Kłodzko

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Widok z twierdzy na centrum Kłodzka

Współrzędne: 50°26'16″N 16°39'10″E / 50.43778, 16.65278

Kłodzko
Herb Flaga
Herb Kłodzka Flaga Kłodzka
Województwo dolnośląskie
Powiat kłodzki
Gmina
• rodzaj		 Kłodzko
miejska
Prawa miejskie pomiędzy 1253 a 1278
Burmistrz Bogusław Szpytma
Powierzchnia 24,84 km²
Położenie (punkt) 50° 26' 16 '' N
16° 39' 10 '' E
Wysokość 290-370 m n.p.m.
Ludność (2008)
• liczba
• gęstość
28 034[1]
1 128,6 os./km²
Strefa numeracyjna
 (+48) 74
Kod pocztowy 57-300, 57-303, 57-304
Tablice rejestracyjne DKL
Położenie na mapie Polski
"Tło mapy lokalizacyjnej, z zaznaczonymi granicami"
"Kłodzko"
Kłodzko
TERC10
(TERYT)		 5020108021
Miasta partnerskie Niemcy Bensheim
Francja Carvin
Belgia Fleron
Czechy Náchod
Czechy Rychnov nad Kněžnou
Urząd miejski 3
pl. Bolesława Chrobrego 1 57-300 Kłodzko
tel. 74 865-46-10; faks 74 867-40-62
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta
Gotycki most i kościół Franciszkanów
Prezbiterium i ołtarz kościoła Wniebowzięcia NMP
Ratusz
Fragment twierdzy bastionowej

Kłodzko (czes. Kladsko, niem. Glatz) – miasto w województwie dolnośląskim, będące siedzibą dwóch gmin – miejskiej i wiejskiej – oraz powiatu o tej samej nazwie. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa wałbrzyskiego.

Kłodzko leży w Kotlinie Kłodzkiej nad rzeką Nysą Kłodzką. Główne miasto krainy historycznej zwanej ziemia kłodzka.

Według danych z 31 grudnia 2008, miasto liczyło 28 034 mieszkańców.

Spis treści

[edytuj] Środowisko naturalne

[edytuj] Geografia

Największe miasto powiatu kłodzkiego, będące stolicą historycznego hrabstwa kłodzkiego. Leży w północno-wschodniej części kotliny kłodzkiej, u południowo-zachodnich podnóży Gór Bardzkich na wysokości ok. 290-370 m. Najniższym punktem jest ujście Ścinawki na północy Ustronie, a najwyższym zbocza Czerwoniaka na południu przy granicy z Krosnowicami[2].

Granice administracyjne miasta wyznaczają:

Rozciągłość zabudowań miejskich w kierunku południkowym wynosi ok. 7,6 km, a w kierunku równoleżnikowym ok. 6,4 km[3]. Oś całego zespołu miejskiego wyznacza Nysa Kłodzka wraz z dopływami. W samym mieście od Nysy oddziela się Młynówka, obejmująca dużą wyspę, na której leży dawne Przedmieście Piasek oraz nowe osiedle.

[edytuj] Przyroda

[edytuj] Flora

Roślinność naturalna Kłodzka należy do Działu Sudeckiej Krainy Podgórza Okręgu Środkowosudeckiego.

Przy intensywnym zagospodarowaniu rolniczym już w średniowieczu Kotlina Kłodzka została pozbawiona w większości zadrzewienia, które zostały zastąpione przez pola uprawne. Świadectwem po tych dawnych zespołach leśnych są nieliczne okazałe drzewa o charakterze pomnikowym, jak np. 400-letni cis na Jurandowie o 14 m wysokości i obwodzie 1,5 m oraz 300-letni klon o wysokości 16 m i obwodzie 4,38 m.

W niektórych rzadkich dolinkach zachowały się fragmenty łęgu jesionowego Caricii remotae-Fraxinetum z licznymi skrzypami olbrzymimi, śledziennicą naprzeciwlistną, przetacznikiem górskim i bodziszkiem żałobnym.

Na łąkach użytkowanych w sposób mniej intensywny spotkać można wiele roślin, takich jak: rdest wężownik, pełnik europejski zwany Różą Kłodzką oraz jaskier.

W samym mieście jedyne większe zespoły drzewiaste zachowały się na terenach Fortecznej Góry i Owczej Góry, głównie od północy i zachodu. Są to drzewostany dębowo-lipowe z bukiem i grabem o charakterze parkowym, podobnie jak nad Młynówką, nad którą malowniczy akcent tworzą wierzby płaczące. Poza centrum występują głównie przy ulicach klony i lipy[4].

