Mongolia Wewnętrzna

Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej
Nazwa chińska: 内蒙古自治区 Nèi Měnggǔ Zìzhìqū
Nazwa lokalna: Öbür mongɣul-un öbertegen ǰasaqu orun
Nazwa skrócona: 内蒙古 (Nèi Měnggǔ)
Stolica	Hohhot
Mniejszość narodowa	Mongołowie
Gubernator	Bagatur
Populacja	24.137.300 os. (2008)
Powierzchnia	1.183.000 km²
Gęstość zaludnienia	20,2 os./km²
Skład etniczny	Chińczycy Han – 79% Mongołowie – 17% Mandżurowie – 2% Hui – 0,9% Dagurowie – 0,3%
Liczba prefektur	12
Liczba powiatów	101
Liczba gmin	1425
ISO 3166-2	CN-15
Strona oficjalna

Region Autonomiczny Mongolii Wewnętrznej (Mongolia Wewnętrzna, mong.: Өвөр Монголын Өөртөө Засах Орон; chiń.: 内蒙古自治区; pinyin: Nèi Měnggǔ Zìzhìqū) – region autonomiczny w północnych Chinach obejmujący południowe ziemie historycznej Mongolii.

Mongolia Wewnętrzna to jedna z większych jednostek administracyjnych Chin, stanowi aż 12% ich powierzchni, chociaż zamieszkują ją jedynie 24 mln osób. Graniczy z prowincjami Heilongjiang, Jilin, Liaoning, Hebei, Shanxi, Shaanxi i Gansu, a także Regionem Autonomicznym Ningxia. Stolicą Mongolii Wewnętrznej jest Hohhot.

Historia

W starożytności i wczesnym średniowieczu tereny współczesnej Mongolii Wewnętrznej zamieszkiwały koczownicze ludy mongolskie, z których część okresowo znajdowała się pod chińskim panowaniem.

Od IX wieku tereny Mongolii Wewnętrznej znajdowały się pod panowaniem chińskich dynastii pochodzenia koczowniczego: Liao, Xixia i Jin.

W latach 1227-1234 Mongolia Wewnętrzna weszła w skład chanatu mongolskiego Czyngis-chana. Za panowania dynastii Yuan wchodziła w skład Chin. Po upadku Yuanów w 1368 Mongolia Wewnętrzna znalazła się pod panowaniem ord mongolskich, a od jej południowej granicy rozciągnął się odbudowany Wielki Mur Chiński.

W latach 1626-1636 tereny dzisiejszej Mongolii Wewnętrznej zostały opanowane przez Mandżurów. Wraz z przejęciem przez Mandżurów władzy w Chinach w 1644 Mongolia Wewnętrzna stała się ich częścią.

Po powstaniu Republiki Chińskiej w Mongolii Wewnętrznej narodził się ruch niepodległościowy. W okresie międzywojennym ówczesne władze chińskie podzieliły Mongolię Wewnętrzną na nowo utworzone prowincje: Rehe (Dżehol), Chahar, Suiyuan i Ningxia, traktując je jako teren masowej kolonizacji chińskiej. W 1937 Japończycy dokonali inwazji na Mongolię Wewnętrzną i utworzyli marionetkowe państwo Mengjiang.

W 1945 Mongolię Wewnętrzną zajęła Armia Czerwona. W 1947 przyłączono ją ponownie do Chin, nadając jej autonomię.

Step w Mongolii Wewnętrznej

Geografia

Terytorium regionu obejmuje na ogół zrównaną wyżynę, stanowiącą część wielkiej Wyżyny Mongolskiej, wzniesioną średnio powyżej 1000 m n.p.m. W południowej części regionu wchodzi weń szeroką pętlą rzeka Huang He. Z wyżyny wznoszą się izolowane masywy górskie, zbudowane z odpornych utworów krystalicznych – na północ od zakola Huang He pasma Wula Shan (2130 m) i Daqing Shan (2400 m), w zachodniej części zakola masyw Zhuozi Shan (3015 m). Klimat jest silnie kontynentalny, z dużymi wahaniami temperatur nie tylko w ciągu roku, ale i w ciągu doby. Roczna suma opadów wynosi od 150 mm na zachodzie do 40 mm na wschodzie. Poza Huang He nie ma tu w zasadzie stałych rzek, lecz wyłącznie okresowe, wysychające w lecie i wpadające do bezodpływowych jezior słonych lub ginące w pustyni. Lasów poza zaroślami wzdłuż Huang He brak. Większą część powierzchni regionu zajmują suche stepy, przechodzące bliżej granicy z Mongolią w półpustynie z ubogą roślinnością, rozsianą kępkami. Typowa piaszczysta pustynia – Ordos rozciąga się wewnątrz zakola Huang He, sięgając do poprowadzonego wzdłuż jej południowej granicy Wielkiego Muru.

Podział administracyjny

Mapa	Lp.	Nazwa	Chiński	Hanyu pinyin	Język mongolski	Transliteracja	Siedziba
	– Prefektury miejskie –
	2	Bayan Nur	巴彦淖尔市	Bāyànnào'ěr Shì		Bayan Naγur Qota	Dzielnica Linhe
	3	Wuhai	乌海市	Wūhǎi Shì		Üqai Qota	Dzielnica Haibowan
	4	Ordos	鄂尔多斯市	È'ěrduōsī Shì		Ordos Qota	Dzielnica Dongsheng
	5	Baotou	包头市	Bāotóu Shì		Buγutu Qota	Dzielnica Kundulun
	6	Hohhot	呼和浩特市	Hūhéhàotè Shì		Kökeqota	Dzielnica Huimin
	7	Ulanqab	乌兰察布市	Wūlánchábù Shì		Ulaγančabu Qota	Dzielnica Jining
	9	Chifeng	赤峰市	Chìfēng Shì		Ulaγanqada Qota	Dzielnica Hongshan
	10	Tongliao	通辽市	Tōngliáo Shì		Töngliyao Qota	Dzielnica Horqin
	12	Hulun Buir	呼伦贝尔市	Hūlúnbèi'ěr Shì		Kölün Buir Qota	Dzielnica Hailar
	– Związki –
	1	Alxa	阿拉善盟	Ālāshàn Méng		Alaša Ayimaγ	Alxa Zuoqi
	8	Xilin Gol	锡林郭勒盟	Xīlínguōlè Méng		Sili-yin Ɣool Ayimaγ	Xilinhot
	11	Hinggan	兴安盟	Xīng'ān Méng		Kingγan Ayimaγ	Ulanhot