Karol Krystian Wettyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Karol Chrystian Wettyn
Carl Christian Joseph of Saxony.jpeg
książę Kurlandii i Semigalii
Okres panowania od 1759
do 1763
Poprzednik Ludwik Ernest von Braunschweig-Lüneburg-Bevern
Następca Ernest Jan Biron
Dane biograficzne
Dynastia Wettynowie
Urodziny 13 lipca 1733 w Dreźnie
Śmierć 16 czerwca 1796 w Dreźnie
Ojciec August III Sas
Matka Maria Józefa Habsburżanka
Żona Franciszka Krasińska
Dzieci Maria Krystyna Wettyn
Odznaczenia
Order Orła Białego Order Wojskowy św. Henryka Order Świętego Andrzeja Powołańca (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Karol Chrystian Józef Wettyn, niem. Karl von Sachsen (ur. 13 lipca 1733 w Dreźnie, zm. 16 czerwca 1796 w Dreźnie) – królewicz polski, książę saski, książę Kurlandii i Semigalii w latach 1759-1763.

Królewicz polski[edytuj | edytuj kod]

Karol Krystian Józef Wettyn był synem Augusta III i Marii Józefy. Początkowo przeznaczony był do kariery wojskowej. Podczas wojny siedmioletniej walczył w armii austriackiej przeciw Królestwu Prus.

Książę Kurlandii i Semigalii[edytuj | edytuj kod]

Od 1758 roku przebywał w Sankt Petersburgu. Dzięki poparciu cesarzowej Elżbiety Piotrowny i zabiegom politycznym ojca w 1759 roku został wyznaczony do objęcia wakującego tronu Kurlandii i Semigalii. Jego nominacja zatwierdzona wyłącznie przez Radę Senatu Rzeczypospolitej wywołała początkowo opór szlachty kurlandzkiej, która nie miała wpływu na wybór Wettyna.

8 stycznia 1760 w Warszawie książę złożył swemu ojcu – Augustowi III, hołd lenny. 25 marca 1760 roku zawarł potajemnie ślub z Franciszką Krasińską, z którą doczekał się córki:

Jego rządy w Kurlandii i Semigalii były od początku oparte na słabych podstawach i uzależnione od sytuacji w Imperium Rosyjskim. W 1763 roku gdy na tron rosyjski wstąpiła Katarzyna II los rządów Wettyna został przesądzony. W związku z powrotem Ernesta Jana Birona, Karol Krystian został oblężony przez wojska rosyjskie w pałacu w Mitawie. Bez pomocy Rzeczypospolitej i wojsk saskich Karol Krystian Wettyn utracił tron i wyjechał do Drezna.

Pretendent do tronu polskiego[edytuj | edytuj kod]

Po detronizacji w Kurlandii i Semigalii Karol Krystian Wettyn wraz z braćmi był kandydatem do korony polskiej po Auguście III.

W 1768 roku Sejm Rzeczypospolitej przyznał mu roczną pensję 12 000 dukatów. W tym czasie książę związał się z konfederatami barskimi, licząc, że dzięki ich pomocy odzyska Kurlandię i Semigalię oraz sięgnie po koronę polską. W 1771 roku wysnuto niezrealizowany plan sprowadzenia królewicza do Rzeczypospolitej, gdzie miał stanąć na czele konfederacji.

Sejm rozbiorowy przyznał w 1773 Karolowi Krystianowi Wettynowi roczną pensję 134 000 złotych, co później potwierdził sejm 1776 roku i konstytucja sejmu grodzieńskiego 1793 roku utrzymująca wysokość pensji książąt saskich[1].

Karol Krystian Wettyn zmarł w Dreźnie. Pochowany został w klasztorze St. Marienstern na Łużycach.

W 1735 udekorowany Orderem Orła Białego, kawaler saskiego Orderu Świętego Henryka w 1736, rosyjskiego Orderu Świętego Andrzeja w 1758[2]. W 1758 roku odznaczony Orderem św. Aleksandra Newskiego[3].

Był wolnomularzem od 1772 roku.[4]

Przypisy

  1. Ryszard Wołoszyński, Karol Chrystian Józef, w: Polski Słownik Biograficzny, 1966-1967 t. XII, s. 89.
  2. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 164.
  3. Бантыш-Каменский Н.Н. Списки кавалерам российских императорских орденов Св. Андрея Первозванного, Св. Екатерины, Св. Александра Невского и Св. Анны с учреждения до установления в 1797 году орденского капитула, 2005, s. 141.
  4. Stanisław Małachowski-Łempicki, Wykaz polskich lóż wolnomularskich oraz ich członków w latach 1738-1821, w: Archiwum Komisji Historycznej, t. XIV, Kraków 1930, s. 393-394.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Ludwik Ernest von Braunschweig
Księstwo Kurlandii i Semigalii COA.svg Książę Kurlandii i Semigalii
1759-1763
Księstwo Kurlandii i Semigalii COA.svg Następca
Ernest Jan Biron