Meir Bar-Ilan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Meir Bar-Ilan
מאיר בר-אילן
Data i miejsce urodzenia 1880
Wołożyn
Imię i nazwisko przy narodzeniu Meir Berlin
Data i miejsce śmierci 17 kwietnia 1949
Jerozolima
Zawód rabin

Meir Bar-Ilan, właściwie Meir Berlin (ur. 1880 w Wołożyniu, zm. 17 kwietnia 1949 w Jerozolimie) - litewski ortodoksyjny rabin i przywódca ruchu syjonizmu religijnego. Lider organizacji Mizrachi w Stanach Zjednoczonych i Brytyjskim Mandacie Palestyny. Był inspiratorem założenia Uniwersytetu Bar-Ilan w Izraelu, który nazwano na jego cześć.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Meir urodził się w 1880 roku w Wołożyniu w Imperium Rosyjskim (obecnie terytorium Białorusi). Urodził się w religijnej rodzinie żydowskiej. Był najmłodszym synem ważnego ortodoksyjnego rabina Naftali Berlina, znanego pod akronimem Netziv. Był on przywódcą słynnej litewskiej jesziwy w Wołożyniu. Młody Meir otrzymał tradycyjne religijne żydowskie wykształcenie. W wieku 13. lat stracił ojca. Jego dalszą edukacją zajął się dziadek, rabin Jechiel Michel Epstein. Studiował Talmud na jesziwach w Wołożyniu, Telsze, Brześciu i Nowogródku. W 1901 roku poślubił córkę rabina Tuvi Rabinowicza. W 1902 roku otrzymał smiche, a następnie wyjechał do Cesarstwa Niemieckiego, gdzie zapoznał się z bardziej nowoczesną formą judaizmu ortodoksyjnego. Miało ono bardziej tolerancyjne nastawienie do świeckiej oświaty i syjonizmu politycznego. Studiował na Uniwersytecie w Berlinie.

Działalność syjonistyczna[edytuj | edytuj kod]

W 1905 roku wstąpił do syjonistycznej organizacji Mizrachi, która popierała ideę utworzenia w Ziemi Izraela religijnego państwa żydowskiego. Rabin Bar-Ilan reprezentował organizację na Siódmym Kongresie Syjonistycznym, na którym głosował przeciwko brytyjskiej propozycji rozwijania żydowskiej kolonizacji w Ugandzie. W ten sposób rozpoczęła się jego odejście od Rosji. Po kongresie powrócił do rodzinnej Litwy, jednak szybko wyjechał do Berlina. Bardzo szybko stał się przywódcą ruchu syjonizmu religijnego. W 1911 roku został sekretarzem Mizrachi. W 1913 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie został liderem lokalnych grup Mizrachi. W 1914 roku przewodniczył amerykańskiej konwencji Mizrachi w Cincinnati. W latach 1915-1928 pełnił obowiązki prezesa amerykańskiej Mizrachi. Podczas I wojny światowej był aktywnym członkiem American Jewish Joint Distribution Committee, służąc w 1916 roku jako wiceprezes Centralnego Komitetu Pomocy w Nowym Jorku. W 1917 roku założył Instytut Nauczycieli Mizrachi (ang. Mizrachi Teachers Institute). W 1923 roku przez krótki czas pełnił obowiązki dyrektora Yeshiva University w Nowym Jorku[1].

W 1923 roku wyemigrował do Brytyjskiego Mandatu Palestyny. W 1925 roku został członkiem Rady Dyrektorów Żydowskiego Funduszu Narodowego, koordynując pomoc finansową dla osadnictwa żydowskiego w Palestynie. Przeciwstawił się Białej Księdze z 1939 roku, która zmniejszała liczebność żydowskiej imigracji i ograniczała możliwości dalszej kolonizacji Ziemi Izraela. Sprzeciwiał się także koncepcji podziału Palestyny na dwa odrębne państwa: żydowskie i arabskie. Wezwał do obywatelskiego nieposłuszeństwa wobec brytyjskich władz mandatowych i odmowy współpracy z Brytyjczykami. Zasiadał w radzie dyrektorów Banku Mizrachi. W między czasie angażował się w badania rabiniczne i prowadził działalność wydawniczą. Był prezesem Talmudical Encyclopedia (wydał dwa pierwsze tomy), a od 1939 roku redaktorem hebrajskiej gazety HaTzofe ukazującej się w Tel Awiwie. Pisał liczne artykuły na tematy talmudyczne do różnych czasopism w Palestynie. Po proklamacji niepodległości Izraela w dniu 14 maja 1948 roku, rabin Bar-Ilan zorganizował komitet rabiniczny, który zajął się zbadaniem problemów prawnych nowego państwa w świetle religijnego prawa żydowskiego. Założył instytut na rzecz wydania nowej pełnej edycji Talmudu. Był także ministrem religii. Był inspiratorem założenia Uniwersytetu Bar-Ilan, który pośmiertnie nazwano na jego cześć[2].

Zmarł 17 kwietnia 1949 roku w Jerozolimie.

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Rabin Meir Bar-Ilan był wybitnym żydowskim przywódcą duchowym, który przyczynił się do odrodzenia tradycyjnego judaizmu w Europie. Wniósł duży wkład w budowę fundamentów religijnej oświaty w Izraelu[3]. Na jego cześć nazwano izraelski moszaw Beit Meir.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

  • Fun Volozhin biz Yerushalayim. Tel Awiw: 1933. (autobiografia, dwa tomy)
  • Bishvil ha-Techiah. Tel Awiw: 1940.
  • Raban szel Yisrael. Nowy Jork: 1943.

Przypisy

  1. Meir Bar-Ilan (1880-1949) (ang.). W: The Jewish Agency for Israel [on-line]. [dostęp 2012-09-25].
  2. A brief history of Bar-Ilan University (ang.). W: The Bar-Ilan University [on-line]. [dostęp 2012-09-25].
  3. Lexikon des Judentums. Gütersloh: Bertelsmann-Lexikon-Verlag, 1971, s. 86. ISBN 3-570-05964-2.