Michał I Rumuński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Michał I
Jego Królewska Mość król Rumunii
King Michael I of Romania by Emanuel Stoica.jpg
Król Rumunii
Okres panowania od 1927
do 1930
Poprzednik Ferdynand I
Następca Karol II
Król Rumunii
Okres panowania od 1940
do 1947
Poprzednik Karol II
Następca republika
Dane biograficzne
Dynastia Dynastia Rumuńska (do 2007 Hohenzollern-Sigmaringen)
Urodziny 25 października 1921 w Sinaia
Ojciec Karol II
Matka Helena, księżniczka grecka i duńska
Odznaczenia
Order Orła Białego (Polska) Order Zwycięstwa (ZSRR) Chieff Commander Legion of Merit (USA) Order Białego Lwa I Klasy (Czechy) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Michał I, właśc. rum. Mihai I (ur. 25 października 1921 w Sinai) – ostatni król Rumunii w latach 19271930 i 19401947. Syn Karola II i księżnej Heleny, pochodzi z dynastii Hohenzollern-Sigmaringen. Był następcą Ferdynanda I. W sierpniu 1944 przeprowadził obalenie dyktatury Iona Antonescu. W grudniu 1947 pod naciskiem ZSRR abdykował i emigrował do Szwajcarii.

Rządy w Rumunii[edytuj | edytuj kod]

Michał w dzieciństwie
Michał I jako król Rumunii

20 lipca 1927, małoletni Michał I objął tron po śmierci króla Ferdynanda. 8 czerwca 1930 jednak z inicjatywy grupy polityków niezadowolonych z regencji, do kraju powrócił ojciec Michała I - Karol II. 10 lat później (6 września) rząd marszałka Iona Antonescu poprzez zamach stanu, odsunął od władzy Karola II i ponownie proklamował królem Michała (19-letniego). W 1937 odznaczony Orderem Orła Białego.[1]

W sierpniu 1944 siły sowieckie zaczęły zbliżać się do wschodniej granicy Rumunii, i wtedy Michał I przy pomocy polityków popierających Aliantów przeprowadził zamach stanu wobec rządu gen. Antonescu, którego aresztowano i natychmiast wydano Sowietom. Następnie Michał wypowiedział wojnę Niemcom i zadeklarował pomoc Aliantom. Dlatego właśnie pod koniec wojny Michał I został odznaczony przez prezydenta USA Harry'ego Trumana orderem Legion of Merit najwyższego stopnia (Chief Commander).

W marcu 1945 nacisk ZSRR (osobisty przyjazd do Bukaresztu Andrieja Wyszynskiego) zmusił Michała do powołania rządu Petru Grozy, zdominowanego faktycznie przez Rumuńską Partię Komunistyczną (PCR). W lipcu tego samego roku, Józef Stalin nadał Michałowi Sowiecki Order Zwycięstwa za osobistą odwagę, jaką wykazał się król w trakcie obalenia Antonescu, za zaprzestanie wojny przeciwko wojskom sprzymierzonym i za wydanie rozkazu wstrzymania ognia. Od sierpnia 1945 do stycznia 1946 miał miejsce tzw. strajk królewski – Michał podjął bezskuteczną próbę przeciwstawienia się komunistycznemu rządowi Petra Grozy - odmawiając podpisywania dekretów.

30 grudnia 1947 król Michał I został zmuszony do abdykacji (w razie odmowy komuniści zagrozili mu zabiciem kilkuset studentów aresztowanych podczas protestów), a 3 stycznia 1948 - do emigracji. Jest ostatnim żyjącym kawalerem Orderu Zwycięstwa.

Małżeństwo i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Zamek Peleş w Sinaia, zwrócony Michałowi I w 2006 (później król otworzył go ponownie dla zwiedzających w zamian za odpowiednie wynagrodzenie dla rodziny królewskiej)

W listopadzie 1947 Michał wyjechał do Londynu na ślub królowej Elżbiety II i tam poznał księżniczkę Annę Parmeńską, swoją przyszłą żonę. Nie uzyskali papieskiej dyspensy i dlatego pobrali się w obrządku prawosławnym, 10 czerwca 1948 w Atenach. Ślub ten uważany był za nieważny przez Kościół katolicki, dlatego 9 listopada 1966 w Monaco, para wzięła ślub w obrządku katolickim. Doczekali się razem 5 córek:

