Dichromian potasu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dichromian potasu
Dichromian potasu Dichromian potasu
Dichromian potasu
Nazewnictwo
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny K2Cr2O7
Inne wzory K2[Cr2O6(μ-O)]
Masa molowa 294,18 g/mol
Wygląd czerwonopomarańczowe kryształy[1]
Identyfikacja
Numer CAS 7778-50-9
PubChem 516855[3]
Podobne związki
Inne aniony chromian potasu
Inne kationy dichromian sodu
Podobne związki nadmanganian potasu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Dichromian potasu, K2Cr2O7nieorganiczny związek chemiczny, sól kwasu chromowego i potasu. Jest trujący i rakotwórczy.

Otrzymywanie[edytuj | edytuj kod]

Związek ten można otrzymać w reakcji silnego kwasu mineralnego (np. kwasu siarkowego) z chromianem potasu:

2K2CrO4 + H2SO4 → K2SO4 + K2Cr2O7 + H2O

lub dichromianu sodu z chlorkiem potasu[1]:

Na2Cr2O7 + 2KCl → 2NaCl + K2Cr2O7

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

W 500 °C ulega rozkładowi na chromian potasu, tlen i tlenek chromu(III):

4K2Cr2O7 → 4K2CrO4 + 2Cr2O3 + 3O2

Wykrywanie dichromianów w roztworach wodnych[edytuj | edytuj kod]

Dichromiany w roztworach wodnych można wykryć za pomocą próby Lehnera. Do ok. 3 ml badanego dodaje się kilka kropli wody utlenionej i roztworu kwasu siarkowego oraz 1 ml alkoholu amylowego, po czym całość należy wytrząsnąć. W obecności dichromianów zachodzi reakcja, w wyniku której do warstwy organicznej (alkohol) ekstrahuje się nietrwały nadtlenek chromu(VI), zabarwiając ją na niebiesko, natomiast w roztworze wodnym obserwujemy intensywne wydzielanie gazu (tlen) i stopniową zmianę barwy na zieloną (spowodowaną obecnością jonów chromowych(III)).

Równowaga dichromianychromiany[edytuj | edytuj kod]

W roztworach wodnych dichromiany są trwałe tylko w środowisku kwasowym, po dodaniu zasady ich barwa zmienia się z pomarańczowej na żółtą w wyniku rozpadu jonów dichromianowych do chromianowych:

Cr2O2−7 + 2OH → 2CrO2−4 + H2O

Natomiast gdy do żółtych chromianów doda się kwasu, roztwór zabarwia się na pomarańczowo w wyniku reakcji odwrotnej:

2CrO2−4 + 2H+Cr2O2−7 + H2O

Zarówno w chromianach, jak i w dichromianach chrom występuje na stopniu utlenienia +6, wyżej wymienione reakcje nie są więc procesami redoks.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dwuchromian potasu jest wykorzystywany jako utleniacz w przemyśle chemicznym i preparatyce laboratoryjnej, poza tym do produkcji barwników, w elektrolizie, pirotechnice, wyrobie szkła, klejów, farbiarstwie, w fotografii, w litografii i w przemyśle ceramicznym.

Zakwaszony roztwór dichromianu potasu może służyć jako wskaźnik obecności substancji o własnościach redukujących (np. aldehydów) w badanym roztworze. Próba jest pozytywna, jeśli roztwór zmieni barwę w wyniku redukcji jonów Cr2O2−7 (pomarańczowe) do Cr3+ (zielone).

Roztwór dichromianu potasu w kwasie siarkowym znany jest pod nazwą chromianka. Mieszanina ta ma bardzo silne własności utleniające i była niegdyś masowo stosowana w laboratoriach do mycia szkła w celu usunięcia pozostałości substancji organicznych. Obecnie chromianka jest stosowana rzadko ze względu na kłopotliwą utylizację odpadów zawierających związki chromu, a związki organiczne usuwa się ze szkła za pomocą kąpieli w ługach (takich jak stężone roztwory NaOH lub KOH; roztwór propan-2-olanu potasu w propan-2-olu).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 96. ISBN 8371832400.
  2. Dichromian potasu (ang.). Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich dla Stanów Zjednoczonych.
  3. Dichromian potasu – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.