Ahmed Sekou Touré

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ahmed Sekou Touré
Sekou Toure usgov-83-08641.jpg
Ahmed Sekou Touré (1982)
Data i miejsce urodzenia 9 stycznia 1922
Faranah
Data i miejsce śmierci 26 marca 1984
Cleveland
Gwinea Prezydent Gwinei
Przynależność polityczna Demokratyczna Partia Gwinei
Okres urzędowania od 2 października 1958
do 26 marca 1984
Następca Lansana Conté
Odznaczenia
Stopień Specjalny Krzyża Wielkiego Orderu Zasługi RFN Order Towarzyszy O. R. Tambo I klasy (Republika Południowej Afryki)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Ahmed Sekou Touré (ur. 9 stycznia 1922 w Faranah, zm. 26 marca 1984 w Cleveland) – gwinejski polityk socjalistyczny, jeden z głównych przywódców walki o niepodległość Gwinei, który przyczynił się do uniezależnienia Gwinei od francuskiej dominacji kolonialnej, po czym do śmierci sprawował dyktatorskie rządy jako pierwszy prezydent Gwinei.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był wnukiem Samori Tourégo. Mając piętnaście lat został wyrzucony ze szkoły handlowej za to, że zorganizował strajk. Od 1941 pracował na poczcie, po czym w 1945 został współzałożycielem Federacji Związków Robotniczych Gwinei (związanej z Powszechną Konfederacją Pracy – CGT). Pełniąc tę funkcję był organizatorem pierwszy w Gwinei zakończony zwycięstwem strajk. Trwał on 76 dni. Już wtedy dawał wyraz swoim niezwykłym umiejętnościom organizacyjnym i oratorskim. W 1946 był jednym z założycieli Demokratycznej Partii Gwinei (PDG), pierwszej organizacji politycznej, która stanęła na czele ruchu wyzwoleńczego. Od 1952 był jej generalnym sekretarzem, a jednocześnie deputowanym do Zgromadzenia Terytorialnego Gwinei. W tym samym roku wstąpił do Afrykańskiego Zrzeszenia Demokratycznego (Rassemblement Democratique Africain - RDA), które prowadziło działania w celu wyzwolenia afrykańskich kolonii spod dominacji Francji.

Od 1951 do 1954 dwa razy zdobywał mandat deputowanego do francuskiego Zgromadzenia Narodowego, lecz za każdym razem uniemożliwiano mu jego objęcie. W 1956 jako reprezentant Gwinei w końcu wszedł do francuskiego Zgromadzenia Narodowego, w 1957 był współzałożycielem, a od 1959 przewodniczącym Powszechnego Związku Pracujących Czarnej Afryki (UGTAN). Po wyborach w 1957, w których zwyciężyła PDG, objął przewodnictwo Rady Rządowej. Zainicjowane przez francuskiego prezydenta Charlesa de Gaulle'a referendum w sprawie samodzielności afrykańskich kolonii skłoniło Tourego do podjęcia działań, które miały doprowadzić do uzyskania niepodległości przez Gwineę oraz utworzenia Demokratycznej Partii Gwinei. 2 października 1958 Gwinea stała się pierwszą francuską kolonią w Afryce, która uzyskała niepodległość. Od 1958 pełnił funkcję początkowo premiera, następnie prezydenta (i szefa rządu) niepodległej Gwinei, jedynego kraju Unii Francuskiej, który nie wszedł do Wspólnoty Francuskiej.

W polityce zagranicznej prowadził aktywne działania na forum Organizacji Jedności Afrykańskiej (OJA), odgrywając ważną rolę w trakcie szczytu francusko-afrykańskiego w Vitrell we Francji. W 1960 został laureatem międzynarodowej Leninowskiej nagrody pokoju. W 1966 mianował Kwamego Nkrumaha, obalonego prezydenta Ghany, współprezydentem Gwinei. Był rzecznikiem polityki antykolonializmu, neutralizmu i pokojowej koegzystencji. W polityce wewnętrznej opowiadał się za niekapitalistyczną drogą rozwoju.

Na stanowisku prezydenta Toure musiał poradzić sobie z olbrzymimi problemami, które powstawały na skutek kłopotów z utrzymaniem spoistości państwa. Czekało go również zadanie pokonania trudności gospodarczych, na skutek których Gwinea stała stanęła na krawędzi gospodarczej katastrofy. Nawiązał bliskie kontakty z państwami komunistycznymi, a w polityce wewnętrznej przystąpił do bezwzględnej rozprawy z opozycją. W 1971 brutalnie rozprawił się z przeciwnikami politycznymi, a następnie zapewnił sobie po raz kolejny urząd prezydenta. W następnych wyborach nie miał kto z nim rywalizować.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Alex Axelrod, Charles Phillips Władcy, tyrani, dyktatorzy • Leksykon, Politeja, Warszawa 2000, s. 585-586