Ferdynand I Rumuński

Ferdynand I Rumuński Król Rumunów
Król Rumunii
Okres panowania	od 10 października 1914 do 20 lipca 1927
Poprzednik	Karol I
Następca	Michał I Rumuński
Dane biograficzne
Dynastia	Hohenzollern-Sigmaringen
Urodzony	24 sierpnia 1865 w Sigmaringen
Zmarł	20 lipca 1927 w Sinai
Ojciec	Leopold Hohenzollern-Sigmaringen
Matka	Antonia Maria Portugalska
Żona	Maria Koburg
Dzieci	Karol II Rumuński Elżbieta Maria Mikołaj Mircea Ileana
Galeria w Wikimedia Commons

Ferdynand I (Ferdynand Wiktor Albert Mejnard Hohenzollern-Sigmaringen, ur. 24 sierpnia 1865 w Sigmaringen, zm. 20 lipca 1927 w Sinai) − król Rumunii w okresie od 10 października 1914 do 20 lipca 1927 roku, następca Karola I. Jego następcą był wnuk – Michał I.

Młodość

Był synem księcia Leopolda, brata króla Karola I, oraz księżniczki portugalskiej, Antonii. Delikatny i łagodny Ferdynand został poddany bardzo surowemu wychowaniu. Brak okazywania uczuć wywołał skłonność do jąkania, co jeszcze bardziej pogłębiło jego skrępowanie wśród innych ludzi. 18 marca 1899 roku został wyznaczony na następcę tronu. Otrzymał tytuł księcia Rumunii i Wysokości Królewskiej.

I wojna światowa

10 października 1914 roku został królem Rumunii po śmierci Karola I. Po objęciu tronu prowadził twardą politykę wspierającą Ententę, jednak militarnie trzymał się neutralności, oczekując na czyją szalę przechyli się przewaga. W 1916 roku, po operacji Frontu Południowo-Zachodniego i rozbiciu armii austro-węgierskiej, podjął decyzję o wejściu do wojny po stronie Ententy. Sankcjonował podpisanie 17 sierpnia 1916 podpisanie politycznej i militarnej Konwencji z państwami Ententy.

28 sierpnia Ferdynand przejął dowodzenie armią i tytuł Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych Rumunii. Po mobilizacji Siły Zbrojne Rumunii liczyły 564 tys. żołnierzy, w tym 23 dywizje piechoty i 2 dywizje kawalerii. W rzeczywistości w jednostkach bojowych służyło 250 tys., tylko 10 dywizji pierwszego rzutu miało artylerię szybkostrzelną, było po kilka haubic na dywizję, artylerii ciężkiej i nowoczesnego uzbrojenia w armii nie było, oficerowie nie byli wyszkoleni do prowadzenia nowoczesnej wojny. Rumuńska 4 Armia była na styku z rosyjską 9 Armią (dowódca gen. Platon Aleksiejewicz Leczicki w składzie Frontu Południowo-Zachodniego). 1 i 2 Armia rumuńska zajmowały front od Oituzu do Orşowy. 3 Armia od Orşowy wzdłuż Dunaju. Ogólny plan działania armii rumuńskiej przewidywał przeprowadzenie głównego uderzenia armiami skoncentrowanymi na granicy z Siedmiogrodem, w kierunku ogólnym na Budapeszt. W czasie natarcia w sierpniu Armia Rumuńska poniosła szereg klęsk, ale była ratowana przez podchodzące wojska rosyjskie. 28 października armia niemiecka uderzyła na wojska rumuńskie, rozgromiła 1 i 2 Armię rumuńską i wyszła pod Bukareszt. W tej sytuacji Ferdynand I przekazał Front Mołdawski 9 Armii rosyjskiej gen. Leczickiego, a Dobrudżę armii gen. W. W. Sacharowa. Do obrony Bukaresztu ześrodkowano ok. 120 tys. żołnierzy. W czasie obrony Bukaresztu w dniach 14 - 18 listopada wojska rumuńskie zostały rozgromione. 20 listopada Bukareszt został zdobyty, a wojska rumuńskie w panice rozpoczęły wycofywanie. Straty rumuńskie wyniosły 73 tys. zabitych i rannych, 147 tysięcy dostało się do niewoli, Rumuni stracili także 359 armat i 346 karabinów maszynowych.