Wokół starego miasta ciągną się parki powstałe na miejscu dawnej fosy i murów obronnych[5]:

  • Park Przyjaciół Wojsk Górskich
  • Park im. R. Traugutta
  • Park Esperanto
  • Park Sybiraków
  • Park Przyjaźni

Na granicach miasta znajdują się ogródki działkowe[5]:

  • POD Nowy Świat
  • POD Kolejarz
  • POD Odrodzenie
  • POD Światowiec
  • POD Światowid
  • POD Zwycięstwo
  • POD Perła: I, II, III
  • POD PKP Rozkwit
  • POD Westerplatte
  • POD Ślązak

[edytuj] Pomniki przyrody

W mieście Kłodzku rośnie 5 drzew, które są uznane za pomniki przyrody. Są to[6]:

  • jesion wyniosły – w parku miejskim przy ul. Armii Krajowej, obwód 424 cm,
  • topola czarna – w parku miejskim przy ul. Daszyńskiego, obwód 505 cm,
  • topola biała – w parku miejskim ul. Daszyńskiego przy murze klasztoru Franciszkanów, obwód 340 cm,
  • cis pospolity – na prywatnej posesji przy ul. Rajskiej, obwód 220 cm,
  • tulipanowiec amerykański – w parku miejskim przy ul. Daszyńskiego, obwód 200 cm.

[edytuj] Fauna

W samym mieście występują wróble domowe i gołębie domowe[7].

[edytuj] Toponimia nazwy Kłodzka

Kłodzko po raz pierwszy pojawia się na kartach historii w 981 r. jako castellum Kladsko . W kolejnych latach nazwa miasta ewoluowała w kierunku niemieckiej formy Glatz (1291 r)[8]. Brak badań archeologicznych na tym terenie co do niemieckiej nazwy miasta spowodował stworzenie przez niemieckich uczonych teorii o możliwości założenia miasta przez Rzymian. Teoria ta została stworzona na podstawie znalezionych monet rzymskich[9]. Nazwę Glatz wywodzono bezpośrednio z łacińskiego wyrazu glacies (lód), ponieważ jak tłumaczono przybywający tu z południa Rzymianie skarżyli się, że w Kłodzku wszystko jest zamarznięte. W XIX w. próbowano tę nazwę interpretować, że twórcą miasta był Henryk I Ptasznik lub nawet Karol Wielki[10].

Z kolei słowiańską nazwę miasta – Kladsko (Kłodzko) wywodzi się od drewnianych kłód, które ułatwiały przeprawę przez rzekę lub kłód z których zbudowany był obronny gród na Górze Fortecznej[11].

[edytuj] Historia

(ksż)
 Ta sekcja wymaga uzupełnienia źródeł podanych informacji od 2009-03.
Informacje nieweryfikowalne mogą zostać zakwestionowane i usunięte.
Aby uczynić sekcję weryfikowalną, należy podać przypisy do materiałów opublikowanych w wiarygodnych źródłach.
 Osobny artykuł: Kalendarium historii Kłodzka.

[edytuj] Prahistoria

Dzieje i znaczenie Kłodzka określiło jego położenie w północno-wschodniej części Kotliny Kłodzkiej na pograniczu polsko-czeskim.

W okolicy miasta istniało skupisko starego osadnictwa wczesnośredniowiecznego, a nawet wcześniejszego. Przez miasto przechodziła jedna z odnóg tzw. Szlaku bursztynowego. Najstarsze jego ślady znaleziono na obecnych przedmieściach. Najdłuższą ciągłością osadniczą może poszczycić się Książek, gdzie odkryto osadę datowaną na VIII/IX w. Również na Jurandowie odkryto osadę z IX-XII w. najprawdopodobniej na terenie miasta również istniało osadnictwo, być może na Fortecznej Górze, ale budowa twierdzy zniszczyła jego ślady.

[edytuj] Średniowiecze

Pod koniec X wieku gród ten należał do suwerennego państwa libickiego, którego władca był Sławnik, ojciec św. Wojciecha. Data śmierci Sławnika – 981 zanotowany przez czeskiego kronikarza Kosmasa jest pierwszą wzmianką historyczną o Kłodzku.

