Most Tumski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
most Tumski
most Tumski
Most Tumski nocą (od północnego zachodu)
Poprzednie nazwy Dombrücke
Miejscowość Wrocław
Podstawowe dane
Przeszkoda Odra (Odra Północna)
Długość 52,19 m
Szerokość:
• całkowita
• jezdni
• chodników

6,84 m
4,50 m
2×1,17 m
Dopuszczalna masa pojazdu: 10 t
Liczba przęseł 2
Rozpiętość przęseł 25,19 + 25,93
Zbudowano 1889
Projektant Alfred von Scholtz (kierownictwo budowy)[1].
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
most Tumski
most Tumski
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
most Tumski
most Tumski
Ziemia 51°06′52,95″N 17°02′32,35″E/51,114708 17,042319Na mapach: 51°06′52,95″N 17°02′32,35″E/51,114708 17,042319
Commons-logo.svg Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
św.Jadwiga
przy Moście Tumskim. Na środku: latarnia gazowa
św. Jan Chrzciciel
przy Moście Tumskim; widać niebieskozielony stalowy portal mostu, wieżę kościoła św.Krzyża i obie wieże archikatedry. Obok pomnika: latarnia gazowa
"Kłódki Miłości" na Moście Tumskim

Most Tumski (potocznie nazywany także Mostem Zakochanych lub Mostem Katedralnym) – dwuprzęsłowy stalowy, nitowany most we Wrocławiu zbudowany w roku 1889 nad północną odnogą Odry pomiędzy Ostrowem Tumskim a Wyspą Piasek, na miejscu wcześniejszego mostu drewnianego. Do roku 1945 nosił nazwę Dombrücke.

Poprzednie konstrukcje, funkcjonujące w tym miejscu co najmniej od XII wieku, wyznaczały granicę pomiędzy jurysdykcją miejską (na Wyspie Piaskowej) i kościelną (na Ostrowie Tumskim). Most ten był wielokrotnie niszczony i naprawiany, zachował się m.in. przekaz opisujący katastrofę pod przechodzącą w 1423 roku przez most procesją Bożego Ciała. Przez kolejne stulecia funkcjonował zazwyczaj jako drewniana konstrukcja trójkątno-wieszarowa z jednym przęsłem zwodzonym, w połowie XIX wieku była to już budowla trapezowo-wieszarowa ze stałym pomostem.

Długość obecnego, stalowego mostu wynosi 52,19 m, szerokość pomostu – 6,84 m, wysokość portalu – 6,90 m, przęsło – 25,19 i 25,93 m. Konstrukcję stalową kratownicową systemu Gerbera wyprodukowaną w Hucie Piła (Pielahütte) nad kanałem Kłodnickim w Rudzińcu (Rudzinitz) koło Gliwic (mimo znacznej odległości od Wrocławia funkcjonujące już wówczas połączenie wodne umożliwiało stosunkowo niedrogi i łatwy transport elementów mostu barkami) zmontowały zakłady G. Ruffera, a wykończone zostały przez zakład metaloplastyczny Gustawa Trelenberga. Roboty kamieniarskie powierzono firmie Granit und Quarz. Bramka portalowa oraz górna część kratownic nie pełnią de facto żadnych funkcji konstrukcyjnych. Kształt konstrukcji mostu był wzorowany na zwycięskim projekcie w konkursie na most w Mannheim, jednak przystosowanym do dwóch przęseł. Uroczystemu otwarciu mostu w obecności przedstawicieli zarządu prowincji towarzyszyły mowy radcy budowlanego Alexandra Kaumanna, kierującego budową inspektora Alfreda von Scholtza oraz toast wyniesiony przez nadburmistrza Ferdinanda Friedensburga[2].

W roku 1945 most przeszedł remont kapitalny. Usunięto wówczas najpoważniejsze uszkodzenia, jakich doznał w czasie oblężenia Festung Breslau. Pomimo to pozostały na niektórych elementach mostu ślady ostrzału i trafień odłamkami. Ostatni kapitalny remont most przeszedł w 1992 roku, wówczas zastąpiono w nim dotychczasowy pokład z kształtowników Zoresa nowym rozwiązaniem ze spawanych blach z żebrami poprzecznymi, opartymi na podłużnicach. 15 października 1976 most wpisany został do rejestru zabytków.

Przy moście, na brzegu Wyspy Piasek, stoją od 1893 roku figury św. Jadwigi (po lewej stronie mostu) i św. Jana Chrzciciela (po prawej), dłuta Gustawa Grunenberga.

Przy Moście Tumskim znajdują się ręcznie obsługiwane i sprawne zabytkowe lampy gazowe.

Szerokość jezdni na moście wynosi 4,50 m, a dwa chodniki mają po 1,17 m każdy. Ze względu na jego zabytkowy charakter ruch wszelkich pojazdów samochodowych bez zezwoleń przez ten most jest obecnie zakazany, a jego maksymalne dopuszczalne obciążenie ustalono na 10 ton.

Nazywany jest Mostem Zakochanych ze względu na miejską legendę mówiącą, że na nim czekają poszukujący swojej miłości. Legenda mówi, iż najpierw trzeba pójść do katedry i pomodlić się w tej intencji. Potem należy pogłaskać po głowie posągowego lwa, który strzeże wejścia do świątyni, następnie pójść na Most Tumski i czekać na nim na miłość.

Przypisy

  1. v.Sch., Die Dombrücke in Breslau
  2. v.Sch., Die Dombrücke in Breslau, podaje jako datę otwarcie 28 lipca

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]