Lozanna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Lozanna
Lausanne
Herb Flaga
Herb Lozanny Flaga Lozanny
Państwo  Szwajcaria
Kanton  Vaud
Burmistrz Daniel Brélaz
Powierzchnia 41,37 km²
Wysokość 375-900 m n.p.m.
Populacja (2007)
• liczba ludności
• gęstość

129 000
2 832 os./km²
Nr kierunkowy (+41)21
Kod pocztowy 1000-1008
Tablice rejestracyjne VD
Plan Lozanny
Plan Lozanny
Położenie na mapie Vaud
Mapa lokalizacyjna Vaud
Lozanna
Lozanna
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa lokalizacyjna Szwajcarii
Lozanna
Lozanna
Ziemia 46°31′N 6°38′E/46,516667 6,633333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikisłownik Hasło Lausanne w Wikisłowniku
Strona internetowa
Lozanna na mapie Dufoura z połowy XIX w.
Panorama Lozanny

Lozanna (fr., niem. Lausanne; wł., retorom. Losanna) - miasto we francuskojęzycznej części Szwajcarii, położone nad brzegiem Jeziora Genewskiego (fr.: Lac Léman), około 60 km na północny wschód od Genewy. Stolica kantonu Vaud. Ludność: 129 tys. (2007). Leży w samym środku regionu słynącego z produkcji wina.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Miasto położone jest na stoku opadającym ku jezioru, o mocno urozmaiconej powierzchni. Dawne Cité było usytuowane na wyniosłym wzgórzu i zupełnie odwrócone od jeziora, od którego oddziela je głęboka dolina potoku Flon. Wykopaliska archeologiczne wykazały, że miejsce to było zamieszkane przez człowieka już w neolicie. Na pd.-zach. od Cité, na terenie dzisiejszej dzielnicy Vidy, istniała osada celtycka, która wkrótce stała się jednym z 12 miast Helwetów, znanym pod nazwą Lausonne. Po zwycięstwie nad Helwetami pod Bibracte w 58 p.n.e. Rzymianie zbudowali na tym miejscu obóz wojskowy, który nazwali Lausanna. Miastem, które powstało z niego, władali od połowy V w. Burgundowie, po czym weszło ono w skład państwa Franków. Po podziale państwa frankońskiego w 843 wybrzeża Jeziora Genewskiego weszły w skład Królestwa Italii z Lotaryngią króla Lotara. Od 888 Lozanna należała do królestwa Burgundii (Arelatu), od 1033 w ramach Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Po upadku królestwa Burgundii w XIII w. miastem władali rezydujący w zamku Chillon hrabiowie sabaudzcy, a od 1416 - książęta sabaudzcy.

Pod koniec VI w. powstaje w Lozannie biskupstwo, a biskup Lozanny staje się jednym z największych panów feudalnych ówczesnej Szwajcarii. W średniowieczu wysokie znaczenie religijne miasta idzie w parze z jego pozycją polityczną i ekonomiczną. W tym czasie Lozanna rozrasta się o dzielnice skupione wokół placów: Place du Bourg, Place de la Palud, Place de St-Pierre, Place de St-François, Place de St-Laurent, w których skupiał się handel i działalność rzemieślnicza. W XIII w. w mieście lokują się klasztory wielu zakonów. Ukończona zostaje (rozpoczęta w 1173) budowa katedry - szczytowego osiągnięcia tzw. gotyku burgundzkiego. Jej poświęceniu w 1275 przez biskupa Wilhelma de Champvent towarzyszyła msza dziękczynna, odprawiona przez papieża Grzegorza X.

W 1529 do Lozanny przybywa pochodzący z Delfinatu jeden z najwybitniejszych humanistów francuskich tamtych czasów i jednocześnie zwolennik reformacji, Wilhelm Farel. W 1536 Lozannę, a później cały obecny kanton Vaud zajmuje zbrojnie Berno, które już wcześniej przyjęło reformację. Kościoły katolickie, z wyjątkiem katedry i kościoła pod wezwaniem Św. Franciszka, ulegają likwidacji.

W 1803 Lozanna została stolicą nowo utworzonego szwajcarskiego kantonu Vaud.

W okresie I wojny światowej Lozanna była jednym z ośrodków, wokół których grupowała się polska emigracja polityczna. 15 sierpnia 1917 z inicjatywy przebywającego tu wówczas Romana Dmowskiego został w Lozannie założony Komitet Narodowy Polski.

W latach 1922-1923 obradująca w tym mieście konferencja międzynarodowa opracowała traktat pokojowy z Turcją.

Postacie związane z Lozanną[edytuj | edytuj kod]

Muzea[edytuj | edytuj kod]

  • Cabinet des Médailles cantonal
  • Collection de l'Art brut (Kolekcja Art Brut)
  • Espace Arlaud
  • Espace des Inventions (Centrum naukowe dla dzieci)
  • Fondation de l'Hermitage (Fundacja Pustelnia)
  • Fondation Claude Verdan - Musée de la main (Muzeum dłoni)
  • Fondation du vivarium de Lausanne
  • Forum d'architectures de Lausanne
  • Forum de l'Hôtel de Ville (Forum ratuszowe)
  • Musée cantonal d'Archéologie et d'Histoire (Kantonalne muzeum archeologiczne i historyczne)
  • Musée cantonal des Beaux-Arts (Kantonalne muzeum sztuk pięknych)
  • Musée de design et d'arts appliqués contemporains, mu.dac
  • Musée de l'Elysée (Muzeum Elysée)
  • Musée cantonal de Géologie (Kantonalne muzeum geologiczne)
  • Musée Historique de Lausanne (Lozańskie muzeum historyczne)
  • Musée et jardins botaniques cantonaux (Muzeum kantonalne i ogród botaniczny)
  • Musée Olympique Lausanne (Muzeum olimpijskie)
  • Musée de Pully (Muzeum Pully)
  • Musée romain de Lausanne-Vidy (Muzeum rzymskie Lausanne-Vidy)
  • Musée de la Villa romaine de Pully (Muzeum rzymskie Pully)
  • Musée cantonal de Zoologie (Kantonalne muzeum zoologiczne)
  • Roseraie de la Vallée de la Jeunesse (Rosarium)
  • Etablissement horticole de la Bourdonnette - serres de la Ville

Sport[edytuj | edytuj kod]

W mieście siedzibę ma Międzynarodowy Komitet Olimpijski. Mieści się również Muzeum Olimpijskie.

Transport[edytuj | edytuj kod]

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Miasta partnerskie[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]