Most Karola w Pradze
| Most Karola w Pradze | |
 |
|
| Poprzednie nazwy | Kamienny Most, Praski Most |
| Długość całkowita | 516 m |
| Państwo |  Czechy |
| Miejscowość | Praga |
| Podstawowe dane | |
| Przeszkoda | Wełtawa |
| Szerokość: • całkowita |
9,50 m |
| Zbudowano | XV wiek |
| Projektant | Peter Parler |
|
Położenie na mapie Czech
  Most Karola w Pradze
|
|
 50°05′11″N 14°24′42″E / 50.086388888889, 14.411666666667Na mapach: 50°05′11″N 14°24′42″E / 50.086388888889, 14.411666666667 |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa mostu | |
Most Karola (czes. Karlův most, niem. Karlsbrücke) – most na Wełtawie w Pradze czeskiej łączący dzielnice Malá Strana i Staré Město, będący jedną z najsłynniejszych i najczęściej odwiedzanych atrakcji turystycznych miasta.
Spis treści |
Opis [edytuj]
Most ma prawie 516 m długości i ok. 9,50 m szerokości. Jego 17 łęków spoczywa na 15 filarach. Jest to najstarszy zachowany most kamienny świata o tej rozpiętości przęseł. Początkowo nazywano go Kamiennym lub Praskim Mostem. Nazwa Most Karola przyjęła się dopiero od mniej więcej 1870 roku. Do 1741 roku był jedynym mostem na Wełtawie w mieście. Most jest obecnie otwarty tylko dla ruchu pieszego, choć dawniej kursował po nim tramwaj konny, w latach 1905-1908 tramwaj elektryczny, a do 1965 normalny ruch samochodowy.
Budowę mostu rozpoczęto w 1357 r. za panowania cesarza Karola IV. Stanął on na miejscu wcześniejszego (również kamiennego) mostu z XII w., zniszczonego przez powódź w 1342. Poprzedni most, romański, nosił nazwę "mostu Judyty" na cześć drugiej żony księcia czeskiego Władysława II i przebiegał odrobinę na północ od miejsca, w którym znajduje się Most Karola. Posiadał wieże na obu końcach, z których małostrańska, choć przebudowana, istnieje do dziś.
Budowę zlecono 28-letniemu wówczas Peterowi Parlerowi. Dla wzmocnienia konstrukcji do zaprawy dodano podobno białka jajek. W okresie baroku most ozdobiono 30 posągami świętych, dziełami m.in. Matthiasa Bernarda Brauna i rodziny Brokoff (Jan Brokoff, Michał Jan Józef Brokoff, Ferdynand Maksymilian Brokoff). W 1787 ustawiono tu także posąg cesarza Józefa II (projekt ustawienia tu także posągu Karola VI nie został zrealizowany). Na jednej z balustrad umieszczono tablicę pamiątkową poświęconą św. Janowi Nepomucenowi – 20 marca 1393 w tym miejscu według tradycji wrzucono go z rozkazu króla Wacława IV do Wełtawy.
Na wschodnim końcu mostu stoi staromiejska wieża mostowa z umieszczonymi na niej siedzącymi postaciami cesarza Karola IV, jego syna Wacława IV oraz św. Wita, św. Wojciecha i św. Zygmunta. Rzeźby te pochodzą z lat 80. XIV w. Na zachodnim krańcu mostu znajdują się dwie wieże. Początki niższej wieży sięgają jeszcze czasów pierwszego mostu z XII w. Natomiast wyższa wieża została zbudowana dopiero w XV w. za panowania króla Jerzego z Podiebradów jako pendant dla wieży staromiejskiej.
Most mocno ucierpiał podczas powodzi w II połowie XIX wieku - zawaleniu uległo wówczas kilka przęseł (powódź z 1890 zniszczyła m. in. posągi św. Ignacego Loyoli oraz św. Franciszka Ksawerego - pierwszy posąg na most już nie wrócił). Również w czasie powodzi w 2002 istniało realne zagrożenie zniszczenia mostu, ale na szczęście ocalał.
W sierpniu 2007 r. rozpoczęto, zaplanowany na 3 lata, kolejny remont połączony z badaniami archeologicznymi. W trakcie badań pojawiło się przypuszczenie, że twórcą mostu był magister pontis, praski mieszczanin Oto lub Otlin, a nie jak sądzono, Peter Parler[1].
Ciekawostki [edytuj]
Kamień węgielny nowego kamiennego mostu wmurował Karol IV Luksemburski 9 lipca 1357 o godzinie 5:31 rano. Powodem wyboru tej godziny był odpowiedni układ gwiazd (koniunkcja Słońca z Saturnem)[2]. Inna wersja mówi o tym, że data odpowiada układowi wszystkich cyfr nieparzystych 1-3-5-7-9-7-5-3-1[3] (jest ona palindromem - czytana z obydwu stron brzmi tak samo).
Polonica [edytuj]
Most Karola w Pradze jest stylistycznie powiązany z nieodległym gotyckim, kamiennym mostem w Kłodzku. Powstał on w latach 1280-1390 za panowania czeskiego na ziemi kłodzkiej. W późniejszym czasie wybudowano przy nim kilka kamieniczek, niektórym przypominały Złotą Uliczkę w Pradze.
Przypisy
- ↑ red. Ewa Kosiba, Miasta Marzeń: Praga, Wydawnictwo Mediaprofit, Warszawa, 2009, ISBN 978-83-60174-91-3, str. 159
- ↑ Historie Karlova mostu (mosty.cz) (cz.)
- ↑ Letos uplyne 650 let od položení základního kamene Karlova mostu (radio.cz) (cz.)
