Michał I Rumuński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Michał I
Jego Królewska Mość król Rumunii
King Michael I of Romania by Emanuel Stoica.jpg
Król Rumunii
Okres panowania od 1927
do 1930
Poprzednik Ferdynand I
Następca Karol II
Król Rumunii
Okres panowania od 1940
do 1947
Poprzednik Karol II
Następca republika
Dane biograficzne
Dynastia Hohenzollern-Sigmaringen
Urodziny 25 października 1921 w Sinaia
Ojciec Karol II
Matka Helena, księżniczka grecka i duńska
Odznaczenia
Order Orła Białego (Polska) Order Zwycięstwa (ZSRR) Chieff Commander Legion of Merit (USA) Order Białego Lwa I Klasy (Czechy) Krzyż Wielki Legii Honorowej (Francja)
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Michał I, Michał I von Hohenzollern-Sigmaringen, właśc. rum. Mihai I (ur. 25 października 1921 w Sinai) – ostatni król Rumunii w latach 19271930 i 19401947. Syn Karola II i księżnej Heleny, pochodzi z dynastii Hohenzollern-Sigmaringen. Był następcą Ferdynanda I. W sierpniu 1944 przeprowadził obalenie dyktatury Iona Antonescu. W grudniu 1947 pod naciskiem ZSRR abdykował i emigrował do Szwajcarii.

Rządy w Rumunii[edytuj | edytuj kod]

Michał w dzieciństwie
Michał I jako król Rumunii

20 lipca 1927, małoletni Michał I objął tron po śmierci króla Ferdynanda. 8 czerwca 1930 jednak z inicjatywy grupy polityków niezadowolonych z regencji, do kraju powrócił ojciec Michała I - Karol II. 10 lat później (6 września) rząd marszałka Iona Antonescu poprzez zamach stanu, odsunął od władzy Karola II i ponownie proklamował królem Michała (19-letniego). W 1937 odznaczony Orderem Orła Białego.[1]

W sierpniu 1944 siły sowieckie zaczęły zbliżać się do wschodniej granicy Rumunii, i wtedy Michał I przy pomocy polityków popierających Aliantów przeprowadził zamach stanu wobec rządu gen. Antonescu, którego aresztowano i natychmiast wydano Sowietom. Następnie Michał wypowiedział wojnę Niemcom i zadeklarował pomoc Aliantom. Dlatego właśnie pod koniec wojny Michał I został odznaczony przez prezydenta USA Harry'ego Trumana orderem Legion of Merit najwyższego stopnia (Chief Commander).

W marcu 1945 nacisk ZSRR (osobisty przyjazd do Bukaresztu Andrieja Wyszynskiego) zmusił Michała do powołania rządu Petru Grozy, zdominowanego faktycznie przez Rumuńską Partię Komunistyczną (PCR). W lipcu tego samego roku, Józef Stalin nadał Michałowi Sowiecki Order Zwycięstwa za osobistą odwagę, jaką wykazał się król w trakcie obalenia Antonescu, za zaprzestanie wojny przeciwko wojskom sprzymierzonym i za wydanie rozkazu wstrzymania ognia. Od sierpnia 1945 do stycznia 1946 miał miejsce tzw. strajk królewski – Michał podjął bezskuteczną próbę przeciwstawienia się komunistycznemu rządowi Petra Grozy - odmawiając podpisywania dekretów.

30 grudnia 1947 król Michał I został zmuszony do abdykacji, a 3 stycznia 1948 - do emigracji. Jest ostatnim żyjącym kawalerem Orderu Zwycięstwa.