Przez cały XI w. Ziemia kłodzka było terenem uporczywych walk między Piastami, a Przemyślidami. W 1003 r. Kłodzko zostało opanowane przez Bolesława Chrobrego. Na przełomie XI/XII walczyli o te tereny ze sobą książęta czescy. W 1114 r. gród został zdobyty przez księcia Sobiesława I przez podpalenie, który już jako władca Czech dokonał jego odbudowy. Zawarł on także w 1137 r. pokój zielonoświątkowy z Bolesławem Krzywoustym, który potwierdził przynależność ziemi kłodzkiej do Czech.

W 2 połowie XII w. położone u stóp kasztelańskiego zamku, w północno-zachodniej części starego miasta podgrodzie zaczęło przekształcać się w osadę o charakterze rzemieślniczo-targowym, która zamieszkiwana była przez ludność słowiańską. Z kolei rejon obecnej ul. Łukasińskiego (na północ od rynku) kolonizowany był przez Niemców.

Kolonizacja niemiecka wzmogła się po przybyciu w 1169 r. do Kłodzka joannitów, którzy przejęli stary kościółek zwany pogańskim nad wschodnim urwiskiem Góry Zamkowej, a w 1183 r. objęli swoja opieką drugi pod wezwaniem św. Wacława w rejonie ul. Czeskiej. W pobliżu ul. Ząbkowickiej ulokowali swoją komturię, kościół i szpital.

Rozwinięta z podgrodzia osada targowa musiała znacznie wcześnie przekształcić się w miasto, zanim nastąpiła oficjalna lokacja. Niestety nie zachował się dokument lokacyjny, ale niektórzy historycy uważają, że mogło to nastąpić już w 1223 r. Natomiast herb przedstawiający lwa z dwoma ogonami został nadany miastu dopiero za panowania Przemysła Ottokara (1253)-1278). W związku z tym lokacja na prawie magdeburskim mogła mieć miejsce w latach 50-tych XIII w. W miejsce kasztelanów władzę w mieście objęli wójtowie, ale w wybudowanym po 1129 r. na Górze Zamkowej zamku rezydowali starostowie – namiestnicy królewscy, zarządzający całą ziemią kłodzką.

Na zasadzie dożywotniego lenna ziemią kłodzką władali Piastowie śląscy: Henryk IV Probus (1278-1290), Henryk VI Dobry (1327-1335) i Bolko II Ziębicki (1337-1341).

W wyniku lokacji uformował się nowy układ przestrzenny miasta, który z niewielkimi zmianami przetrwał do dzisiaj. W połowie XIII w. kłodzki organizm miejski był w pełni zasiedlony, skoro w obrębie ówczesnych drewniano-ziemnych umocnień zabrakło miejsca dla franciszkanów, którzy przybyli do Kłodzka w 1248 r. i zbudowali swój kościół i klasztor na Piasku. Od 1310 r. joannici prowadzili w mieście szkołę parafialną, której najwybitniejszym uczniem był późniejszy arcybiskup praski Arnoszt z Pardubic.

W 1324 r. miasto wykupiło wójtostwo. 20 lat później powstała pierwsza cegielnia, a Kłodzko zaczęło przeobrażać się z drewnianego w murowane: wzniesiono ratusz i kamienice na rynku, główne ulice zaczęto brukować kamienną kostką. W poł. XIV w. miasto otoczone było już nowymi murami obronnymi. W 1349 do Kłodzka za sprawą Arnoszta przybyli augustianie, którym arcybiskup ufundował klasztor i kolegiatę na Górze Zamkowej. W jego skryptorium powstał najprawdopodobniej Psałterz floriański. Augustianie obok joannitów prowadzili w mieście drugą szkołę, słynącą z wysokiego poziomu nauczania, ponieważ realizowała program trivium i quadrivium.

Swoim testamentem Arnoszt z Pardubic (zmarł w 1364 r.) przekazał znaczne sumy na budowę w Kłodzku fary. Budowę prowadzili joannici, którzy na plac Kościelny przenieśli swoją komturię i szkołę. W końcu XIV w. powstał w Kłodzku kamienny most przez Młynówkę, włączony w system obwarowań miejskich, zamknięty dwiema bramami.

