Guzki krwawnicze
| Guzy krwawicze odbytu | |||||||||||||||||||||||
| varices haemorrhoidales | |||||||||||||||||||||||
 żylaki odbytu zewnętrzne |
|||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||
Żylaki odbytu (łac. varices haemorrhoidales; ang. hemorrhoids), hemoroidy, guzki krwawnicze – poszerzone, często nabrzmiałe żyły splotu odbytniczego.
Spis treści |
Podział [edytuj]
- żylaki odbytu wewnętrzne – znajdują się powyżej linii grzebieniastej, nie są widoczne na zewnątrz odbytnicy.
- żylaki odbytu zewnętrzne – znajdują się poniżej linii grzebieniastej, są pokryte nabłonkiem wielowarstwowym płaskim
W zależności od rozmiarów wyróżnia się 4 stopnie powiększenia guzków:
- Powiększenie guzków bez ich wypadania na zewnątrz;
- Guzki wypadają na zewnątrz w czasie wypróżniania się, lecz cofają się samoistnie;
- Guzki wypadają w czasie wypróżnienia i muszą być odprowadzone ręcznie;
- Guzki utrzymują się na zewnątrz, nie zmniejszają się i ulegają zakrzepicy.
Patogeneza [edytuj]
Hemoroidy są konsekwencją niewydolności żylnej, która może być spowodowana czynnikami genetycznymi lub stylem życia. Do czynników sprzyjających powstawaniu żylaków zalicza się:
- siedzący tryb życia
- zawodnicze biegi długodystansowe
- częste zaparcia
- częste biegunki
- ciąża
- nadciśnienie w żyle wrotnej
Objawy [edytuj]
- uczucie niecałkowitego wypróżnienia
- świąd i pieczenie w okolicach odbytu
- niewielkie krwawienia podczas oddawania stolca – krew w stolcu pochodząca z żylaków odbytu jest świeża, jasnoczerwona. Obecność częściowo strawionej, ciemnej (czarnej lub prawie czarnej) krwi wskazuje na inne, z reguły poważniejsze choroby.
- wypadanie żylaków (objaw bardziej zaawansowanej choroby)
- ból, podrażnienie, dyskomfort w okolicach odbytu
- wysięk, śluz w odbycie
Leczenie [edytuj]
Żylaki we wczesnym stadium leczy się farmakologicznie, przy czym jest to wyłącznie leczenie objawowe. Pacjentom zaleca się również zmianę stylu życia, unikanie zaparć – przez zwiększenie podaży błonnika lub stosowanie łagodnych środków przeczyszczających, szczególnie zmiękczających i pęczniejących. Większe żylaki odbytu można usuwać operacyjnie. W leczeniu i zapobieganiu hemoroidom istotną rolę odgrywa higiena[1]. Zaleca się mycie okolic odbytu po każdym wypróżnieniu, używanie miękkiego papieru toaletowego oraz noszenie naturalnej, przewiewnej bielizny.
Leczenie objawowe [edytuj]
- Środki działające miejscowo (dostępne w postaci maści lub czopków)
- łagodzące i ściągające
- garbniki, głównie pochodzące z oczaru, kory dębu, kłącza pięciornika oraz: tanina, ichtiol, tlenek cynku, związki bizmutu
- przeciwzapalne
- kortykosterydy (w Polsce wydawane tylko z przepisu lekarza)
- znieczulające
- odkażające
- inne
- propolis, wyciąg z kasztanowca uszczelniający naczynia krwionośne, leki przeciwzakrzepowe, mentol łagodzący świąd, tran
- łagodzące i ściągające
- leki doustne
- leki uszczelniające naczynia i poprawiające krążenie
- diosmina, escyna, rutozyd, witamina C, wyciągi z ziół: kwiatostanu kasztanowca, ziela ruszczyka, ziela ruty
- środki przeczyszczające
- zawierające błonnik (pęczniejące środki przeczyszczające): np. babka płesznik, metyloceluloza, polikarbofil, błonnik pokarmowy, jabłka, otręby, płatki owsiane, pektyny, gumy roślinne (agar, sterkulina)
- środki powlekające i zmiękczające: parafina płynna
- osmotyczne środki przeczyszczające: sorbitol, laktikol, mannitol, laktoza, laktuloza
- leki uszczelniające naczynia i poprawiające krążenie
Operacyjne usunięcie żylaków [edytuj]
Metod jest wiele, najpopularniejsza to zabieg Milligana-Morgana. Wszystkie klasyczne metody operacyjne są bardzo bolesne i mało skuteczne. Wśród metod operacyjnych na największą uwagę zasługuje zabieg Morinagi polegający na odszukaniu specjalną sondą ultrasonograficzną naczyń doprowadzających krew do guzków krwawniczych i ich podkłucie. W zasadzie jest to jedyna „bezbolesna” metoda w tej grupie i jednocześnie bardzo skuteczna, jednak droga i mało dostępna.
Chirurgiczne metody małoinwazyjne [edytuj]
Metoda Barrona, tzw. „gumki” – bardzo popularna szczególnie w połączeniu z wymrażaniem lub fotokoagulacją. Sklerotyzacja naczyń tworzących guzki, wymrażanie, fotokoagulacja, fotokoagulacja laserowa, „Liga Sure”, koagulacja bipolarna – to kolejne metody małoinwazyjne. Za najmniej inwazyjną uważa się koagulację jednobiegunową, znaną pod nazwą ULTROID w USA i HEMORON w Europie. Dwie ostatnie metody różnią się od siebie w nieistotnych szczegółach, obie są niezwykle skuteczne, tanie i coraz bardziej dostępne.
Hemoroidy w ciąży [edytuj]
Główną przyczyną powstawania hemoroidów w czasie ciąży są częste problemy z regularnym wypróżnianiem się oraz ucisk macicy na jelita. Zwiększeniu zaparć sprzyjają stosowane w leczeniu niedokrwistości ciężarnych preparaty żelaza. W czasie porodu występuje również bardzo duże ciśnienie w miednicy mniejszej, które może doprowadzić do powstania oraz przemieszczania się hemoroidów. Niestety niewskazane jest stosowanie niektórych leków na hemoroidy w czasie ciąży, dlatego bardzo ważne jest aby zasięgnąć porady lekarza specjalisty. W zapobieganiu hemoroidom ważne jest regularne wypróżnianie się oraz aktywność fizyczna. Warto również stosować dietę bogatą w błonnik, a także jak najmniej czasu spędzać w pozycji siedzącej.
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Alison Blenkinsopp: Symptoms in pharmacy; a guide to the management of common illness. Paxton Paul, Blenkinsopp John. Wiley-Blackwell, 2009. ISBN 978-14051-8079-5.
