Kolej linowa Kasprowy Wierch
Z Wikipedii
Kolej linowa Kasprowy Wierch (KL Kasprowy Wierch) – kolej linowa z Kuźnic na szczyt Kasprowego Wierchu w Tatrach.
Spis treści |
[edytuj] Historia
Trasę na szczyt Kasprowego Wierchu pokonuje kolej linowo-kabinowa, wybudowana z inicjatywy prezesa Polskiego Związku Narciarskiego Aleksandra Bobkowskiego. Budowa kolei wywołała żywą dyskusję społeczną, protestowali przeciwko niej głównie działacze ochrony przyrody. Po podjęciu decyzji o budowie kolei, do dymisji podała się cała ówczesna Narodowa Rada Ochrony Przyrody.
Była to pierwsza inwestycja tego typu w Polsce, a sześćdziesiąta na świecie. Składa się ona z dwóch niezależnych od siebie odcinków: z Kuźnic na Myślenickie Turnie i z Myślenickich Turni na Kasprowy Wierch. Na każdym odcinku na jednej linie zawieszone były dwa wagoniki – jeden poruszający się do góry, a drugi na dół. Inwestycja powstawała w rekordowym tempie. Prace rozpoczęto 15 sierpnia 1935, a zakończono już 29 lutego 1936. Budową kierowali Medard Stadnicki i Borys Lange. Do wwożenia materiałów używano koników huculskich, a na 2-3 zmiany pracowało ok. 1000 osób z całej Polski. Budynki stacji dolnej w Kuźnicach, środkowej na Myślenickich Turniach i końcowej na szczycie Kasprowego Wierchu zaprojektowali Anna i Aleksander Kodelscy.
[edytuj] Współcześnie
Długość trasy wynosi 4292 metry. Kolejka pokonuje 936 m różnicy poziomów, przy średnim pochyleniu 22%, poruszając się po 6 podporach. Wagonik jedzie z prędkością 8 m/s (zwalniając do 6 m/s na podporach), przewożąc jednorazowo maksymalnie 60 osób. W zależności od pory roku – dziennie może wywieźć ponad 3000 osób, rocznie – ponad 600 tys. Co roku okresowe przeglądy wyłączają kolej z eksploatacji w maju i listopadzie, nie funkcjonuje ona także podczas silnego wiatru (powyżej 20 m/s), oblodzenia i temperatury spadającej poniżej −28°C.
Na Myślenickich Turniach następuje przesiadka do drugiego wagonika. Następny odcinek trasy jest bardziej stromy – największe przewyższenie wagonika nad terenem wynosi 180 metrów. Z prawej strony widać Kocioł Goryczkowy – zimą użytkowany jako stok narciarski. Wagonik jedzie nad doliną Suchą Kasprową i dobija do górnej stacji kolejki, znajdującej się na wysokości 1959 m n.p.m., 26 metrów poniżej wierzchołka Kasprowego Wierchu.
W budynku górnej stacji kolejki są: restauracja, kiosk, warsztat narciarski, przechowalnia sprzętu i niewielki hotelik z 11 miejscami do przenocowania. Zimą w Kotle Gąsienicowym kursuje czteroosobowy wyciąg krzesełkowy. Ma on długość 1180 m, różnicę poziomów 345 m, zdolność przewozową 2400 osób na godzinę. Po drugiej stronie szczytu Kasprowego Wierchu leży, oglądany już z kolejki Kocioł Goryczkowy. Tam także zimą kursuje wyciąg krzesełkowy, dwuosobowy, z dolną stacją w Dolinie Goryczkowej. Długość wyciągu 1736 m, różnica poziomów 604 m, zdolność przewozowa 730 osób na godzinę.
31 marca 2006 r. Polskie Koleje Linowe obchodziły 70-lecie istnienia Kolejki na Kasprowy Wierch.
6 maja 2007 roku odbył się ostatni kurs tej najstarszej w Europie kolejki liniowej przed jej gruntownym remontem[1], który rozpoczęto 7 maja. Do tego czasu, przez ponad 70 lat, kolej przewiozła ponad 38 milionów pasażerów. Zgodnie z ustaleniami modernizację zakończono 15 grudnia 2007 roku. Widocznymi efektami modernizacji są:
- przesuwna platforma służąca do wsiadania na poszczególnych stacjach w miejsce tradycyjnego peronu
- zmiana napędu wagonu z napinania ciężarowego na napinanie stałe na bębnach
- po dwie zamiast jednej liny nośnej dla każdego wagonu (w sumie aż 8 lin nośnych)
- nowe, wyższe podpory o szerszym rozstawie toków (zamiast 4,5 m mają 7-8 m w zależności od podpory)
- zmiana aranżacji wnętrz na stacjach
- nowe wagony dostarczone przez Doppelmayr Seilbahnen AG o dwukrotnie większej pojemności niż poprzedniczki z lat siedemdziesiątych. W wagonach po obu stronach kabiny zamontowane są podwójne drzwi przesuwne uruchamiane ręcznie. Kabiny posiadają panoramiczne przeszklenie, szyby wykonane są z przyciemnianego szkła akrylowego. Wagony są zamontowane na linach nośnych za pomocą 16-krążkowego wózka jezdnego[2]
Obecnie sterowanie koleją prowadzone jest komputerowo, poprzednio wagony uruchamiało dwóch maszynistów.
[edytuj] Dane techniczne KL Kasprowy Wierch
- Stacja dolna Kuźnice – 1027 m n.p.m.,
- Stacja pośrednia Myślenickie Turnie – 1352 m n.p.m.,
- Stacja górna Kasprowy Wierch – 1959 m n.p.m.,
- Średnie nachylenie – 22%,
- Zdolność przewozowa – 360 osób na godzinę (latem 180 os/h),
- Ilość podpór – 6, po 3 na każdy odcinek,
- Ilość wagonów – 4,
- Pojemność wagonu – 60 + 1 osób (dopuszczalne obciążenie 4880 kg),
- Rok budowy – 1936,
- Przebudowa – 2006 i 2007 r.
- Kolej kursuje co 10 minut, wagon zabiera 60 osób, czas jazdy koleją 12 minut (prędkość 8 m/s, przed modernizacją 5 m/s), przestoje w maju i listopadzie, kolej może być nieczynna w czasie silnego wiatru (ponad 20 m/s), oblodzenia i temperatury poniżej −28°C.
[edytuj] Przypisy
- ↑ ""Ostatni taki kurs na Kasprowy Wierch"", Gazeta Wyborcza, 5 maja 2007 [dostęp 21 maja 2007].
- ↑ A. Laszczyk, M. Wójcik, T. Rokita "Modernizacja napowietrznej KL "Kasprowy Wierch" w Zakopanem", Miesięcznik "Transport Miejski i Regionalny", Grudzień 2007.