Rozwój Kłodzka został częściowo zahamowany przez wojny husyckie. Husyci w 1428 r. próbowali bezskutecznie zdobyć miasto. Do ponownego ożywienia doszło dzięki królowi Jerzemu z Podiebradów, który ustanowił miasto w 1458 r. siedzibą hrabstwa. Przystąpił on do przebudowy i rozbudowy zamku, w którym w 1472 r. zatrzymał się Władysław Jagiellończyk, zmierzający do Pragi na koronację. Mimo to panowanie Jerzego nie było zbyt pomyślne dla Kłodzka wobec toczących się wojen z królem Węgier Marcinem Korwinem, którego popierał Wrocław. Za popieranie króla-husyty miasto zostało obłożone interdyktem. Poza tym prześladowały je liczne kataklizmy, takie jak powodzie, zarazy i pożary. W 1475 r. hrabia kłodzki Henryk I przekazał bernardynom zabudowania po joannitach i ufundował im kościół i klasztor. W 1475 na Piasek powrócili franciszkanie, którzy od rozpoczęcia wojen husyckich zajmowali prowizoryczne pomieszczenia w obrębie murów miejskich.

w 1501 r. Kłodzko i całe hrabstwo odkupił od Podiebradów Ulrich von Hardeck. wiek XVI rozpoczął korzystny okres w dziejach miasta, trwający do wojny trzydziestoletniej. W tym czasie rozwijało się rzemiosło (ponad 16 korporacji cechowych, wzrosła liczba mieszkańców (do 6 tys.). Mieszczanie przywożą z Wieliczki sól, a eksportują sukna, płótna, wyroby metalowe i piwo. W mieście powstają renesansowe kamienice o kilkukondygnacyjnych piwnicach. Miasto buduje wodociąg, wieżę ciśnień, łaźnię i szpital. W związku z rozwojem broni palnej następuje modernizacja murów obronnych.

[edytuj] Panowanie Habsburgów

W 1526 r. Kłodzko wraz ze Śląskiem i Czechami przechodzi pod panowanie Habsburgów. Następuje kolejna przebudowa zamku (Lorez Krischke). Powstaje miejska szkoła humanistyczna (1561 r.), a w 1597 r. gimnazjum jezuickie. W 1597 r. jezuici objęli klasztor poaugustiański. Okres ten naznaczony był konfliktami społeczno-religijnymi związanymi z reformacją. W 1562 r. luteranie stanowili większość mieszkańców Kłodzka, przejmując kościół parafialny. Reformacja przyczyniła się również do upadku klasztorów bernardynów i franciszkanów w mieście. budynki klasztorne zamieniono na szpitale, a ogrody na cmentarze dla mieszkańców przedmieść.

Na początku wojny trzydziestoletniej Kłodzko opowiedziało się po stronie Fryderyka V, elektora Palatynatu. Obroną dowodził hr. Thurn. W 1622 r. miasto zostało zdobyte przez Austriaków dowodzonych przez hr. Liechtensteina przy użyciu artylerii. Zniszczeniu uległ zamek, który Austriacy postanowili zamienić w twierdzę. Pracami fortyfikacyjnymi kierował w latach 1680-1702 Jakub Carove wg projektu Saebischa. W 1624 r. do Kłodzka powrócili jezuici (wygnani w 1618 r.), przejmując kościół parafialny i dokonując jego barokizacji. Budują też w jego pobliżu kolegium i konwikt. Do miasta wrócili również franciszkanie, którzy odzyskali swoje dobra na Piasku. Odbudowujące się Kłodzko jest doświadczane przez liczne epidemie (1680, 1714) i wielką powódź (1783 r.).

[edytuj] Panowanie pruskie

W czasie I wojny śląskiej Kłodzko na mocy pokoju wrocławskiego (1742 r.) przeszło pod panowanie Prus. Fryderyk II Wielki doceniając strategiczne położenie miasta przystąpił do modernizacji fortyfikacji poaustriackich i rozbudowy twierdzy. W czasie wojny siedmioletniej Austriacy zdobyli miasto w 1760 r., ale musieli je zwrócić Prusom na mocy pokój w Hubertusburgu (1763 r.).

Ostatni raz twierdza oblegana była podczas wojen napoleońskich w 1807 r. W 1810 r. dokonano sekularyzacji dóbr kościelnych, m.in. klasztor Franciszkanów przeznaczono na szpital, a kościół na świątynie garnizonową. Pierwsza połowa XIX w. to okres zastoju zmilitaryzowanego i pozbawionego czynników rozwoju miasta. Korzystniejsza infrastruktura nastąpiła w 2. poł. stulecia. Pobudowano wówczas większość szos łączących Kłodzko z innymi miastami w okolicy. W latach 1862-1905 wybudowano linie kolejowe. Kłodzki węzeł kolejowy dawał połączenia z Wrocławiem, Wałbrzychem, Kudową i Stroniem. Utworzone w 1881 r. Kłodzkie Towarzystwo Górskie przyczyniło się do rozwoju turystyki. W latach 1864-1874 w dzielnicy Jurandów wzniesiono nowy, olbrzymi kompleks szpitalny.

