Michał Kleofas Ogiński
| Michał Kleofas Ogiński | |
 Michał Kleofas Ogiński |
|
 Ogiński |
|
| Data urodzenia | 7 października 1765 |
| Miejsce urodzenia | Guzów |
| Data śmierci | 15 października 1833 |
| Miejsce śmierci | Florencja |
| Rodzina | Ogińscy |
| Rodzice | Andrzej Ignacy Ogiński Paula Szembek |
| Małżeństwo | Izabela Lasocka (od 1789 do 1802), Maria de Néri (od 1802 r.) |
| Dzieci | Tomasz Antoni Ogiński, Ireneusz Kleofas Ogiński, Franciszek Ksawery Ogiński, Amelia Załuska, Ida Ogińska, Emma Ogińska |
| Odznaczenia | |
  |
|
Michał Kleofas Ogiński, z Retowa, książę, (ur. 7 października 1765 w Guzowie, zm. 15 października 1833 we Florencji) – polski kompozytor, podskarbi wielki litewski (1793–1796), miecznik wielki litewski od 1789 roku, [1] senator rosyjski, uczestnik insurekcji kościuszkowskiej (na Litwie w 1794), konspirator niepodległościowy (po 1795), działacz emigracyjny, mason, kawaler maltański[2] .
Spis treści |
[edytuj] Biografia
Urodził się w Guzowie niedaleko Sochaczewa. W 1788 został kawalerem Orderu Świętego Stanisława[3]. W 1789 został kawalerem Orderu Orła Białego. Nadzwyczajny poseł koronny w Holandii (1790–1791). Na sejmie grodzieńskim w 1793 roku został mianowany przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego członkiem deputacji do traktowania z posłem rosyjskim Jakobem Sieversem. [4] Sejm grodzieński (1793) nominował go do Rady Nieustającej. [5]
Brał udział w powstaniu 1794 na Litwie. Później był agentem polskim w Konstantynopolu i w Paryżu. W 1802 r. po rozwodzie z Izabelą Lasocką, ożenił się z włoską śpiewaczką Marią de Neri. W 1810 r. wycofał się z działalności emigracyjnej i został senatorem rosyjskim. Odziedziczył po swoim stryju Franciszku Ksawerym Ogińskim (1742–1814) piękną posiadłość Zalesie[6] – położone w połowie drogi między Wilnem a Mińskiem. W 1822 r. przeniósł się na stałe do Włoch i w 1823 zamieszkał we Florencji. Pochowany w Panteonie wielkich osobowości w kościele Santa Croce obok Galileusza, Michała Anioła, Rossiniego, Machiavellego, Księżnych Czartoryskich.
Komponował polonezy fortepianowe, romanse, pieśni, kadryle, menueta, walce oraz jedną operę pod tytułem „Zélis et Valcour ou Bonaparte au Caire” ("Zelis i Valcour czyli Napoleon w Egipcie") w jednym akcie. Jednakże opera ta nigdy nie doczekała się wystawienia. Jest autorem Listów o muzyce oraz pamiętników „O Polsce i Polakach: od roku 1788 aż do końca roku 1815” wydanych po francusku jako „Mémoires de Michel Oginski sur la Pologne et les Polonais, deputs 1788 jusqu’a la fin de 1815.”[7] w Paryżu w 1827 roku. Najbardziej rozpoznawany z poloneza a-moll Pożegnanie Ojczyzny, który został napisany przez jego stryja, Michała Kazimierza Ogińskiego[8].
Dotychczas uważano[9], że melodia hymnu narodowego Polski do słów Wybickiego była wzięta z pieśni ludowej z Podlasia, a autorstwo melodii Ogińskiego wynika z nieporozumienia, bowiem Ogiński w 1797 r. posłał generałowi Dąbrowskiemu podobnie nazwany utwór Marsz dla Legionów. Jednakże ostatnio prowadzone badania historyczne przez jednego z potomków księcia Ogińskiego (Andrzeja Załuskiego) próbują wykazać, że to Ogiński był autorem melodii hymnu[10].
Od 2008 roku w Iwoniczu-Zdroju odbywa się Festiwal im. Księcia Michała Kleofasa Ogińskiego, podczas którego wykonywane są zarówno utwory Ogińskiego, jak i współczesnych mu kompozytorów polskich. Inicjatorem i dyrektorem artystycznym Festiwalu jest prof. Andrzej Pikul z Akademii Muzycznej w Krakowie.
[edytuj] Dzieła
- Pamiętniki Michała Kleofasa Ogińskiego O Polsce i Polakach : od roku 1788 aż do końca roku 1815. T. 1. Poznań: 1870.
- Pamiętniki Michała Kleofasa Ogińskiego O Polsce i Polakach : od roku 1788 aż do końca roku 1815. T. 2. Poznań: 1870.
- Michał Kleofas Ogiński: Listy o muzyce ; oprac. Tadeusz Strumiłło ; [ fr: Lettres sur la musique adressées à un de ses amis de Florence en 1825 przeł. z francuskiego Zespół Tłumaczy PWM ; red. Anna Papierzowa].. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1956, s. 135.
