Porto

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: inne znaczenia tej nazwy.
Panorama miasta od strony Vila Nova de Gaia, miasta po przeciwnej stronie rzeki Douro. Na pierwszym planie barki, którymi spławiano tradycyjnie wino z plantacji. Po prawej charakterystyczny most Ponte Dom Luís I z 1886 roku, projektu ucznia Gustawa Eiffla. Na wprost historyczna dzielnica Ribeira.
Porto
Porto
Herb Flaga
Herb Flaga
Dewiza: “muy nobre, sempre leal e invicta cidade do Porto”
Państwo  Portugalia
Dystrykt Porto
Region (NUTS 2) Douro Litoral
Powierzchnia 41,66 km²
Populacja (2004)
• liczba ludności

238 465 (aglomeracja: 1 572 176)
• gęstość 5785 os./km²
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 19
Położenie na mapie Portugalii
Położenie na mapie
Ziemia 41°09′N 8°38′W/41,150000 -8,633333Na mapach: 41°09′N 8°38′W/41,150000 -8,633333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikipodróże Informacje turystyczne w Wikipodróżach
Strona internetowa
Kamienice w nadrzecznej dzielnicy Ribeira.

Porto (wym. [ˈpoɾtu]; także Oporto, gdzie początkowa litera o występuje w roli rodzajnika męskiego[potrzebne źródło]) – miasto w Portugalii, 263 tys. mieszkańców (zespół miejski 2,2 mln), drugie co do wielkości w państwie. Leży u ujścia rzeki Douro (hisz. Duero), nad Oceanem Atlantyckim, w północnej Portugalii, jest głównym miastem regionu Wielkie Porto.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najstarsze informacje o mieście pochodzą z V wieku. Od ówczesnej nazwy miasta wywodzi się nazwa całego kraju: po łacinie Portus Cale (czyli "Port Cale") wkrótce przeniosło się na całe wówczas hrabstwo, zaś miasto straciło drugi człon i od tej pory jest to Porto.

Pierwotna osada założona przez Celtów lub Rzymian. W czasach rzymskich ważny port. W 409 zajęte przez Swebów, w 585 podbite przez Wizygotów. W 711 zdobyte przez Maurów. W 868 zdobyte przez pierwszego hrabiego Portugalii Vimara Peres, wasala króla Asturii, Leonu i Kastylii Alfonsa III. W 1387 Jan I, król Portugalii poślubił tutaj Filipę Lancaster i tym samym zawarł sojusz portugalsko-angielski. Dobre stosunki między tymi krajami trwały długie lata: w XVII wieku angielscy kupcy odkryli produkowane w regionie wino. Przypadło im do gustu tak bardzo, że podpisano porozumienie handlowe między oboma państwami (traktat Methuena, 1703 r.), a portugalskie wino trafiło na angielski rynek. Dzięki angielskim kupcom region Porto zaczął szybko się rozwijać, a wkrótce wino stało się sławne na cały świat, nosząc nazwę jego stolicy. Wino z Porto jest symbolem czasów wiktoriańskich w Wielkiej Brytanii, a w Portugalii metaforą brytyjskiej obecności w tym mieście, która jest ciągle widoczna.

Porto znane jest ze swych bohaterskich rewolt republikańskich, które były skierowane przeciw mieszkającemu w Lizbonie królowi, Carlosowi I. Szczególnie jest znana ta z 31 stycznia 1891, która została brutalnie stłumiona.

W XIX wieku do miasta trafiła epoka przemysłowa. Wizerunkiem tego okresu jest interesujący, dwupoziomowy most Don Luis I nad Douro, zaprojektowany przez belgijskiego inżyniera Teofila Seyriga, ucznia Gustave'a Eiffla. Zaprojektowany został na cześć Ludwika I. Sam Gustave Eiffel zaprojektował pobliski jednopoziomowy most kolejowy Maria Pia (dziś nieczynny), który służył Seyringowi jako przykład.

Turystyka[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Turystyka w Porto.

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W mieście znajduje się port lotniczy Aeroporto Francisco Sá Carneiro oraz stacje kolejowe Estação Ferroviária de Porto-São Bento, Estação de Campanhã, Minho i Norte. Miasto posiada metro o łącznej długości 68 km z 5 liniami (A - niebieska, B - czerwona, C - zielona, D - żółta i E - purpurowa) i 68 stacjami. Jest to największe metro w kraju. W Porto powstała pierwsza linia tramwajowa na Półwyspie Iberyjskim, otwarta 12 września 1895. Obecnie większe znaczenie mają autobusy oraz metro.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Najbardziej znanymi klubami z miasta są FC Porto oraz Boavista FC. Na Estádio do Dragão rozgrywany był m. in. mecz otwarcia ME w 2004 roku, swoje mecze rozgrywa tu także FC Porto, podczas gdy stadionem Boavisty jest Estádio do Bessa.

Dzielnice miasta Porto[edytuj | edytuj kod]

Charakterystyczna wieża kościoła Clérigos.
  • Aldoar
  • Bonfim
  • Campanhã
  • Cedofeita
  • Foz do Douro
  • Lordelo do Ouro
  • Massarelos
  • Miragaia
  • Nevogilde
  • Paranhos
  • Ramalde
  • Santo Ildefonso
  • São Nicolau
  • Vitória

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]