w 1877 r. zniesiono status twierdzy i zezwolono na swobodną rozbudowę miasta. Rozbrojoną twierdzę wykorzystywano na magazyny oraz więzienie dla jeńców wojennych i więźniów politycznych. W latach 1880-1911 nastąpiła rozbiórka bram i większości murów miejskich. Wybudowano w tym czasie nowe gmachy publiczne (poczta, sąd, więzienie, starostwo) i urządzenia komunalne (gazownia, wodociągi z kanalizacją). W 1890 r. odbudowano po pożarze ratusz. Dokonano przebudowy parterów wielu zabytkowych kamienic w obrębie Starówki, adaptując je na pomieszczenia sklepowe. Następuje rozbudowa miasta w kierunku południowym, wschodnim i zachodnim (dwa ostatnie kierunki hamowane przez niekorzystne ukształtowanie terenu).

Na dwudziestolecie międzywojenne przypada dalsza rozbudowa miasta. Powstają nowe osiedla otaczające centrum Kłodzka, takie jak: Krzyżna Góra, Nowy Świat. Rozbudowie ulega Przedmieście Zielone (okolice obecnych ulic: Jana Pawła II, Hołdu Pruskiego). Na początku 1939 r. Kłodzko liczyło 22 tys. mieszkańców. W czasie II wojny światowej w twierdzy utworzono obóz jeniecki i filię obozu koncentracyjnego Gross-Rosen (Rogoźnica). W miarę zbliżania się na zachód frontu do Kłodzka uciekło blisko 22 tys. niemieckich uciekinierów ze wschodu. Miasto ogłoszono podobnie jak Wrocław twierdzą (Festung Glatz), która miała bronić się do końca. Ostatecznie zdecydowano o poddaniu się bez walki. Zniszczeniu uległ tylko jeden most w rejonie Przedmieścia Ząbkowickiego.

[edytuj] W granicach Polski

9 maja 1945 r. do Kłodzka wkroczyły wojska radzieckie. Zaczęto organizować polskie życie polityczne. Na początku czerwca władzę w mieście objęła polska administracja, ale zdarzyły się również próby opanowania miasta przez Czechów. w lecie 1945 r. dotarły tutaj pierwsze transporty repatriantów z Kresów Wschodnich, których osiedlaniem zajmował się PUR, który miał siedzibę w pojezuickim konwikcie. Dwa lata później, w sierpniu, wyjechał ostatni transport Niemców. Zorganizowano szkolnictwo, instytucje kulturalne. W 1947 t. powstał Kłodzki Oddział Towarzystwa Tatrzańskiego i Towarzystwo Ziemi Kłodzkiej, które od 1948 r. zaczęło wydawać Roczniki Kłodzkie. W Kłodzkim Ośrodku Kultury działalność rozpoczął teatr dramatyczny i orkiestra symfoniczna. W latach 1961-1970 odbywały się w mieście Kłodzkie Wiosny Poetyckie, coroczne, oficjalne ogólnopolskie zjazdy poetów i krytyków literackich. Działające po wojnie Muzeum Miejskie zostało w 1963 r. przekształcone w Muzeum Ziemi Kłodzkiej.

W połowie lat 50. XX w. miały miejsce katastrofy budowlane, polegające na usuwaniu się ścian wyrobisk wielokondygnacyjnych piwnic. Z tego powodu nastąpiła rozbiórka całego ciągu zabytkowych kamienic w północnej części Starego Miasta. Chcąc zapobiec dalszemu pogarszaniu się sytuacji, zlecono naukowcom z AGH w Krakowie opracowanie projektu zabezpieczenia kłodzkiej starówki. Prace zabezpieczeniowe wykonało Przedsiębiorstwo Robót Górniczych z Wałbrzycha, które przy okazji oddało do użytku podziemną trasę turystyczną (600 m długości) w 1976 r.

Na początku lat 60. XX w. ruszyło budownictwo mieszkaniowe na obrzeżach miasta: osiedle im. Morcinka. W drugiej połowie lat 60. powstały osiedla: Nysa i rozpoczęto budowę osiedle im. św. Wojciecha. W 1968 r. założono Kłodzkie Przedsiębiorstwo Budowlane, a w kilka lat później Kłodzką Fabrykę Domów. Następnie przystąpiono do budowy największego w mieście zespołu mieszkaniowego – osiedla im. Kruczkowskiego. Równocześnie trwała rozbudowa w kierunku wschodnim: osiedle im. Gagarina i osiedle Owcza Góra. W połowie lat 90. odbudowano północną pierzeję rynku i pokryto starówkę kostką brukową.

