinie, które mają biogram w Wikipedii:

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przewodniczący Rady miejskiej Ryszard Sibiński i burmistrz Gubina Czesław Fiedorowicz w dniu 19 stycznia 1991 roku podpisali z reprezentantami miast Laatzen i Guben umowę o partnerstwie. Z węgierskim miastem Paks Gubin nawiązał partnerskie kontakty w 1993 roku [28]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 [www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/L_powierzchnia_ludnosc_teryt_2012.pdf Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 (stan z 1 stycznia 2012)]. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012-01-01.
  2. Ryszard Pantkowski - Gubin s. 18
  3. Szkice z dziejów miast Środkowego Nadodrza s. 32
  4. Przewodnik Turystyczny - Gubin s.3
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 25.1.13]. s. 14-18.
  6. K. Bander – "Legendy ludowe Dolnych Łużyc"
  7. Szlakiem krzyży pokutnych po obu stronach Odry : kamienne zabytki dawnego prawa : informator-przewodnik turystyczny terenu Euroregionu-Sprewa-Nysa-Bóbr. Zielona Góra: Lubuska Regionalna Organizacja Turystyczna "LOTUR", s. 11. ISBN 978-83-930067-0-0.
  8. Przewodnik Turystyczny - Gubin s.11
  9. Ryszard Pantkowski - Gubin 1998 s.155.
  10. Nazwa nadana podczas X sesji Rady Miasta w dniu 30 czerwca 2011 r.
  11. Odsłonięcie pomnika odbyło się z udziałem delegacji zakładów pracy, instytucji, szkół i przedszkoli
  12. Szkice z dziejów miast Środkowego Nadodrza s.33-40
  13. 13,0 13,1 Remigiusz Grochowiak, Piotr Dutkiewicz: Atlas Komunikacji Miejskiej województwo lubuskie. Poznań: Poznański Klub Modelarzy Kolejowych, 2007, s. 28. ISBN 978-830-920757-5-2.
  14. miejskagubin1 - miejskagubin.pdf: (pol.). [dostęp 2013-06-02].
  15. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset (pol.). regioset.pl. [dostęp 2010-09-14].
  16. Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast (pol.). GUS. [dostęp 2010-09-14].
  17. Obecnie w miejscu szpitala miejskiego znajduje się kryta pływalnia.
  18. Były dom starców
  19. Budynek przy skrzyżowaniu z ulicą Kaliską
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 Ryszard Pantkowski - Gubin s. 188
  21. Zeszyty Lubuskie nr. 22 s. 84.
  22. W książce Ryszarda Pantkowskiego - Gubin podana jest data 25 lipca 1966 roku, kiedy decyzją Zarządu Okręgu PZPN z połączenia "Gubinianki" i "Nysy" powstał miejski klub sportowy "Granica"
  23. Książka Ryszarda Pantkowskiego podaje datę 27 lipca 1975 roku
  24. 24,0 24,1 Ryszard Pantkowski - Gubin s. 191
  25. Założyciel klubu i jego trener
  26. 26,0 26,1 Ryszard Pantkowski - Gubin s. 192
  27. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 21 stycznia 2013.
  28. Ryszard Pantkowski - Gubin s. 217-223

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kurowska Hanna Gubin i jego mieszkańcy. Studium demograficzne XVII-XIX w., Zielona Góra 2010.
  • Makaro Julita Gubin – miasto graniczne. Studium socjologiczne, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2007
  • Oficjalna strona miasta
  • Tomasz Pietruszewski; Polacy przesiedleni z ZSRR w Gubinie w latach 1945 – 1950 . Praca magisterska napisana pod kierunkiem prof.dr hab. Hieronima Szczegóły. Uniwersytet Zielonogórski 2008
  • 50 lecie Gubińskiego Szpitala/Dzieje i współczesność Z.O.Z. – Wydawca Zespół Opieki Zdrowotnej
  • Wydawnictwo Lubuskiego Towarzystwa Kultury 1987 r. – Zeszyty Lubuskie nr. 22 /Gubin,zarys historii miasta
  • Ryszard Pantkowski - Gubin ISBN 83-87891-00-2
  • Władysław Korcz: Szkice z dziejów miast Środkowego Nadodrza. Zielona Góra: Wydawnictwo Lubuskiego Towarzystwa Kultury, 1985, s. 29-40. ISBN 83-00-00930-2.
  • Przewodnik Turystyczny – Gubin wyd. Urząd Miejski w Gubinie

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]