Fez

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia słowa fez.
Fez
فاس
Panorama miasta
Panorama miasta
Państwo  Maroko
Region Fez-Bulman
Burmistrz Mohammed Gherrabi
Powierzchnia 500 km²
Wysokość 217 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

1 040 563
657,3 os./km²
Kod pocztowy 30 000
Położenie na mapie Maroka
Mapa lokalizacyjna Maroka
Fez
Fez
Ziemia 34°02′N 5°00′W/34,033333 -5,000000Na mapach: 34°02′N 5°00′W/34,033333 -5,000000
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Medyna Fezua
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Kraj  Maroko
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, V
Charakterystyka #170
Regionb Kraje arabskie
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1981
na 5. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO

Fez albo Fes (arab. فاس, fr. Fès) – jedno z większych miasto Maroka (obok Casablanki, Rabatu i Marrakeszu), liczące blisko 950 tysięcy mieszkańców, położone w północno-centralnej części kraju. Jest stolicą regionu Fez-Bulman.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto zostało założone przez Idrisa I w VIII wieku n.e. Początkowo było tylko niewielką miejscowością, jednak rozbudowało się znacznie w następnym stuleciu, odkąd w 807 roku kolejny władca Idris II ustanowił tu pierwszą stolicę Maroka. Do miasta przybyli wtedy uchodźcy z dwóch najważniejszych ośrodków ówczesnego islamskiego świata - Kordowy w Andaluzji i Kairuanu w Tunezji. Za ich sprawą nastąpił gwałtowny rozwój Fezu. W końcu X wieku miasto było już niekwestionowanym ośrodkiem kulturalnym, religijnym i gospodarczym marokańskiego państwa. Średniowiecznym przybyszom europejskim jawiło się z jednej strony jako stolica fanatyzmu (było jednym z najświętszych miast islamu), a jednocześnie jako centrum nauk: kwitł tu rozwój medycyny, filozofii i matematyki. Według niektórych przekazów na tutejszym uniwersytecie Al-Karawijjin (najstarszy działający uniwersytet na świecie) studiował nawet papież Sylwester II, co nie jest jednak ostatecznie potwierdzone.

Fez stracił na znaczeniu za panowania dynastii Almorawidów (XI-XII wiek) i Almohadów (XII-XIII wiek), kiedy to stolica marokańskiego państwa mieściła się w Marrakeszu. Dopiero sułtani kolejnej dynastii Marynidów na powrót uczynili z Fezu swoją stolicę i znacznie uświetnili miasto. Fez podupadł jednak po raz kolejny za panowania Saadytów, którzy na stolicę znowu wybrali Marrakesz. Dopiero pierwsi władcy dynastii Alawitów w początkach XVII wieku przywrócili miastu jego dawną rangę - panował tu pierwszy marokański sułtan tej dynastii Mulaj Raszid. Już jednak jego brat i następca Mulaj Ismail słynął z niechęci do mieszkańców Fezu i nałożył na nich wysokie podatki, a sam przeniósł się ze swoim dworem do pobliskiego Meknesu. Po jego śmierci przywrócono Fezowi wprawdzie rangę stolicy, jednak rozgorzały wtedy trwające aż do drugiej połowy XVIII wieku walki o władzę, a krótkotrwale utrzymujący się na tronie kolejni sułtani inwestowali przede wszystkim w wojny oraz rozbudowę pałacu. Dopiero rządy Muhammada III przyniosły względny spokój i rozwój miasta.

Za kolonialnych rządów francuskich następował dalszy rozwój miasta, powstała nowoczesna dzielnica ville nouvelle, jednak od początku francuskiego panowania miasto odgrywa już mniejszą rolę z uwagi na fakt, że stolicę Francuzi przenieśli do Rabatu.

Obecnie jednak Fez jest dużym ośrodkiem gospodarczym i turystycznym, a także centrum religijnym. W 1981 medyna w Fezie została wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. W 2001 utworzono w Fezie ogród botaniczny.

Ważniejsze zabytki[edytuj | edytuj kod]

Bab Bu Dżelud
Garbarnie w Fezie

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Barbara Wasil: Maroko: Fez – co warto zobaczyć (pol.). 2013. [dostęp 2013-05-07].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Maroko. Przewodnik Pascala. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2006, s. 241-256.