W połowie lat 80. zmodernizowano układ komunikacyjny w mieście poprzez budowę obwodnicy północnej z estakadą nad Nysa Kłodzką oraz wyprowadzono główny ruch samochodowy z Piasku. W 1991 r. zelektryfikowano linię kolejową z Wrocławia, a następnie dalej do Międzylesia. W 1996 r. oddano do użytku nową centralę telefoniczną.

W latach 1971-1982 istniała w mieście filia Politechniki Wrocławskiej, a od 1954 r. Wyższe Seminarium Duchowne OO. Franciszkanów, przeniesione w 1997 r. z powrotem do Wrocławia. Stacjonująca w Kłodzku Sudecka Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza została w 1992 r. zastąpiona przez Straż Graniczną, a pułk pancerny zajmujący koszary przy ul. Walecznych przekształcony w piechotę górską.

W nocy z 7/8 lipca 1997 Kłodzko zostało zalane przez Powódź Tysiąclecia. Woda podniosła się o 8,71 m ponad zwykły poziom Nysy Kłodzkiej, pustosząc znaczny obszar miasta, w tym Piasek, Przedmieście Wojciechowskie, Przedmieście Nyskie, osiedle Krzyżna Góra, Ustronie i część Jurandowa. Powodzianie zamieszkali tymczasowo w internatach i domach sanatoryjnych w Polanicy. W ramach pomocy rządowej i wsparciu gminy Warszawy-Centrum przyznano im domki czterorodzinne, które ustawiono w rejonie Jurandowa, tworząc osiedle im. Warszawy-Centrum. Kolejne 100 mieszkań wybudowano przy ul. Korytowskiej. Powódź okazała się najbardziej groźna dla starego budownictwa na Piasku.

Następne lata przyniosły odbudowę zniszczeń powodziowych oraz rewitalizację starówki, które wykonano przy wsparciu finansowym Unii Europejskiej. W 2009 r. rozpoczęto budowę galerii Twierdza Kłodzko[12] oraz krytej pływalni przy Szkole Podstawowej nr 3[13].

[edytuj] Zabytki

[edytuj] Struktura powierzchni

Według danych z roku 2007 6, Kłodzko ma obszar 24,84 km² (225. lokata w kraju), w tym:

  • użytki rolne: 57%
  • użytki leśne: 3%

Miasto stanowi 2,0% powierzchni powiatu.

[edytuj] Demografia

Powierzchnia miasta zajmuje 24,84 km², co przy obecnej liczbie mieszkańców (27 971) daje gęstość zaludnienia równą 1130 osób na 1 km²[14]. Miasto zajmuje 2193. miejsce pod względem powierzchni, zaś pod względem liczby ludności w Polsce – 193.[15].

Dane z 31 grudnia 2007 2:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
populacja 28 081 100 14 991 53,4 13 090 46,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		 1 130,5 603,5 527,0

Według danych z roku 2002 6, średni dochód na mieszkańca wynosił 1502,38 zł.

[edytuj] Kultura

[edytuj] Instytucje

[edytuj] Imprezy

  • Dni Kłodzka – największa impreza organizowana pod koniec maja przez władze miasta od 1961 r.
  • Dni Twierdzy Kłodzkiej – rekonstrukcja zdobywania twierdzy kłodzkiej przez wojska napoleońskie w 1807 r.; organizowane od 2008 r.
  • Święto Ulicy Daszyńskiego – festyn organizowany przez władze miejskie, Zespól Szkół Społecznych i Kłodzkie Towarzystwo Oświatowe na początku maja.

[edytuj] Edukacja

 Osobny artykuł: Edukacja w Kłodzku.

Kłodzko stanowi lokalny ośrodek edukacyjny. Znajduje się tu 5 szkół podstawowych, 5 gimnazjów, 4 szkoły średnie. W mieście wg danych z 2007 roku uczyło się 1737 dzieci w szkołach podstawowych oraz 1978 uczniów w gimnazjach. W szkołach średnich nauki pobierało 3089 uczniów. W mieście działają wydziały i zamiejscowe ośrodki dydaktyczne kilku wrocławskich uczelni wyższych.