12 grudnia 1916 roku, po utworzeniu nowego (głównie z armii rosyjskich) Frontu Rumuńskiego, Ferdynand I został jego naczelnym dowódcą, faktycznie dowodził pomocnik naczelnego dowódcy, gen. Dymitr Szczerbaczew. W składzie Frontu były dwie armie rumuńskie 1 (dowódca gen. Cristescu)i 2 (dowódca gen. Averescu), które zostały doprowadzone do stanu bojowego przez specjalistów francuskich. Ferdynand I zatwierdził plan natarcia Frontu na Wołoszczyznę. Już po rozpoczęciu natarcia premier nowego rządu rosyjskiego, Aleksander Kiereński zerwał natarcie Frontu Rumuńskiego w dniu 25 lipca 1917 roku i rozkazał jego prowadzenie tylko siłami armii gen. Averescu. W związku z rozpadem armii rosyjskiej i przerwaniem pomocy ze strony tego kraju rząd A. Marghilomana podpisał 7 maja 1918 roku pokój z państwami centralnymi. W pokoju tym Rumunia utraciła całą Dobrudżę, oddała Austro-Węgrom pas terytorium przy granicy siedmiogrodzkiej (5,6 tys. km²), zobowiązała się na 90 lat powierzyć eksploatację złóż ropy Niemcom. W czerwcu parlament rumuński zatwierdził warunki pokoju, lecz Ferdynand I wstrzymywał się z jego podpisaniem, czekając na rozwój wydarzeń. Kiedy klęska Niemiec była wiadoma, rząd gen. C. Coandy 9 listopada 1918 denonsował pokój bukareszteński i zażądał wycofania wojsk niemieckich z terytorium Rumunii w ciągu 24 godzin albo ich kapitulacji. Tym samym Rumunia weszła w skład państw zwycięskich w I wojnie światowej.

W rezultacie I wojny światowej w skład Rumunii wszedł Siedmiogród (obszar Rumunii zwiększył się o 131,3 tys, km², a ludność o 7,9 mln). Straty Rumunii w wojnie wyniosły ok. 250 tys. zabitych i zmarłych od ran. Straty wojenne wyniosły ok. 17,7 mld. złotych lei (przy majątku ocenianym w 1914 na 36 mld złotych lei). Po wojnie Ferdynand I pozostał na tronie, jednak realna władza pozostawała w rękach premiera.

Życie prywatne

Zakochał się w Helenie Vacarescu, damie do towarzystwa królowej Elżbiety. Król Karol I potępił ten związek, postanowił jak najszybciej znaleźć żonę dla młodego Ferdynanda. Jego wybór padł na piękną Marię Koburg, wnuczkę cara rosyjskiego Aleksandra II. Uroczysta koronacja Ferdynanda i Marii odbyła się 15 października 1922 roku.

Maria i Ferdynand doczekali się szóstki dzieci:

1. Karola II – przyszłego króla,
2. Elżbiety – królowej Grecji,
3. Marii – królowej Jugosławii,
4. Mikołaja – księcia i regenta Rumunii,
5. Mircea – prawdopodobnie syn królowej Marii i księcia Barbu Ştirbey,
6. Ileanę – arcyksiężniczkę Austrii, księżniczkę Toskanii.

Odznaczenia

Był kawalerem Krzyża Wielkiego Orderu Virtuti Militari I klasy.

Zobacz też

• Władcy Rumunii

Poprzednik Karol I

król Rumunii 1914-1927

Następca Michał I