Hażlach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Hażlach
Herb
Herb Hażlacha
Szkoła podstawowa i kościół św. Bartłomieja
Szkoła podstawowa i kościół św. Bartłomieja
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat POL powiat cieszyński flag.svgcieszyński
Gmina Hażlach
Liczba ludności (2009) 2263
Strefa numeracyjna (+48) 33
Kod pocztowy 43-419
Tablice rejestracyjne SCI
SIMC 0052586
Położenie wsi
Położenie wsi
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Hażlach
Hażlach
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Hażlach
Hażlach
Ziemia 49°48′26″N 18°39′08″E/49,807222 18,652222
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach

Hażlach (do 31 XII 1996 Haźlach[1]; cz. Hazlach, niem. Haslach) – wieś w gminie Hażlach, w powiecie cieszyńskim, w województwie śląskim, w granicach historycznego regionu Śląska Cieszyńskiego, geograficznie zaś na Pogórzu Śląskim. Na obszarze 1233,19 ha zamieszkana jest przez 2263 mieszkańców (2009),[2] co daje gęstość zaludnienia równą 183,5 os./km².

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa wywodzi się prawdopodobnie od niemieckiego słowa Hasenloch oznaczającego zajęczą jamę.

W wielu dokumentach administracji centralnej, a także na niektórych mapach można spotkać nazwę Haźlach, która obowiązywała do końca 1996 roku[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana została w łacińskim dokumencie Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego), spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna ok. 1305 w szeregu wsi zobowiązanych do płacenia dziesięciny biskupstwu we Wrocławiu, w postaci item in Hesleth debent esse viginti mansi[4][5][6]. Zapis ten oznaczał, że wieś zobowiązana została do płacenia dziesięciny z 20 łanów mniejszych. Jej powstanie wiąże się z przeprowadzaną pod koniec XIII wieku na terytorium późniejszego Górnego Śląska wielką akcją osadniczą (tzw. łanowo-czynszową). Wieś politycznie znajdowała się wówczas w granicach utworzonego w 1290 piastowskiego (polskiego) księstwa cieszyńskiego, będącego od 1327 lennem Królestwa Czech, a od 1526 roku w wyniku objęcia tronu czeskiego przez Habsburgów wraz z regionem aż do 1918 roku w monarchii Habsburgów (potocznie Austrii).

Przez stulecia wieś pozostawała własnością szlachecką. Najstarszym znanym właścicielem był Emeryk z Hażlacha (prawdopodobnie potomek zasadźcy i pierwszego właściciela), który za rządów księcia Przemysława I Noszaka sprzedał połowę Hażlacha i Parchowa szlachcicowi Jeszkowi[7]. W latach 40. XV wieku wśród lokalnej szlachty przewijali się bracia Mikołaj i Jan z Małych Kończyc i Hażlacha. Z kolei w 1450 Hażlach został zakupiony przez marszałka księstwa, Mikołaja z Dębowca. Od 1482 świadkiem w kancelaryjnych dokumentach bywał Łazarz piszący się z Pstrążnej i Hażlacha. Miejscowość została w 1532 zakupiona przez jednego z pierwszych przedstawicieli rodu Bludowskich, którzy pozostawali jej właścicielami przez następnych kilkaset lat[8]. W 1793 Hażlach został zakupiony przez Komorę Cieszyńską od Mönnichów.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 w 175 budynkach w Hażlachu na obszarze 1233 hektarów mieszkało 1282 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 104 os./km², z tego 807 (62,9%) mieszkańców było katolikami, 469 (36,6%) ewangelikami a 6 (0,5%) wyznawcami judaizmu, 1255 (97,9%) było polsko-, 19 (1,5%) niemiecko- a 1 (0,1%) czeskojęzycznymi[9]. Do 1910 liczba budynków wzrosła do 183 a mieszkańców do 1342, z czego 1336 było zameldowanych na stałe, 1327 (99,3%) było polsko-, 8 (0,6%) niemieckojęzycznymi a 1 osoba (0,1%) była czeskojęzyczna, 840 (62,6%) było katolikami, 494 (36,8%) ewangelikami a 8 (0,6%) żydami[10].

W lipcu 1920 roku miejscowość decyzją Rady Ambasadorów znalazła się w granicach Polski.

W latach 1975-1998 miejscowość położona była w województwie bielskim.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Przez miejscowość przechodzi trasa rowerowa:

Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa, w miejscowości znajduje się jeden obiekt zabytkowy[11], a są to piwnice dworskie z XIX wieku (nr rej.: 937/68 z 5.12.1968 oraz A-370/78 z 17.10.1978).

Religia[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi działalność duszpasterską prowadzą następujące kościoły:

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • 700 lat Hażlacha i Kończyc Wielkich. Hażlach - Kończyce Wielkie: Gmina Hażlach, 2005. ISBN 83-922804-0-7.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]