Lista szkół znajdujących się w Kłodzku:

[edytuj] Szkoły podstawowe

  • Szkoła Podstawowa nr 2 ( w Zespole Szkół Integracyjnych im. Jana Pawła II) – ul. Zamiejska 24.
  • Szkoła Podstawowa nr 3 im. kpt. Stanisława Betleja – ul. Jana Pawła II 4.
  • Szkoła Podstawowa nr 6 im. Unii Europejskiej – ul. Bohaterów Getta 22.
  • Szkoła Podstawowa nr 7 im. Tadeusza Kościuszki ( w Miejskim Zespole Szkół)- ul. Sienkiewicza 61.

[edytuj] Gimnazja

  • Gimnazjum nr 1 im. Adama Mickiewicza – ul. Zawiszy Czarnego 5.
  • Gimnazjum nr 2 (w Miejskim Zespole Szkół) – ul. Sienkiewicza 61
  • Gimnazjum Integracyjne (w Zespole Szkół Integracyjnych im. Jana Pawła II) – ul. Zamiejska 24.
  • Gimnazjum Publiczne im. W. Reymonta – ul. Traugutta 1a.

[edytuj] Szkoły ponadgimnazjalne

[edytuj] Szkoły specjalne

  • Zespół Szkół Specjalnych (szkoła podstawowa, gimnazjum) – ul. Wyspiańskiego 2.
  • Zasadnicza Zawodowa Szkoła Specjalna – ul. Warty 70.

[edytuj] Uczelnie wyższe

[edytuj] Kościoły

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

[edytuj] Komunikacja

Kłodzko posiada dworzec kolejowy oraz kilka przystanków kolejowych w granicach miasta. Najważniejsze z nich to stacja PKP Kłodzko Główne i przystanek osobowy Kłodzko Miasto, w sąsiedztwie którego znajduje się dworzec PKS, oba te dworce znajdują się na 130 km linii kolejowej Wrocław Główny-Międzylesie. 93,5 km odcinek do Wrocławia uruchomiono 21 września 1874, a niespełna rok później otwarto 36,5 km odcinek do Międzylesia[16]. Całą linię zelektryfikowano w latach 1991-1994. Ponadto istnieje 51 km linia kolejowa Kłodzko-Wałbrzych Główny. Tę 1-torową linię uruchomiono 15 października 1880. W latach 1912-1945 funkcjonowała w całości jako linia 2-torowa (po zakończeniu II wojny światowej rozebrano drugi tor na 6-km odcinku: Jedlina Zdrój-Wałbrzych Główny). 9 grudnia 2007 została zamknięta dla ruchu pasażerskiego i poddana częściowemu remontowi, kursowanie pociągów przywrócono 6 stycznia 2009[17].

Obecnie z Kłodzka można dojechać pociągiem do: Wrocławia, Warszawy, Poznania, Bydgoszczy, Legnicy, Ostrowa Wielkopolskiego, Gdyni, Łodzi, Zielonej Góry, Szczecina, Świnoujścia, Jeleniej Góry, Wałbrzycha, Opola, Białegostoku, Świdnicy, Dzierżoniowa, Pragi i Międzylesia, Wałbrzycha oraz do Kudowy-Zdroju.

Komunikację autobusową zapewnia przedsiębiorstwo PKS Kłodzko. Miasto ma połączenia dalekobieżne do Wrocławia, Wałbrzycha, Warszawy, Głogowa, Jeleniej Góry, Zielonej Góry, Gorzowa Wlkp., Katowic, Kielc, Częstochowy, Bolesławca, Jastrzębia Zdroju, Krakowa, Mielca, Legnicy, Lublina, Łodzi, Opola, Piotrkowa Trybunalskiego, Słupska, Tarnowa, Tomaszowa Lubelskiego, Tomaszowa Mazowieckiego, Zakopanego i Zamościa a w sezonie również do Ustki i Kołobrzegu. Ważniejsze linie lokalne to Kłodzko – Wrocław, Kłodzko – Wałbrzych, Kłodzko – Kudowa-Zdrój, Kłodzko – Stronie Śląskie, Kłodzko – Bystrzyca Kłodzka i inne. Egzystują również linie międzynarodowe do Czech (Praha, Nachod), Niemiec, Austrii, Francji, Wielkiej Brytanii i Włoch. Komunikację miejską i podmiejską obsługuje firma A-VISTA.

[edytuj] Administracja

[edytuj] Osiedla

W Kłodzku nie ma pomocniczych jednostek podziału administracyjnego miasta, takich jak osiedla czy dzielnice jednak zwyczajowo miasto od czasów średniowiecza dzieli się na osiedla podane poniżej:[18]

[edytuj] Władze miasta

 Osobny artykuł: Rada Miasta Kłodzka.

