Karol I (Rumunia)
| Karol I Rumuński książę a następnie Król Rumunów |
|
 |
|
| książę Rumunii | |
| Okres panowania | od 22 maja 1866 do 22 maja 1881 |
| Poprzednik | Aleksander Jan Cuza |
| Następca | tytuł się przekształcił |
| Król Rumunii | |
| Okres panowania | od 22 maja 1881 do 10 października 1914 |
| Poprzednik | tytuł się przekształcił |
| Następca | Ferdynand I Rumuński |
| Dane biograficzne | |
| Dynastia |  Hohenzollern-Sigmaringen |
| Urodzony | 20 kwietnia 1839 w Sigmaringen |
| Zmarł | 10 października 1914 w Sinaia |
| Ojciec | Karl Anton von Hohenzollern-Sigmaringen |
| Matka | Józefina Badeńska |
| Żona | Elisabeth zu Wied |
| Dzieci | Maria Rumuńska |
| Odznaczenia | |
 |
|
 Galeria w Wikimedia Commons |
|
Karol I, Karl Eitel Friedrich Zephrinus Ludwig von Hohenzollern-Sigmaringen (ur. 20 kwietnia 1839 w Sigmaringen, zm. 10 października 1914 w Sinai) - książę (domnitor) Rumunii w latach 1866-1881 i jej król w latach 1881-1914.
Spis treści |
Młodość[edytuj]
Karl urodził się w rodzinie Karla Antona von Hohenzollern-Sigmaringen i Józefiny Badeńskiej. Jego siostrą była Stefania - królowa Portugalii, i Maria Luiza - hrabina Flandrii. Po zdobyciu elementarnego wykształcenia uczęszczał do Szkoły Kadetów w Münster. W 1857 uczęszczał na kursy do Szkoły Artyleryjskiej w Berlinie. Brał udział w wojnie prusko-duńskiej, gdzie uczestniczył w szturmie na cytadele Friederica i Dybbøl. Zdobył tam opinię wzorowego żołnierza. Do roku 1866 był oficerem armii pruskiej.
Zdobycie tronu[edytuj]
Po przewrocie z dnia 10/11 lutego 1866 r. i wygnaniu Aleksandra Jana Cuzy, Rumunia pogrążyła się w chaosie i stanęła przed groźbą rozpadu. Mimo sprzeciwu znacznej części społeczeństwa, dzięki poparciu Napoleona III (z którym rodzina Karola była w świetnych stosunkach) i większości rumuńskich elit politycznych, Karol został wybrany na księcia. Udał się więc incognito pociągiem do Rumunii. Na jej granicy powitał go Ion Brătianu i wspólnie udali się powozem do Bukaresztu (wówczas Rumunia nie posiadała żadnej linii kolejowej). Był tam owacyjnie witany; by zobaczyć nowego władcę na ulice miast wylegały tłumy.
Panowanie[edytuj]
Od razu po przybyciu Karola I, parlament przyjął 29 czerwca 1866 r. nową konstytucję. Był to akt bardzo śmiały, stanowiący kolejny istotny krok na rumuńskiej drodze do pełnej niepodległości. Dawała ona możliwość reorganizacji państwa i wyciągnięcia go z anarchii. W 1869 Karol I ożenił się z Elisabeth zu Wied, z którą miał tylko jedno dziecko - córkę Marię, która zmarła w wieku 3 lat. W czasie wojny rosyjsko-tureckiej w latach 1877-1878, Karol I dowodził wojskami rumuńskimi biorącymi w niej udział. Nominalnie dowodził trzecim nieudanym szturmem Plewny. Ten konflikt przyniósł Rumunii międzynarodowe uznanie oraz, przyznaną na konferencji w Berlinie, pełną niepodległość od Turcji.
Od tego czasu Rumunia była królestwem, a Karol I królem, co potwierdziła zmiana konstytucji w 1881. W 1883 podpisał tajny pakt z Trójprzymierzem. W 1913 w czasie II wojny bałkańskiej zaatakował Bułgarię i zdobył na niej południową Dobrudżę. Rok później, gdy wybuchła I wojna światowa, mimo głosu opinii publicznej nawołującej do stanięcia po stronie Ententy, postanowił dopełnić przynajmniej części warunków traktatu z 1883 i zaatakował Rosję. Jednak jego nagła śmierć 10 października (27 września wg kalendarza juliańskiego) 1914 przerwała te działania, a jego bratanek Ferdynand I, który był jego następcą, przeszedł na stronę Trójporozumienia.
Bibliografia[edytuj]
- Demel Juliusz: Historia Rumunii, wyd. II uzup. i popr., wyd. Ossolineum, Wrocław 1986, ISBN 83-04-01553-6
| Poprzednik Aleksander Jan Cuza |
 |
książę Rumunii 1866-1881 |
|
Następca tytuł się przekształcił |
| Poprzednik tytuł dopiero powstał |
|
król Rumunii 1881-1914 |
|
Następca Ferdynand I |
