Humbert I

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Humbert I
Humbert I, z Bożej łaski, król Włoch, król Sardynii, Cypru, Jerozolimy, Armenii, książę Sabaudii, hrabia Maurienne, etc.
Umberto I di Savoia.jpg
Coat of arms of the Kingdom of Italy (1848-1870).svg
Król Włoch
Okres panowania od 9 stycznia 1878
do 29 lipca 1900
Poprzednik Wiktor Emanuel II
Następca Wiktor Emanuel III
Dane biograficzne
Dynastia sabaudzka
Urodziny 14 marca 1844
w Turynie
Śmierć 29 lipca 1900
w Monzy
Ojciec Wiktor Emanuel II
Matka Maria Adelajda Habsburg
Żona Małgorzata Sabaudzka
Dzieci Wiktor Emanuel III
Odznaczenia
Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Sabaudzki Order Wojskowy I Klasy Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch Wielki Mistrz Sabaudzkiego Orderu Cywilnego Złoty Medal Waleczności Wojskowej (Włochy, 1833–1946) Medal Pamiątkowy za Wojnę o Niepodległość (Włochy) Medal Pamiątkowy Zjednoczenia Włoch Order Złotego Runa (Hiszpania) Order Czarnego Orła (Prusy) Order Podwiązki (Wielka Brytania)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Humbert I, wł. Umberto I, właśc. Umberto Ranieri Carlo Emanuele Giovanni Maria Ferdinando Eugenio di Savoia (ur. 14 marca 1844 w Turynie, zm. 29 lipca 1900 w Monzy) – król Włoch od 1878. Syn Wiktora Emanuela II.

Życie[edytuj | edytuj kod]

Od roku 1858 służył w armii piemonckiej. Jako kapitan uczestniczył w bitwie pod Solferino (1859). Podczas wojny z Austrią (1866) wyróżnił się w przegranej bitwie pod Custozzą, kiedy osłaniał odwrót wojsk włoskich. Po zakończeniu wojny był komendantem Neapolu, a po przyłączeniu Rzymu do Włoch – komendantem wojskowym stolicy (1870).

Po objęciu tronu podejmował starania, by jego państwo dołączyło do grona mocarstw europejskich i kontynuował politykę zbliżenia do Austro-Węgier i Prus. W 1882 roku zawiązał z nimi w Wiedniu trójprzymierze, skierowane głównie przeciw Francji. Podróże po całym państwie i zaangażowanie króla podczas klęsk żywiołowych (powódź w Wenecji i w Weronie w 1882, trzęsienie ziemi w Ischii w 1883, epidemia cholery w Neapolu w 1884 roku), gdy kierował operacjami ratowniczymi i udzielał pomocy finansowej ofiarom, przyniosły mu sporą popularność. Wspólnie z prawicowymi rządami zainicjował i wspierał podbój kolonialny w Afryce. Wówczas jego sława zaczęła się zmniejszać. Klęska w bitwie pod Aduą w Etiopii (1896) zaostrzyła sytuacje polityczne i konflikty społeczne w kraju. Pogłębiający się kryzys ekonomiczny wywołał falę demonstracji. Poparta przez władcę masakra w Mediolanie (1898) spowodowała wzrost nastrojów opozycyjnych, co skłoniło go do nieudanej próby umocnienia władzy monarszej z pominięciem parlamentu, którą podjął w latach 1899–1900.

W roku 1878 Humbert I został zaatakowany nożem przez anarchistę Giovanniego Passannantego. Kolejny zamach w 1900 roku był udany – monarcha został zastrzelony przez innego anarchistę, Gaetana Bresciego.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Małgorzata Hertmanowicz-Brzoza, Kamil Stepan: Słownik władców świata. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2005, s. 293. ISBN 83-7435-077-6.
Poprzednik
Wiktor Emanuel II
Król Włoch
1878–1900
Następca
Wiktor Emanuel III
Poprzednik
nowy tytuł
Książę Piemontu
1844–1900
Następca
Humbert II