Małżeństwo i potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Zamek Peleş w Sinaia, zwrócony Michałowi I w 2006 (później król otworzył go ponownie dla zwiedzających w zamian za odpowiednie wynagrodzenie dla rodziny królewskiej)

W listopadzie 1947, Michał wyjechał do Londynu na ślub królowej Elżbiety II i tam poznał księżniczkę Annę Parmeńską, swoją przyszłą żonę. Nie uzyskali papieskiej dyspensy i dlatego pobrali się w obrządku prawosławnym, 10 czerwca 1948 w Atenach. Ślub ten uważany był za nieważny przez Kościół katolicki, dlatego 9 listopada 1966 w Monaco, para wzięła ślub w obrządku katolickim. Doczekali się razem 5 córek:

  • Małgorzata (ur. 1949), żona Radu Duda, księcia Hohenzollern-Veringen,
  • Helena (Elena) (ur. 1950), żonę (1) Robina Medforth-Millsa, (2) Alexandra Philipsa Nixon McAteer. Księżniczka Helena jest matką Nicolasa Michaela de Roumanie-Medforth-Mills (ur. 1 kwietnia 1983 roku w Genewie), który to w 2007 roku z rąk dziadka otrzymał tytuł księcia Rumunii i w przyszłości stanie się pierwszym pretendentem do tronu, i głową rumuńskiej rodziny królewskiej. Księżniczka Helena jest również matką Elizabeth Kariny de Roumanie-Medforth-Mills (ur. 4 stycznia 1989 w Newcastle upon Tyne).
  • Irena (Irina) (urodzona 28 lutego 1953 r. w Lozannie); 10 grudnia 1983 roku w Lozannie poślubiła Johna Kreugera (ur. w Solna/Szwecja, 3 sierpnia 1945), z którym rozwiodła się w 2003 r. Następnie w Reno 2 listopada 2007 r. ponownie wyszła za mąż za Johna Wesleya Walkera (ur. w Douglas, Missouri 30 grudnia 1945 r.). Irena ma dwójkę dzieci: Michael Torsten de Roumanie-Kreuger (urodzony 25 lutego 1985 roku w Coos Bay, Coos County, w stanie Oregon/USA), oraz Angelica Margareta Bianca de Roumanie-Kreuger (urodzona 29 grudnia 1986 roku w Coos Bay, Coos County, w stanie Oregon/USA). Angelica poślubiła Richarda Roberta Knight-a (urodzonego 1984 roku). Z tego związku w Coos Bay, Coos County, w stanie Oregon/USA 31 maja 2007 roku urodziła się Courtney Bianca Knight. Jest ona pierwszą wnuczką księżniczki Ireny, a zarazem pierwszą prawnuczką króla Michała i królowej Anny.
  • Zofia (Sofia) (urodzona 28 października 1957 r. w pałacu Tatoi, w Grecji) 29 sierpnia 1998 r. w Neuilly poślubiła Alaina Michela Léonce Biarneix de Laufenborg (ur. Nancy 10 lipca 1957 r.), rozwód nastąpił w 2002 r. Zofia i Alain doczekali się jednej córki: Elisabeth-Maria Bianca Elena Biarneix de Laufenborg (urodzona 15 sierpnia 1999 w Paryżu)
  • Maria (urodzona w Hellerup w Danii 13 lipca 1964 r.), 16 września 1995 r. w Nowym Jorku, wbrew woli ojca, poślubiła Polaka Casimira/Kazimierza Mystkowskiego (urodzonego w Las-Poczylowo/Polska 13 września 1958 r.). Maria, wychodząc za mąż za katolika, straciła swoje prawa w sukcesji do tronu brytyjskiego. Para rozwiodła się w grudniu 2003 r., nie mieli dzieci.

Dalsze życie[edytuj | edytuj kod]

W 1992 nowy rząd Rumunii zezwolił Michałowi I na przyjazd do Rumunii, jednak przestraszony jego entuzjastycznym przyjęciem (ponad milion mieszkańców Bukaresztu wyszło na ulice, aby zobaczyć króla), zabronił mu wstępu do kraju na kolejne 5 lat. W 1997 nowym prezydentem Rumunii został Emil Constantinescu i powtórnie przyznał Michałowi I rumuńskie obywatelstwo.

Przypisy

  1. Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705-2008, 2008, s. 305.


Poprzednik
Ferdynand I
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg król Rumunii
1927-1930
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg Następca
Karol II
Poprzednik
Karol II
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg król Rumunii
1940-1947
Kingdom of Romania - Medium CoA.svg Następca
Republika
prezydent Mihail Sadoveanu