Elżbieta Habsburżanka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Elżbieta Habsburżanka
Królowa Polski, wielka księżna litewska
Elisabeth of Austria.jpg
Królowa Polski
Okres panowania od 6 maja 1543
do 15 czerwca 1545
Żona Zygmunta II Augusta
Poprzedniczka Bona Sforza
Następczyni Barbara Radziwiłłówna
Dane biograficzne
Dynastia Habsburg
Urodzona 9 lipca 1526
Linz
Zmarła 15 czerwca 1545
Wilno
Pochowana Bazylika archikatedralna św. Stanisława Biskupa i św. Władysława w Wilnie
Ojciec Ferdynand I Habsburg
Matka Anna Jagiellonka
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy królowej Polski, wielkiej księżnej litewskiej. Zobacz też: Elżbieta Habsburg – królowa Francji.

Elżbieta Habsburżanka (ur. 9 lipca 1526 w Linzu, zm. 15 czerwca 1545 w Wilnie) – królowa polska i wielka księżna litewska.

Była najstarszym dzieckiem Ferdynanda I Habsburga, króla Czech i Węgier, i Anny Jagiellonki, córki Władysława II Jagiellończyka. Uchodziła za ulubienicę rodziców. Od 1531 uczyła się na zamku w Innsbrucku pod kierunkiem poety Kaspra Veliusa Ursinusa i historyka Hieronima Jerema.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Portret 4-letniej królewny Elżbiety, 1530 r.

Od kolebki była przygotowywana do ślubu z Zygmuntem II Augustem. Już w 1527 ojciec Elżbiety podjął starania w Polsce o ślub córki z polskim księciem. Pomimo tych planów nie zadbano, by Elżbieta nauczyła się języka polskiego. Prawdopodobnie było to działanie celowe - pod pretekstem, że młodej królowej niezbędny jest tłumacz, chciano umieścić na dworze polskim jeszcze jednego szpiega Habsburgów.

W związku z tym, że Elżbieta była wnuczką Władysława II Jagiellończyka, brata Zygmunta I Starego, papież Klemens VII musiał udzielić dyspensy ślubnej. Ślub 17-letniej Elżbiety z 23-letnim Zygmuntem odbył się 6 maja 1543 roku na Wawelu. Bona Sforza była niechętna małżeństwu syna, ponieważ nienawidziła Habsburgów.

Małżeństwo nie było szczęśliwe. Młodziutka, niedoświadczona, nieśmiała i mało błyskotliwa Elżbieta nie pociągała króla. Sytuację pogarszała nieuleczalna choroba młodej królowej, epilepsja, co do reszty odstręczyło od niej małżonka. Przez cały okres trwania małżeństwa Zygmunt zdradzał żonę m.in. z Barbarą Radziwiłłówną. Jednocześnie Bona jawnie okazywała synowej swą niechęć. Jedyną osobą, okazującą Elżbiecie sympatię, był król Zygmunt I Stary. Jesienią 1544 Elżbieta wraz z Zygmuntem II Augustem wyjechała na Litwę. Małżonkowie zamieszkali w Wilnie. Przez krótki czas król stwarzał pozory w miarę poprawnego pożycia z małżonką. W rzeczywistości był już mocno zaangażowany w romans z Radziwiłłówną.

Wiosną 1545 stan zdrowia Elżbiety uległ pogorszeniu, nękały ją coraz częstsze napady padaczki. Na początku czerwca 1545 Zygmunt II August wyjechał do Krakowa odebrać posag Elżbiety, żonę pozostawił samą w Wilnie. 15 czerwca młodziutka królowa zmarła wycieńczona kilkunastoma napadami padaczki, przeżywszy zaledwie 19 lat. Została pochowana 24 sierpnia 1545 w katedrze wileńskiej obok stryja swego męża, a brata swojego dziadka, Aleksandra Jagiellończyka.

W latach 1553-1572 żoną Zygmunta II Augusta była siostra Elżbiety – Katarzyna Habsburżanka.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Wikimedia Commons

Genealogia[edytuj | edytuj kod]

Filip I
Piękny

ur. 22 VI 1478
zm. 25 IX 1506
Joanna
Szalona

ur. 6 XI 1479
zm. 12 IV 1555
Władysław II
Jagiellończyk

ur. 1 III 1456
zm. 13 III 1516
Anna
de Foix

ur. po 1469
zm. 26 VII 1502
         
     
  Ferdynand I
Habsburg

ur. 10 III 1503
zm. 25 VII 1564
Anna
Jagiellonka

ur. 23 VII 1503
zm. 27 I 1547
     
   

Zygmunt II
August

ur. 1 VIII 1520
zm. 7 VII 1572
OO   5 V 1543
Elżbieta
Habsburżanka

ur. 9 VII 1526
zm. 15 VI 1545


Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Bona Sforza
POL Przemysł II 1295 COA.svg królowa Polski
1543-1545
POL Przemysł II 1295 COA.svg Następca
Barbara Radziwiłłówna