- fr: „Zélis et Valcour ou Bonaparte au Caire” (pl: "Zélis i Valcour czyli Napoleon w Egipcie", dosłownie "Zélis i Valcour czyli Bonaparte w Kairze") – opera jednoaktowa[11]
[edytuj] Zobacz też
Przypisy
- ↑ Urzędnicy centralni i dostojnicy Wielkiego Księstwa Litewskiego XIV-XVIII w. Spisy, oprac. H. Luiewicz, A Rachuba, Kórnik 1994, s. 100.
- ↑ Kawalerowie i statuty Orderu Orła Białego 1705–2008, 2008, s. 244.
- ↑ Zbigniew Dunin-Wilczyński: Order Św. Stanisława. Warszawa 2006, s. 195.
- ↑ Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 11-23.
- ↑ Volumina Legum, t. X, Poznań 1952, s. 344.
- ↑ Zalesie (8) w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV (Worowo – Żyżyn) z 1895 r.
- ↑ Mémoires de Michel Oginski sur la Pologne et les Polonais, deputs 1788 jusqu’a la fin de 1815
- ↑ polonez a-moll nr 13 "Pożegnanie Ojczyzny" stał się popularny na emigracji w Paryżu w 1773 po upadku Konfederacji Barskiej i I rozbiorze Polski, gdy Michał Kleofas Ogiński miał 7 lat i należało by go przypisać Michałowi Kazimierzowi Ogińskiemu [za:] "Karnawał tej zimy [chodzi o zimę 1773/74] w Paryżu był polski i nawet moda zapanowała "á la Polonaise". Na wszystkich balach grano sławnego poloneza "Pożegnanie Ojczyzny". Utwór ten jest przypisywany Michałowi Kleofasowi Ogińskiemu (1765–1833), lecz twórcą mógł być tylko Michał Kazimierz Ogiński (1730–1800)" s. 107 [w:] Antoni Lenkiewicz: Kazimierz Pułaski (1745–1779). Wrocław: Wydawnictwo Biuro Tłumaczeń, 2004, s. 147. ISBN 83-88826-26-3.
- ↑ Józef Reiss: Mała historia muzyki. s. 98, Polskie Wydawnictwo Muzyczne 1987, ISBN 83-224-0104-3
- ↑ Załuski Andrzej: Michał Kleofas Ogiński. Życie i twórczość. Polska Fundacja Kulturalna, 2003
- ↑ Opera Composers: O (ang.). [dostęp 2010-02-08].
[edytuj] Literatura
- Igor Bełza: Michał Kleofas Ogiński [z ros. tł. Stefan Prus-Więckowski]. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1967, s. 82. OCLC 177316378. (pol.)
- Krzysztof A. Jeżewski: Ogiński redivivus! "Głos Katolicki", Paryż, nr 16, 27 kwietnia 1997
- Krzysztof A. Jeżewski: Szczytny powrót księcia Michała Kleofasa. "Tygiel Kultury", Łódź, nr 11/12 1998
- Andrzej Załuski: Michał Kleofas Ogiński. Życie, działalność i twórczość. London: Polska Fundacja Kulturalna, 2003, s. 134. ISBN 0-9543805-4-1. OCLC 69544557. (pol.)
- Andrzej Załuski: Zagadka mazurka dąbrowskiego : sprawa detektywistyczna z osiemnastego wieku. London: Kunzli, 1999, s. 62. ISBN 0953557502 ISBN 9780953557509. OCLC 42309841. (pol.)
- Andrzej Załuski: Dwie zagadki : epizody w życiu Michała Kleofasa Ogińskiego. Hove, Sussex: Caldra House, 2000, s. 63. ISBN 1872286046 ISBN 9781872286044. OCLC 231868380. (pol.)
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Michał Kleofas Ogiński: katalog kompozycji (ang.). [dostęp 8 września 2009].
- Michał Kleofas Ogiński: polonez a-moll "Pożeganie Ojczyzny" "Les Adieux à la Patrie" (pol.). [dostęp 10 lutego 2010].
|
||||||||||||||||||||||||||
- Podskarbiowie wielcy litewscy
- Członkowie deputacji Sejmu Grodzieńskiego 1793 do traktowania z posłem rosyjskim
- Konsyliarze Rady Nieustającej
- Senatorowie Imperium Rosyjskiego
- Senatorowie świeccy I Rzeczypospolitej
- Miecznicy wielcy litewscy
- Polscy kompozytorzy klasycyzmu
- Dyplomaci I Rzeczypospolitej
- Konfederaci barscy
- Powstańcy kościuszkowscy
- Ogińscy
- Polscy wolnomularze
- Kawalerowie maltańscy
- Odznaczeni Orderem Orła Białego (I Rzeczpospolita)
- Kawalerowie Orderu Świętego Stanisława (I Rzeczpospolita)
- Urodzeni w 1765
- Zmarli w 1833
- Ambasadorowie Polski w Holandii