  • Małgorzata (ur. 1949), żona Radu Duda, księcia Hohenzollern-Veringen,
  • Helena (Elena) (ur. 1950), żonę (1) Robina Medforth-Millsa, (2) Alexandra Philipsa Nixon McAteer. Księżniczka Helena jest matką Nicolasa Michaela de Roumanie-Medforth-Mills (ur. 1 kwietnia 1983), który w 2007 roku z rąk dziadka otrzymał tytuł księcia Rumunii i w przyszłości stanie się pierwszym pretendentem do tronu, i głową rumuńskiej rodziny królewskiej. Księżniczka Helena jest również matką Elizabeth Kariny de Roumanie-Medforth-Mills (ur. 1989).
  • Irena (Irina) (ur. 1953 r.); w 1983 poślubiła Johna Kreugera, z którym rozwiodła się w 2003 r. Następnie ponownie wyszła za mąż za Johna Wesleya Walkera. Irena ma dwójkę dzieci: Michael Torsten de Roumanie-Kreuger (ur. 1985), oraz Angelica Margareta Bianca de Roumanie-Kreuger (ur. 1986). Angelica poślubiła Richarda Roberta Knighta.
  • Zofia (Sofia) (ur. 1957) w 1998 r. poślubiła Alaina Michela Léonce Biarneix de Laufenborg, rozwód nastąpił w 2002 r. Zofia i Alain doczekali się jednej córki: Elisabeth-Maria Bianca Elena Biarneix de Laufenborg (ur. 1999)
  • Maria (ur. 1964 r.), w 1995 r. wbrew woli ojca, poślubiła Polaka Casimira/Kazimierza Mystkowskiego (urodzonego w Las-Poczylowo/Polska 13 września 1958 r.). Para rozwiodła się w grudniu 2003 r.

Dalsze życie[edytuj | edytuj kod]

Po 1989 roku, kiedy Michał I próbował wrócić do kraju raz został zatrzymany na lotnisku. Potem udało mu się wyjechać poza Bukareszt, ale po kilku kilometrach zatrzymała go policja i zmusiła do wyjazdu. W 1992 nowy rząd Rumunii zezwolił w końcu Michałowi I na przyjazd do Rumunii, jednak przestraszony jego entuzjastycznym przyjęciem (ponad milion mieszkańców Bukaresztu wyszło na ulice, aby zobaczyć króla), zabronił mu wstępu do kraju na kolejne 5 lat. W 1997 nowym prezydentem Rumunii został Emil Constantinescu i powtórnie przyznał Michałowi I rumuńskie obywatelstwo. Michał I otrzymał również wszystkie uprawnienia byłej głowy państwa i jest w kraju oficjalnie tytułowany królem. Przysługuje mu m.in. ochrona i pensja byłej głowy państwa. Byłemu monarsze zwrócono również kilka rezydencji monarszych[2].

Z konstytucyjnego punktu widzenia Rumunia jest republiką. Ale w republice Rumunii jest król oraz królewska rodzina i Dom Królewski. Król spędza swój czas w Aubonne, małej szwajcarskiej wiosce nad jeziorem Leman, ale od kilku lat mieszka też w swojej rezydencji w zachodniej Rumunii (w Săvârşin, zamku kupionym przez rodzinę królewską w 1943 roku). Rodzina królewska korzysta także z prywatności zapewnionej przez Pałac Elżbiety, piękną posiadłość w zielonym obszarze na północ od Bukaresztu, udostępnionym rodzinie królewskiej przez władze Rumunii. To właśnie, na pierwszym piętrze tego pałacu, król Michał zmuszony został do abdykacji 30 grudnia 1947 roku[3]

30 grudnia 2007 roku ogłosił akt o nazwie "Fundamentalne prawa Rodziny Królewskiej Rumunii", w którym uznał za spadkobierczynię praw do korony rumuńskiej swoja najstarszą córkę Małgorzatę. Jako, że dotychczasowe prawo sukcesyjne nie dopuszczało do dziedziczenia tronu przez kobiety, zaznaczył tym samym, że w razie restauracji monarchii należy znieść prawo salickie w zakresie dziedziczenia tronu. Zmiana zasad dziedziczenia ma prywatny charakter. Zgodnym z ostatnim prawem sukcesyjnym obowiązującym przed zniesieniem monarchii rumuńskiej, następcą praw do tronu rumuńskiego, jest Karol Fryderyk, książę Hohenzollern, głowa rodu Hohenzollern-Sigmarinen (ur. 20 kwietnia 1952).[4]

Do 2011 roku oficjalne nazwisko króla brzmiało: Michał I Rumuński von Hohenzollern-Sigmaringen. Na mocy jego własnej decyzji od 10 maja 2011 jest znany jako Michał I Rumuński. Decyzja oznaczała, że zarówno Michał I, jak i wszyscy członkowie dawnej rodziny królewskiej porzucili wszystkie tytuły Hohenzollernów, a oficjalna nazwa królewskiego rodu brzmi teraz: Dynastia Rumuńska[5].

Przypisy

  1. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 305.
  2. [1]
  3. [2]
  4. Tekst Fundamentalnego Prawa Rodziny Królewskiej Rumunii z 2007 roku
  5. [3]


Poprzednik
Ferdynand I
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg król Rumunii
1927-1930
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg Następca
Karol II
Poprzednik
Karol II
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg król Rumunii
1940-1947
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg Następca
Republika
prezydent Mihail Sadoveanu