Dynastia Sui

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Historia Chin
Historia Chin
Prehistoria i starożytność
Neolit w Chinach
ok. 8000–2000 p.n.e.
Trzech Dostojnych i Pięciu Cesarzy
wg tradycji 2850−2205 p.n.e.
Dynastia Xia 2100–1600 p.n.e.
Dynastia Shang 1600–1046 p.n.e.
Dynastia Zhou 1045–256 p.n.e.
    Okres Wiosen i Jesieni
    Okres Walczących Królestw
Cesarstwo
Dynastia Qin 221 p.n.e.–206 p.n.e.
Dynastia Han 206 p.n.e.–220 n.e.
  (Dynastia Xin 9–23)
Epoka Trzech Królestw 220–280
  WeiShuWu
Dynastia Jin 265–420
Szesnaście Królestw 304–439
Dynastie Południowe i Północne 420–589
Dynastia Sui 581–618
Dynastia Tang 618–907
  (Dynastia Zhou 690–705)
Pięć Dynastii i Dziesięć Królestw
907–960
Dynastia Liao
907–1125
Dynastia Song
960–1279
Xixia 1038–1227
Jin 1115–1234
Dynastia Yuan 1271–1368
Dynastia Ming 1368–1644
Dynastia Qing 1644–1911
Współczesność
Republika Chińska 1912–1949
Chińska Republika Ludowa od 1949
Republika Chińska (Tajwan) od 1949
Obszar panowania dynastii Sui

Dynastia Sui (chiń.: 隋朝; pinyin: Suí Cháo; 581-618) opanowała Chiny po okresie Dynastii Południowych i Północnych, kończąc trwający od upadku dynastii Han okres rozbicia. Dynastię Sui założył cesarz Wen. Jej stolicą był Chang’an.

Panowanie Wen Di[edytuj | edytuj kod]

Cesarz Wen wprowadził liczne reformy, mające na celu wzmocnienie kraju po okresie rozbicia: rozdzielił odłogi pomiędzy chłopów i byłych żołnierzy, skrócił służbę wojskową, złagodził kary (karę śmierci w wielu przypadkach zastąpiono obowiązkiem pracy na rzecz państwa) i zainicjował wielkie roboty publiczne. W czasach jego panowania zbudowano sieć spichlerzy, które miały zapewnić zapasy na wypadek wojen i głodu, odremontowano także zaniedbany system irygacyjny. W roku 604 Wen Di został zamordowany przez spiskowców, prawdopodobnie z rozkazu syna, który obawiał się utraty dziedzictwa.

Panowanie Yang Di[edytuj | edytuj kod]

Yangdi przeniósł stolicę do Luoyangu. Rozmiłowany w literaturze, sztuce i podbojach, kontynuował reformy rozpoczęte przez ojca, lecz duże kwoty wydawał na budowę pałaców i wyniszczające podróże po cesarstwie z całym orszakiem. W roku 605 najechał królestwo Czampa, odnosząc połowiczne zwycięstwo. Już w pierwszej wojnie przeciwko Korei (611) jego olbrzymia armia została odparta, dwie kolejne wyprawy (613-614) zakończyły się klęskami.

Osłabione, pozbawione armii państwo najechali Turcy Wschodni. Cesarz uciekł na południe, a w 618 roku został uduszony przez swoich dworzan. W konsekwencji walk wewnętrznych, które wybuchły po śmierci Yangdi, na tron wstąpił Li Yuan i dał początek nowej dynastii Tang.