Dioryt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Dioryt

Diorytobojętna skała głębinowa, składająca się głównie z (2/3 objętości) plagioklazów (zwykle andezynu i oligoklazu) i amfiboli (hornblenda), niekiedy z dodatkiem piroksenów (augit, hipersten), biotytu oraz skaleni potasowych (ortoklaz, mikroklin). Niektóre odmiany zawierają niewielkie ilości kwarcu (do 5%) bądź oliwinu. Minerałami akcesorycznymi są: magnetyt, ilmenit, apatyt, cyrkon, tytanit. Na diagramie klasyfikacyjnym QAPF dioryt zajmuje pole 10 wraz z gabrem.

Dioryt od gabra różni się następującymi cechami:

  • Plagioklazy diorytu zawierają <50% cząstki anortytowej (oligoklaz, andezyn, natomiast gabra >50% cząstki anortytowej;
  • Dioryt zawiera <30% minerałów ciemnych, a gabro więcej;
  • W diorycie wśród minerałów ciemnych dominują amfibole, a w gabrze - pirokseny;
  • W gabrze mogą występować oliwiny, natomiast w diorycie raczej nie.

Jej nazwa pochodzi od gr. dioridzein = odróżniać, rozdzielać.

Dioryt jest koloru szarego, ciemnoszarego, szaroczarnego, lub rzadziej ciemnoszarozielonego – zawiera od 25% do 50% minerałów ciemnych (barwnych). Skała o zawartości <25% minerałów ciemnych nazywana jest leukodiorytem, a powyżej 50% - meladiorytem. Ma strukturę jawnokrystaliczną: średnio- lub gruboziarnistej.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Francja – Korsyka, Norwegia – Laugendal, SzwecjaOrnö, Finlandia, Włochy, Wielka Brytania, Niemcy, Czechy, Peru – Andy, USA – Kalifornia.

Występuje w Polsce na Dolnym Śląsku – okolice Kłodzka, Gromnik oraz na Wyżynie Krakowsko-Wieluńskiej – okolice Myszkowa - w podłożu krystalicznym stwierdzony wierceniami.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Wykorzystywany podobnie jak granit: jako materiał budowlany, drogowy i dekoracyjny, kamień nagrobkowy, z powodu dużej zawartości minerałów blaszkowych ma gorsze parametry techniczne. W starożytnym Egipcie i na Bliskim Wschodzie używano go jako materiału rzeźbiarskiego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Audiowizualna Britannica. tom XVIII Geologia
  2. W. Ryka i A. Maliszewska. Słownik petrograficzny. Wydawnictwa Geologiczne. Warszawa, 1991. ISBN 83-220-0406-0
  3. A. Bolewski i W. Parachoniak. Petrografia, wyd. II. Wydawnictwa Geologiczne. Warszawa, 1982
Wikimedia Commons