Heteroseksizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Heteroseksizm – założenie, że heteroseksualność jest bardziej wartościowa niż homo- i biseksualność, w związku z czym osoby heteroseksualne zasługują na więcej przywilejów i mają prawo decydować o zakresie praw osób LGBT. Istotą heteroseksizmu jest uzurpowanie sobie przez osoby heteroseksualne pozycji dominującej i nadawanie osobom homo- i biseksualnym niższego statusu[1]. Jest to podejście szczególnie rozpowszechnione w zachodnich społeczeństwach[1].

Przyczyny[edytuj | edytuj kod]

Istnieje związek między seksizmem a rolą kobiet – w społeczeństwach, w których pozycja kobiet jest silniejsza, akceptacja homoseksualizmu jest większa[2].

Negatywny stosunek do homoseksualizmu zaczął się nasilać z rozprzestrzenianiem się chrześcijaństwa. Cesarz Teodozjusz nałożył na homoseksualistów w 390r. karę śmierci przez spalenia na stosie; wcześniej czyniąc chrześcijaństwo religią państwową, której niewyznawanie groziło torturami i prześladowaniem. W 533r. bizantyjski cesarz Justynian, który wykorzystywał chrześcijaństwo do umacniania władzy, nałożył za homoseksualizm karę kastracji. Instytucje kościelne żądały za homoseksualizm kary śmierci (np. podczas soboru laterańskiego w 1179). W 1252 św. Tomasz uznał homoseksualizm za "herezję" i określił, iż jest "przeciw naturze". W 1450 papież upoważnił inkwizycję do ścigania homoseksualizmu, za który karą był stos. W późniejszych czasach wiele kodeksów świeckich, pod wpływem kościoła, utrzymywało kary za homoseksualizm.[3]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Heteroseksizm zazwyczaj towarzyszy homofobii[4], jednak może też przejawiać się samodzielnie, np. w formie protekcjonalności. Przykładem jest sytuacja, w której heteroseksualiści wspierający ruchy LGBT przekonani są, że wsparcie to ma większą wartość, jeśli wyrażają je one, osoby heteroseksualne. Wychodzą przy tym z założenia, że ich słowa są bardziej wiarygodne i mają większą wagę, niż słowa osób LGBT[5].

Przejawy[edytuj | edytuj kod]

Względem ludzi[edytuj | edytuj kod]

Przejawy heteroseksizmu widoczne są także w debacie o tym, czy społeczeństwo powinno przyznać prawa osobom LGBT. Heteroseksistowskie jest założenie, że osoby homo- i biseksualne nie należą do domyślnie heteroseksualnego społeczeństwa i nie mają prawa decydować o sobie[6].

Polski poseł Wojciech Wierzejski wezwał w 2005 do niezatrudniania ich w pracy[7].

Względem zwierząt[edytuj | edytuj kod]

Heteroseksizm nie objawia się jedynie względem ludzi. W 2009, radny miasta Poznań Michał Grześ odniósł się do słonia Ninio, który wykazywał homoseksualne zachowanie:

Nie po to wydawaliśmy 37 mln zł na największą w Europie słoniarnię, aby mieszkał w niej słoń gej.[8]

Konsekwencje[edytuj | edytuj kod]

Heteroseksizm prowadzi do wykluczenia społecznego, gospodarczego i politycznego ludzi homoseksualnych w społeczeństwie. Temu wykluczaniu może towarzyszyć agresja słowna pod adresem osób homoseksuanych, np. posłanka Krystyna Pawłowicz nazwała związki homoseksualne "jałowymi"[9]. Heteroseksizm, powiązany z niektórymi Kościołami chrześcijańskimi, narzuca też na osoby homoseksualne presję przejścia przez "terapie konwersyjną", pseudonaukową formę "pomocy", by stać się heteroseksualnymi[10], pomimo ogromnej szkodliwości tej terapii dla osób, które są jej poddawane[11], choć stowarzyszenie psychiatrów APA deklaruje, że efekty terapii mających na celu zmianę orientacji seksualnej nie zostały nigdy naukowo potwierdzone, a sama terapia może zapoczątkować poważne problemy psychiczne, prowadzące do depresji i samobójstwa[12].

Reakcja społeczeństwa[edytuj | edytuj kod]

W obliczu wypowiedzi o przejawach heteroseksistowskich społeczeństwo może wyrazić co do niego dezaprobatę[13]. W listopadzie 2014 36 organizacji społecznych zaporotestowało przeciwko heteroseksistowskim i homofobicznym słowom Wojciecha Cejrowskiego po emisji spotu "Najbliżsi obcy", tłumacząc, że jego słowa nie ranią tylko osoby homoseksualne, ale też wszystkich, którzy są zaangażowani w budowanie społeczeństwa otwartego i tolerancyjnego [14].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy