Cecylia Renata Habsburżanka
| Cecylia Renata Habsburżanka |
|
 |
|
| królowa Polski | |
| Okres panowania | od 1637 do 1644 |
| Żona | Władysława IV Wazy |
| Poprzedniczka | Konstancja Habsburżanka |
| Następczyni | Ludwika Maria Gonzaga |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia | Habsburgowie |
| Urodzona | 16 lipca 1611 w Grazu |
| Koronowana | 12 września 1637 |
| Zmarła | 24 marca 1644 w Wilnie |
| Pochowana | w katedrze krakowskiej |
| Ojciec | Ferdynand II Habsburg |
| Matka | Maria Anna Wittelsbach |
| Dzieci | Zygmunt Kazimierz Waza Maria Anna Izabela |
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Cecylia Renata Habsburżanka (ur. 16 lipca 1611 w Grazu, zm. 24 marca 1644 w Wilnie) – królowa Polski, żona króla polskiego Władysława IV, córka cesarza Ferdynanda II i Marii Anny Wittelsbach.
Spis treści |
Życiorys [edytuj]
Młodość [edytuj]
Dzieciństwo spędziła w Grazu, Wiedniu i Pradze[1]. Odbyła staranne wykształcenie. Oprócz języka niemieckiego znała również łacinę i włoski. Była osobą niezwykle pobożną i kulturalną, czym zyskiwała sobie sympatię innych ludzi. Uwielbiała muzykę i często występowała w przedstawieniach teatralnych[2].
Ślub i koronacja [edytuj]
Gdy trzydzietosiedmioletni Władysław zasiadł na tronie polskim, szlachta obmyślała pomysł jego małżeństwa. Początkowo kandydatką na żonę była księżniczka francuska Ludwika Maria Gonzaga[3], jednakże panowie polscy zwrócili uwagę na Cecylię Renatę i po długich ustaleniach 9 sierpnia 1637 w kościele Świętego Augustyna w Wiedniu odbył się ślub per procura. Króla Władysława zastępował jego brat Jan Kazimierz. Właściwe zaślubiny odbyły się kościele Świętego Jana w Warszawie 12 września 1637[4]. Następnego dnia w tym samym kościele odbyła się koronacja. Była to pierwsza koronacja poza Krakowem, od czasów panowania Władysława Łokietka, co wywołało oburzenie szlachty, która doprowadziła w 1638 do powstania uchwały zakazującej koronacji królewskich poza Krakowem[1].
Relacje z dworem [edytuj]
Małżeństwo z Władysławem nie należało do udanych. Mimo ślubu z Cecylią, król nie usunął z dworu swej faworyty Jadwigi Łuszkowskiej. Ostatecznie Cecylia wymusiła na mężu pozbycie się Łuszkowskiej poprzez wydanie jej za mąż za starostę mereckiego Jana Wypyskiego[2]. W 1638 królowa wraz z mężem przebywała w Baden koło Wiednia, gdzie utrzymywała kontakty z rodziną w Austrii. Utrzymywała również dobre stosunki z braćmi Władysława, Janem Kazimierzem i Karolem Ferdynandem. Pozostawała również w głębokiej przyjaźni z siostrą króla, Anną Katarzyną Konstancją[5].
Potomstwo i śmierć [edytuj]
Podczas trwającego siedem lat małżeństwa Cecylia Renata była w ciąży trzy razy. 1 kwietnia 1640 urodziła Zygmunta Kazimierza, który zmarł w wieku siedmiu lat. 8 stycznia 1642 przyszła na świat córka Maria Anna Izabela, żyjąca zaledwie miesiąc. 23 marca 1644 Cecylia Renata wydała na świat martwą córkę[6], zaś następnego dnia zmarła wskutek zakażenia organizmu. Została pochowana w katedrze na Wawelu w Krakowie. Król boleśnie przeżył śmierć małżonki i nie krył żalu po jej odejściu. Cecylia pozostawiła po sobie dobrą pamięć wśród poddanych, którzy zapamiętali ją głównie z powodu jej świątobliwości[6].
| Obraz | Imię | Data urodzenia | Data śmierci |
|---|---|---|---|
 |
Zygmunt Kazimierz Waza | 1640 | 1647 |
| Maria Anna Izabela Waza | 1642 | 1642 |
Genealogia [edytuj]
| Karol Styryjski ur. 3 VI 1540 zm. 10 VII 1590 |
Maria Wittelsbach 1) ur. 21 III 1551 zm. 29 IV 1608 |
Wilhelm V Wittelsbach 2) ur. 29 IX 1548 zm. 17 II 1626 |
Renata Lotaryńska 3) ur. 20 IV 1544 zm. 22 V 1602 |
||||||||||
| Ferdynand II Habsburg ur. 9 VII 1578 zm. 15 II 1637 |
Maria Anna Wittelsbach ur. 8 XII 1574 zm. 8 III 1616 |
||||||||||||
Władysław IV Waza ur. 9 VI 1595 zm. 20 V 1648 OO 12 IX 1637 |
Cecylia Renata Habsburżanka ur. 16 VII 1611 zm. 24 III 1644 |
||||||||
| Zygmunt Kazimierz Waza ur. 1 IV 1640 zm. 9 VIII 1647 |
Maria Anna Izabela Waza ur. 8 I 1642 zm. 7 II 1642 |
||||||||
- córka Anny Habsburg, córki Ferdynanda I Habsburga i Anny Jagiellonki
- syn Anny Habsburg, córki Ferdynanda I Habsburga i Anny Jagiellonki
- córka Krystyny Oldenburg, córki Chrystiana II Oldenburga i Izabeli Habsburg, córki Filipa I Pięknego i Joanny Szalonej
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 M. Spórna, P. Wierzbicki, Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Kraków 2003, s. 106.
- ↑ 2,0 2,1 S. Ochmann-Staniszewska, Dynastia Wazów w Polsce, Warszawa 2006, s. 138.
- ↑ S. Ochmann-Staniszewska, Dynastia Wazów w Polsce, Warszawa 2006, s. 184.
- ↑ S. Ochmann-Staniszewska, Dynastia Wazów w Polsce, Warszawa 2006, s. 188.
- ↑ S. Ochmann-Staniszewska, Dynastia Wazów w Polsce, Warszawa 2006, s. 140.
- ↑ 6,0 6,1 S. Ochmann-Staniszewska, Dynastia Wazów w Polsce, Warszawa 2006, s. 141.
Bibliografia [edytuj]
- Ochmann-Staniszewska S., Dynastia Wazów w Polsce, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006, ISBN 978-83-01-14584-2, s. 138–142, 184–191.
- Spórna M., Wierzbicki P., Słownik władców Polski i pretendentów do tronu polskiego, Zielona Sowa, Kraków 2003, ISBN 83-7389-189-7, s. 106–107.
- Wdowiszewski Z., Genealogia Jagiellonów i Domu Wazów w Polsce, Wydawnictwo Avalon, Kraków 2005, ISBN 83-918497-2-4, s. 229–230.
Literatura dodatkowa [edytuj]
- Władysław Czapliński: Cecylia Renata. W: Polski Słownik Biograficzny. T. 3: Brożek Jan – Chwalczewski Franciszek. Kraków: Polska Akademia Umiejętności – Skład Główny w Księgarniach Gebethnera i Wolffa, 1937, s. 213–214. Reprint: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Kraków 1989, ISBN 83-04-03291-0
| Poprzednik Konstancja Habsburżanka |
 |
królowa Polski 1637-1644 |
|
Następca Ludwika Maria Gonzaga |
