Kościół świętej Barbary (Kutná Hora)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół świętej Barbary
Chrám svaté Barbory
Neogotycka fasada z końca XIX wieku
Neogotycka fasada z końca XIX wieku
Państwo  Czechy
Miejscowość Kutná Hora
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Barbary
Położenie na mapie Czech
Mapa lokalizacyjna Czech
Kościół świętej Barbary
Kościół świętej Barbary
Ziemia 49°56′41″N 15°15′49″E/49,944722 15,263611
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Kutná Hora: historyczne centrum miasta z kościołem św. Barbary i katedrą Mariacką w dzielnicy Sedleca
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
KUTNA HORA (js) 11.jpg
Kościół Św. Barbary wieczorem
Typ kulturowe
Spełniane kryterium II, IV
Charakterystyka #732
Regionb Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1995
na 19. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Ziemia 49,9478°N 15,2672°E/49,947780 15,267220
Kościół w 1856
Kościół św. Barbary - widok od południa

Kościół świętej Barbary (często nazywany też katedrą, czes. Chrám svaté Barbory) – gotycka świątynia w miejscowości Kutná Hora (Czechy). W 1995 wraz z innymi zabytkami miasta została wpisana na listę dziedzictwa kulturowego UNESCO. Wymiary świątyni wynoszą 70 na 40 metrów. Jest jedną z atrakcji turystycznych miasteczka – przez turystów określana jest często jako "grzbiet brontozaura", "obóz tureckiego sułtana" albo "szczyty Andów patagońskich"[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Początki kościoła sięgają 1388, kiedy rozpoczęto budowę po uzyskaniu pozwolenia papieskiego. Inicjatorem byli miejscowi górnicy, którzy nie chcieli być gorsi od Pragi pod względem budynków sakralnych. Istotne znaczenie miała nade wszystko rywalizacja z podkutnohorskim opactwem cystersów w Sedlcu i jego potężnym, katedralnym kościołem z XIII wieku. Obiekt zaczęto wznosić na skarpie za murami miejskimi, w miejscu, gdzie znajdowała się już kaplica poświęcona świętej Barbarze, patronce górników. Zakładano dzieło w stylu francuskiego gotyku, a pierwszym architektem był Johann Parler, syn Petera Parlera (budowniczego m.in. mostu Karola w Pradze). Materiałem budulcowym był piaskowiec z niedalekich kamieniołomów.

Wojny husyckie spowodowały przerwę w budowie, którą wznowiono w latach 80. XV wieku. Dokończono wówczas nawy boczne ze sklepieniem krzyżowym, girlandową kaplicę oraz transept. Architektem był wówczas Matěj Rejsek, a później Benedikt Rejt. W roku 1499 zasklepiono chór. Budowę zakończono w 1558 (Rejt zmarł w 1534), a właściwie przerwano, gdyż Kutnej Hory nie było już stać na dalsze jej finansowanie. Wnętrze zawiera pięć naw, z zewnątrz znalazły się liczne przypory, sterczyny i rzygacze.

Z tego okresu pochodzi chór, tabernakulum i balustrada w prezbiterium. W jednej z kaplic pojawiły się freski z motywami górnictwa i mennictwa, czyli zajęciami związanymi z Kutną Horą. W kaplicy Smíškowskiej znajdują się malowidła późnogotyckie, przedstawiające scenę wojenną z ówczesnym kierownikiem budowy Michalem Smíškiem z Vrchoviszt, przygotowującym wraz z rodziną ołtarz do mszy.

W 1626 do miasta przybyli jezuici. Kościół był wówczas zaniedbany, więc zakonnicy dokonali niezbędnych przeróbek i prac konserwacyjnych. Powstał wtedy m.in. barokowy chór i kaplica św. Franciszka Ksawerego, a później ołtarz Ignacego Loyoli w nawie północnej. Zmianie uległ dach – siodłowy zastąpił pierwotny namiotowy. Powstała również galeria łącząca świątynię z nowym kolegium jezuickim.

Po kasacie zakonu kościół przejęła fundacja religijna, ale nie miała ona funduszy na utrzymywanie świątyni. Dopiero w II połowie XIX wieku doszło do renowacji – odnowiono dach, poszerzono od zachodu kościół o jedno pole sklepienne, a cała świątynia uzyskała neogotycki wygląd. Barokowe organy zostały zastąpione nowymi, wykonanymi w miejscowym warsztacie. W miejsce gotyckiego ołtarza stanął neogotycki tryptyk z lat 19051910. W oknach pojawiły się witraże autorstwa Františka Urbana z motywami z czeskiej i miejscowej historii, wspominające mecenasów renowacji. Jeden z witraży upamiętnia wizytę Franciszka Józefa I w 1905, który zostawił dar dla świątyni. Kościół ponownie wyświęcono w 1905.

Przed kościołem znajduje się kaplica Bożego Ciała, której budowę rozpoczęto w XIV wieku. Początkowo miała służyć jako kostnica, ale nigdy jej nie ukończono. Od XIX wieku do II wojny światowej działała w niej wytwórnia organów. W środku kaplicę zdobi gotyckie sklepienie.

Przypisy

  1. S. Adamczak, K. Firlej: Czechy. Bielsko-Biała: 2008. ISBN 978-83-7513-144-4.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]