Grzegorz X

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grzegorz X
Gregorius Decimus
Teobaldo Visconti
Błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego
Papież
Grzegorz X
Herb Grzegorz X
Data i miejsce urodzenia ok. 1210
Piacenza
Data i miejsce śmierci 10 stycznia 1276
Arezzo
Papież
Okres sprawowania 1271-1276
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Pontyfikat 1 września 1271
Błogosławiony
Data beatyfikacji 1713
przez Klemensa XI
Wspomnienie 10 stycznia

Grzegorz X (łac. Gregorius Decimus, właśc. Teobaldo Visconti; ur. ok. 1210 w Piacenzy, zm. 10 stycznia 1276 w Arezzo[1]) – papież w okresie od 1 września 1271 do 10 stycznia 1276, błogosławiony Kościoła rzymskokatolickiego[2].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Wczesne życie[edytuj | edytuj kod]

Był Włochem z rodu Visconti, ale piastował urząd archidiakona w Liege (dzisiaj w Belgii). Przed wyborem na papieża studiował w Paryżu, gdzie spotkał m.in. Tomasza z Akwinu i św. Bonawenturę[1].

Po śmierci Klemensa IV, król Sycylii Karol I Andegaweński przez 3 lata udaremniał wybór nowego papieża[1]. Dopiero mieszkańcy Viterbo zebrali kardynałów w jednym miejscu i aby ich zmotywować, odcięli im dopływ żywności[1] i wody oraz rozebrali dach, nie zważając na groźbę ekskomuniki ("My bez mszy przeżyjemy, wy bez jedzenia nie" – odpowiadali kardynałom). Ostatecznie na papieża wybrano Teobalda Viscontiego, który przybrał imię Grzegorza X (w momencie elekcji, przebywał na wyprawie krzyżowej w Jerozolimie, zatem intronizowany został dopiero 27 listopada)[2].

Pontyfikat[edytuj | edytuj kod]

Pierwszym przedsięwzięciem Grzegorza, była próba zakończenia konfliktu pomiędzy Gibelinami, a Gwelfami i zakończenie okresu interegnum w Niemczech[1]. Papież zachęcił elektorów do szybkiego wyboru, więc arcybiskup Moguncji zwołał książąt do Frankfurtu[2]. 1 października 1273 wybrano tam ostatecznie Rudolfa I Habsburga, który został ukoronowany w Akwizgranie[2]. Nowo wybrany król spotkał się z papieżem w 1275 roku i ustalił z nim datę koronacji na cesarza[2].

Za pontyfikatu Grzegorza ostatecznie ustalono zasady konklawe, aby nie powtórzyła się sytuacja z lat 1268-1271 (konstytucja Ubi Periculum)[1]. Papież bezskutecznie nawoływał też władców Europy do nowej krucjaty do Jerozolimy. Dążył do reformy wewnętrznej Kościoła katolickiego – odzyskania władzy chrześcijan nad Ziemią Świętą, a także ponownego złączenia Kościoła rzymskiego z Kościołem bizantyńskim[2]. W celu realizacji tego ostatniego, zwołał w roku 1274 w Lyonie sobór powszechny, który przeszedł do historii jako Sobór Lyoński II[2]. Na soborze tym, Grzegorz X i Michał VIII Paleolog ustalili nową wersję zjednoczenia: kościoły wschodnie miały przyjąć prymat rzymski i nicejsko-konstantynopolitańskie wyznanie wiary[2]. Porozumienie zostało sygnowane 6 lipca i jest znane jako unia lyońska (która ostatecznie okazała się nietrwała)[1].

Podczas powrotu z Lyonu do Rzymu, papież dostał wysokiej gorączki i zmarł 10 stycznia 1276 w Arezzo[1]. Przez całe swoje życie wspomagał biednych. W Piacenzie, Arezzo (gdzie został pochowany w katedrze[1]), Lyonie i Liège uchodził za świętego.

Papież Klemens XI beatyfikował go w 1713 roku[2], a Benedykt XIV wpisał do Martyrologium Rzymskiego[1].

Wspomnienie liturgiczne Grzegorza X obchodzone jest obecnie 10 stycznia[2]. Dawniej były to dni: 11 lub 16 lutego oraz 9 lub 10 stycznia.

Kardynałowie z nominacji Grzegorza X[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 John N. D. Kelly: Encyklopedia papieży. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 275-277. ISBN 83-06-02633-0.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 2,9 Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 100-102. ISBN 83-7006-437-X.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]


Poprzednik
Klemens IV
Emblem of the Papacy SE.svg Papież Emblem of the Papacy SE.svg Następca
Innocenty V