Kłodzko ma status gminy miejskiej. Mieszkańcy Kłodzka wybierają do swojej Rady Miasta 20 radnych. Organem wykonawczym władz jest burmistrz. Siedzibą władz miasta jest ratusz, znajdujący się przy pl. Bolesława Chrobrego.

Burmistrzowie Kłodzka (od 1990):

Mieszkańcy Kłodzka wybierają parlamentarzystów z okręgu wyborczego Wałbrzych, a posłów do Parlamentu Europejskiego z dolnośląsko-opolskiego okręgu wyborczego z siedziba we Wrocławiu. W Gryficach znajdują się 3 biura poselskie: Zbigniewa Chlebowskiego (PO), Jakuba Szulca (PO) i Moniki Wielichowskiej (PO) oraz 2 biuro senatorskie: Mieczysława Szyszki (PiS) i Romana Ludwiczuka (PO).

Miasto jest siedzibą powiatu kłodzkiego. W Kłodzku znajduje się także siedziba gminy wiejskiej Kłodzko. Swoją siedzibę ma tutaj sąd i prokuratura rejonowa.

[edytuj] Miasta partnerskie

Miasto Kraj Data podpisania umowy
 Carvin Francja Francja 10.05.1980
 Bensheim Niemcy Niemcy 17.06.1991
 Náchod Czechy Czechy 1995
 Fleron Belgia Belgia 1995
 Rychnov nad Kněžnou Czechy Czechy 6.12.2008

Kłodzko jest członkiem Związku Miast Polskich.

[edytuj] Znani Kłodzczaninie

[edytuj] Zobacz też

Zobacz zbiór multimediów na Wikimedia Commons:
Kłodzko

[edytuj] Linki zewnętrzne

Przypisy

  1. ↑ Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym
  2. ↑ Słownik turystyczny Sudetów, pod red. M. Starffy, t. 15, Wrocław 1995, s. 195.
  3. ↑ Kłodzko. dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 240.
  4. ↑ Kłodzko. dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998, s. 30.
  5. ↑ 5,0 5,1 Kłodzko. Plan miasta, wyd. PPWK, Warszawa-Wrocław 2000.
  6. ↑ Słownik geografii turystycznej Sudetów. Kotlina Kłodzka i Rów Górnej Nysy, pod red. M. Staffa, t. 15, Wrocław, wyd. i-BIS, Wrocław 1994, s. 196.
  7. ↑ Kłodzko. Dzieje miasta, op. cit., s. 30.
  8. ↑ Słownik geografii turystycznej Sudetów, pod red. M. Staffy, t. 15, s. 194.
  9. ↑ W. Broniewski, Kłodzko. Śląsk w zabytkach sztuki, wyd. Ossolineum, Wrocław 1970, s. 12.
  10. ↑ W. Broniewski, op. cit., s. 13
  11. ↑ R. Majewska, Legendy i opowieści Ziemi Kłodzkiej, wyd. Lider, Kłodzko 1998.
  12. ↑ http://forum.gazeta.pl/forum/72,2.html?f=257&w=71796730
  13. ↑ http://wiadomosci.investmap.pl/klodzko-bedzie-mialo-wreszcie-kryta-plywalnie,4942.html
  14. ↑ http://www.stat.gov.pl/bdr_n/app/portret.wyswietl?p_nts_id=1&p_tery_id=513&p_czas_id=13&p_wyjscie=0
  15. ↑ http://www.stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/PUBL_powierzchnia_ludnosc_teryt_2008.pdf
  16. ↑ Ogólnopolska Baza Kolejowa (polski). [dostęp 21 stycznia 2009].
  17. ↑ http://okoko.wordpress.com/2009/01/07/walbrzych-odzyskal-polaczenie-kolejowe-z-klodzkiem/
  18. ↑ Szerzej patrz: M. Krauze, Plan von Glatz. Entworfen und gezeichnet Glatz 1896; Kłodzko. Dzieje miasta, pod red. R. Gładkiewicza, Kłodzko 1998 oraz Kłodzko. Plan miasta, wy PPWK im. E. Romera, wyd 3, Warszawa-Wrocław 1999.
p • d • e
Zamki Dolnego Śląska
p • d • e
Miasta województwa dolnośląskiego
Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród
 Herb województwa dolnośląskiego
p • d • e
Powiat kłodzki
Miasta
Gminy miejskie
Gminy miejsko-wiejskie
Gminy wiejskie
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/K%C5%82odzko”
Utwórz książkę