Falejówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Falejówka
Falejówka
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat sanocki
Gmina Sanok
Liczba ludności (2006) 600
Strefa numeracyjna (+48) 13
Kod pocztowy 38-507 Jurowce lub 38-500 Sanok
Tablice rejestracyjne RSA
SIMC 0359190
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Falejówka
Falejówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Falejówka
Falejówka
Ziemia 49°37′46″N 22°09′41″E/49,629444 22,161389Na mapach: 49°37′46″N 22°09′41″E/49,629444 22,161389
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Falejówka (dawniej Chwalejówka, w 1447 Faleowka, 1464 Faleyowka, 1489 Phaleyowka, 1499 Falyowka, 1589 Falieiwka, 1646 Faleiowka, 1872 Falejówka) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie sanockim, w gminie Sanok, nad potokiem Pijawka (dopływ potoku Różowy, który wpada następnie do rzeki Sanoczek).

W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. W latach 14301447 wieś była własnością Małgorzaty Dydyńskiej, wdowy po Mikołaju. Po niej dobra dydeńskie odziedziczyli synowie Paweł i Mikołaj, którzy to posiadali pieczęć z herbem Gozdawa. Oprócz Falejówki, byli oni jeszcze w posiadaniu takich wsi jak: Krzemienna, Temeszów i Dydnii. W 1489 trzej synowie Elżbiety, tj. Jan, Zygmunt i Stanisław Dydyńscy podzielili majątek pomiędzy siebie w taki sposób, że Janowi przypadły wsie: Falejówka, Jabłonka i połowa wsi Wydrna, zaś Zygmunt i Stanisław stali się właścicielami Dydni, połowy wsi Wydrna, Temeszowa, Krzemiennej oraz Jabłonicy Ruskiej.

W kolejnych latach Falejówka zmieniała właścicieli. W 1655 był nim Jana, a następnie Samuel Zagórski, potem rodzina Wolińskich, Janowskich. W 1905 Zygmunt Janowski posiadał we wsi obszar 579,8 ha[1]. Od początku XX wieku właścicielami byli Blejberg i Henschober, po czym ostatnim właścicielem był prof. Ludwik Ehrlich[2].

W Falejówce znajduje się rzymskokatolicki kościół Podwyższenia Krzyża Świętego parafii pod tym samym wezwaniem należącej do dekanatu Grabownica. Neogotycki kościół parafialny został wybudowany na planie krzyża w latach 1908–1914 przez inż. architekta Wilhelma Szomka. We wsi znajdują się także: Szkoła Podstawowa, Dom Kultury, biblioteka, Ochotnicza Straż Pożarna (mająca na swoim koncie liczne wysokie miejsca w zawodach strażackich gminnych i okręgowych) oraz dwa sklepy spożywcze. Z dawnej zabudowy wsi zachował się murowany dwór szlachecki otoczony parkiem, w którym zobaczyć można pozostałości po kilku stawach rybnych należących niegdyś do właścicieli dworu. Budynek dworu był remontowany w 1924, a obecnie popada w ruinę. W parku, przez wiele lat istniała duża altana "Grzybek". Przy głównej drodze można spotkać kilka pięknych kapliczek, które są pielęgnowane, ozdabiane i remontowane przez mieszkańców okolicznych domów.

W środkowej części wsi grób i pomnik dziesięciu polskich partyzantów rozstrzelanych nieopodal przez hitlerowców podczas II wojny światowej. Egzekucja odbyła się na oczach mieszkańców kilku sąsiednich wsi. Co roku odbywają się uroczystości upamiętniające rocznicę tamtych wydarzeń.

Najwyższy szczyt w okolicy: Kopacz 536 m n.p.m. Malowniczą panoramę Falejówki można podziwiać z góry Jaworzyna (nieco ponad 500 m n.p.m.). W planie wsi można wyodrębnić kilka części jak: Przykopy, Kolonia, Porzecze. Od 2002 działa "Koło gospodyń wiejskich" liczące 15 gospodyń. Do regionalnych potraw należą gołąbki z kapusty, pierogi grzybami, ruskie, z kapustą, łazanki z kapustą, krokiety i inne. Do ciekawostek można zaliczyć długą, ponad trzydziestozwrotkową pieśń pięknie śpiewaną przez grupę kobiet po Mszy św. w Wielki Czwartek. Podczas uroczystości Triduum, straż przy Bożym grobie stoi na warcie od nabożeństwa wielkopiątkowego do liturgii Wielkiej Soboty.

We wsi znajduje się pomnik pamięci poległych mieszkańców wsi Falejówka i Pakoszówka rozstrzelanych 20 marca 1944 przez okupantów niemieckich[3].

16 maja 2010 w Falejówce w okolicach szkoły i dworu w ramach akcji „Katyń …ocalić od zapomnienia” odbyła się uroczystość zasadzenia dębów pamięci honorujących 10 ofiar zbrodnia katyńskiej pochodzących z Kresów Wschodnich; mszę św. koncelebrował ks. Józef Joniec[4].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Alojzy Zielecki, Życie gospodarcze, W epoce autonomii galicyjskiej, w: Sanok. Dzieje miasta, Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995. s. 405.
  2. Falejówka. Historia (pol.). bieszczady24.pl. [dostęp 2013-07-31].
  3. http://www.gminasanok.pl/pl/content/pami%C4%99%C4%87-o-poleg%C5%82ych-w-falej%C3%B3wce
  4. UROCZYSTOŚĆ SADZENIA DĘBÓW KATYŃSKICH. spfalejowka.szkolnastrona.pl. [dostęp 14 stycznia 2014].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]