Elżbieta Habsburżanka
Z Wikipedii
|
Elżbieta Habsburżanka (ur. 9 lipca 1526 w Linzu, zm. 15 czerwca 1545 w Wilnie) – Królowa polska i wielka księżna litewska.
Była najstarszym dzieckiem Ferdynanda I Habsburga, króla Czech i Węgier, i Anny Jagiellonki, córki Władysława II Jagiellończyka. Uchodziła za ulubienicę rodziców. Od 1531 uczyła się na zamku w Innsbrucku pod kierunkiem poety Kaspra Veliusa Ursinusa i historyka Hieronima Jerema.
[edytuj] Małżeństwo
Od kolebki była przygotowywana do ślubu z Zygmuntem II Augustem. Już w 1527 ojciec Elżbiety podjął starania w Polsce o ślub córki z polskim księciem. Pomimo tych planów nie zadbano o to, by Elżbieta nauczyła się języka polskiego. Prawdopodobnie było to działanie celowe - pod pretekstem, że młodej królowej niezbędny jest tłumacz, chciano umieścić na dworze polskim jeszcze jednego szpiega Habsburgów.
W związku z tym, że Elżbieta była wnuczką Władysława II Jagiellończyka, brata Zygmunta I Starego, papież Klemens VII musiał udzielić dyspensy ślubnej. Ślub 17-letniej Elżbiety z 23-letnim Zygmuntem obył się 6 maja 1543 roku na Wawelu. Bona Sforza była niechętna małżeństwu syna, ponieważ nienawidziła Habsburgów.
Małżeństwo nie było szczęśliwe. Młodziutka, niedoświadczona, nieśmiała i mało błyskotliwa Elżbieta nie pociągała króla. Sytuację pogarszała nieuleczalna choroba młodej królowej - epilepsja, co do reszty odstręczyło od niej małżonka. Przez cały okres trwania małżeństwa Zygmunt zdradzał żonę z m.in. Barbarą Radziwiłłówną. Jednocześnie Bona jawnie okazywała synowej swą niechęć.Jedyną osoba okazującą Elżbiecie sympatię był król Zygmunt I Stary.Jesienią 1544 Elżbieta wraz z Zygmuntem II Augustem wyjechała na Litwę. Małżonkowie zamieszkali w Wilnie. Przez krótki czas król stwarzał pozory w miarę poprawnego pożycia z małżonką. W rzeczywistości był już mocno zaangażowany w romans z Radziwiłłówną.
Wiosną 1545 stan zdrowia Elżbiety uległ pogorszeniu, nękały ją coraz częstsze napady padaczki. Na początku czerwca 1545 Zygmunt II August wyjechał do Krakowa odebrać posag Elżbiety, żonę pozostawił samą w Wilnie. 15 czerwca młodziutka królowa zmarła wycieńczona kilkunastoma napadami padaczki przeżywszy zaledwie 19 lat. Została pochowana 24 sierpnia 1545 w katedrze wileńskiej obok stryja swego męża, a brata swojego dziadka Aleksandra Jagiellończyka.
w latach 1553-1572 żoną Zygmunta II Augusta była siostra Elżbiety - Katarzyna Habsburżanka.
[edytuj] Genealogia
| Filip I Piękny ur. 22 VI 1478 zm. 25 IX 1506 |
Joanna Szalona ur. 6 XI 1479 zm. 12 IV 1555 |
Władysław II Jagiellończyk ur. 1 III 1456 zm. 13 III 1516 |
Anna de Foix ur. po 1469 zm. 26 VII 1502 |
||||||||||
| Ferdynand I Habsburg ur. 10 III 1503 zm. 25 VII 1564 |
Anna Jagiellonka ur. 23 VII 1503 zm. 27 I 1547 |
||||||||||||
Zygmunt II August ur. 1 VIII 1520 zm. 7 VII 1572 OO 5 V 1543 |
Elżbieta Habsburżanka ur. 9 VII 1526 zm. 15 VI 1545 |
||||||||
| Poprzednik Bona Sforza |
 |
królowa Polski 1543-1545 |
|
Następca Barbara Radziwiłłówna |
