Karol I (Rumunia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Karol I Rumuński
Domnitor, a następnie Król Rumunów
Carol I of Romania.jpg
Książę (domnitor) Rumunii
Okres panowania od 22 maja 1866
do 22 maja 1881
Poprzednik Aleksander Jan Cuza
Następca tytuł się przekształcił
Kingdom of Romania - Big CoA.svg
Król Rumunii
Okres panowania od 22 maja 1881
do 10 października 1914
Poprzednik tytuł się przekształcił
Następca Ferdynand I Rumuński
Dane biograficzne
Dynastia Hohenzollern-Sigmaringen
Urodziny 20 kwietnia 1839
w Sigmaringen
Śmierć 10 października 1914
w Sinai
Ojciec Karl Anton von Hohenzollern-Sigmaringen
Matka Józefina Badeńska
Żona Elisabeth zu Wied
Dzieci Maria Rumuńska
Odznaczenia
Wielki Mistrz Orderu Gwiazdy Rumunii Wielki Mistrz Orderu Korony Rumunii Wielki Mistrz Orderu Karola I (Rumunia) Order Złotego Runa (Austria) Krzyż Zasługi Wojskowej I klasy (Austria) Order Świętych Cyryla i Metodego (Bułgaria) Krzyż Wielki Orderu Ludwika (Wielkie Księstwo Hesji) Order Czarnego Orła (Prusy) Order św. Jerzego – II klasy (Imperium Rosyjskie) Order św. Jerzego – III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Podwiązki (Wielka Brytania) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Włoch
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons

Karol I, Karl Eitel Friedrich Zephrinus Ludwig von Hohenzollern-Sigmaringen (ur. 20 kwietnia 1839 w Sigmaringen, zm. 10 października 1914 w Sinai) - książę (domnitor) Rumunii w latach 1866-1881 i jej król w latach 1881-1914.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

Karl urodził się w rodzinie Karla Antona von Hohenzollern-Sigmaringen i Józefiny Badeńskiej. Jego siostrą była Stefania - królowa Portugalii, i Maria Luiza - hrabina Flandrii. Po zdobyciu elementarnego wykształcenia uczęszczał do Szkoły Kadetów w Münster. W 1857 uczęszczał na kursy do Szkoły Artyleryjskiej w Berlinie. Brał udział w wojnie prusko-duńskiej, gdzie uczestniczył w szturmie na cytadele Friederica i Dybbøl. Zdobył tam opinię wzorowego żołnierza. Do roku 1866 był oficerem armii pruskiej.

Zdobycie tronu[edytuj | edytuj kod]

Karol I

Po przewrocie z dnia 10/11 lutego 1866 r. i wygnaniu Aleksandra Jana Cuzy, Rumunia pogrążyła się w chaosie i stanęła przed groźbą rozpadu. Mimo sprzeciwu znacznej części społeczeństwa, dzięki poparciu Napoleona III (z którym rodzina Karola była w świetnych stosunkach) i większości rumuńskich elit politycznych, Karol został wybrany na księcia. Udał się więc incognito pociągiem do Rumunii. Na jej granicy powitał go Ion Brătianu i wspólnie udali się powozem do Bukaresztu (wówczas Rumunia nie posiadała żadnej linii kolejowej). Był tam owacyjnie witany; by zobaczyć nowego władcę na ulice miast wylegały tłumy.

Panowanie[edytuj | edytuj kod]

Od razu po przybyciu Karola I, parlament przyjął 29 czerwca 1866 r. nową konstytucję. Był to akt bardzo śmiały, stanowiący kolejny istotny krok na rumuńskiej drodze do pełnej niepodległości. Dawała ona możliwość reorganizacji państwa i wyciągnięcia go z anarchii. W 1869 Karol I ożenił się z Elisabeth zu Wied, z którą miał tylko jedno dziecko - córkę Marię, która zmarła w wieku 3 lat. W czasie wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1877-1878, Karol I dowodził wojskami rumuńskimi biorącymi w niej udział. Nominalnie dowodził trzecim nieudanym szturmem Plewny. Ten konflikt przyniósł Rumunii międzynarodowe uznanie oraz, przyznaną na konferencji w Berlinie, pełną niepodległość od Turcji.

Od tego czasu Rumunia była królestwem, a Karol I królem, co potwierdziła zmiana konstytucji w 1881. W 1883 podpisał tajny pakt z Trójprzymierzem. W 1913 w czasie II wojny bałkańskiej zaatakował Bułgarię i zdobył na niej południową Dobrudżę. Rok później, gdy wybuchła I wojna światowa, mimo głosu opinii publicznej nawołującej do stanięcia po stronie Ententy, postanowił dopełnić przynajmniej części warunków traktatu z 1883 i zaatakować Rosję. Jednak jego nagła śmierć 10 października (27 września wg kalendarza juliańskiego) 1914 przerwała te działania, a jego bratanek Ferdynand I, który był jego następcą, przeszedł na stronę Trójporozumienia.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Aleksander Jan Cuza
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg książę Rumunii
1866-1881
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg Następca
tytuł się przekształcił
Poprzednik
tytuł dopiero powstał
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg król Rumunii
1881-1914
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg Następca
Ferdynand I