Kwame Nkrumah

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kwame Nkrumah
Kwame Nkrumah (JFKWHP-AR6409-A).jpg
Kwame Nkrumah (1961)
Data i miejsce urodzenia 21 września 1909
Nkroful (Złote Wybrzeże)
Data i miejsce śmierci 27 kwietnia 1972
Bukareszt
Prezydent Ghany
Przynależność polityczna Convention Peoples Party
Okres urzędowania od 1 lipca 1960
do 24 lutego 1966
Poprzednik przed proklamacją niepodległości Ghany urząd głowy państwa sprawował gubernator generalny William Hare)
Następca Joseph Ankrah
Odznaczenia
Order Towarzyszy O. R. Tambo I klasy (Republika Południowej Afryki) Order Zasługi Republiki Włoskiej I Klasy z Wielką Kollaną (1951-2001)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Kwame Nkrumah, właśc. Francis Nwia-Kofi Ngonloma[1] (ur. 21 września 1909 w Nkroful, zm. 27 kwietnia 1972 w Bukareszcie) – polityk afrykański, premier i prezydent Ghany, działacz ruchu panafrykańskiego.

Uczył się w szkołach misyjnych, następnie od 1935 studiował w Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii (London School of Economics). W 1947 powrócił do kraju i został przewodniczącym partii United Gold Coast Convention (UGCC). Po dwóch latach założył własną partię Convention Peoples Party (CPP)[2], z którą przeprowadził serię strajków, mających wymusić przyznanie niepodległości. W styczniu 1950 został uwięziony przez Brytyjczyków za działalność wywrotową, po roku uwolniony, gdy jego partia wygrała wybory.

Od 1952 do 1957 był premierem autonomicznego rządu kolonii, współpracując z władzami brytyjskimi w celu doprowadzenia do odzyskania niepodległości. 6 marca 1957 Ghana proklamowała niepodległość, a Kwame Nkrumah został premierem. Od 1960 był prezydentem i szefem rządu Republiki Ghany.

Był jednym z inicjatorów powstania w 1963 Organizacji Jedności Afrykańskiej.

Zwalczył opozycję i wprowadził rządy jednopartyjne. Ogłosił się głównodowodzącym sił zbrojnych Ghany. Przeżył kilka zamachów na swoje życie. Obwiniany o nadużycia i nepotyzm, został obalony w wyniku wspieranego przez CIA wojskowego zamachu stanu w lutym 1966, podczas gdy przebywał z wizytą w Chinach. Nigdy nie wrócił do Ghany, żył na wygnaniu w Gwinei, zmarł w trakcie leczenia w Rumunii.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Ghana. The Autobiography of Kwame Nkrumah (1957)
  • I Speek of Freedom (1961)
  • Afryka musi się zjednoczyć (Africa Must Unite, 1963, wyd. pol. 1965)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy