Muchomor
| Muchomor | |
|---|---|
 Muchomor czerwony
|
|
| Systematyka[1] | |
| Królestwo | grzyby |
| Gromada | podstawczaki |
| Klasa | pieczarniaki |
| Rząd | pieczarkowce |
| Rodzina | muchomorowate |
| Rodzaj | muchomor |
| Nazwa systematyczna | |
| Amanita Pers[2]. Tent. disp. meth. fung.: 65 (Lipsk, 1797) |
|
| Typ nomenklatoryczny | |
| muchomor czerwony (Amanita muscaria (L.) Lam.) | |
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Muchomor (Amanita Pers.) – rodzaj grzybów z rodziny muchomorowatych (Amanitaceae), występujący na całym świecie.
Spis treści |
Charakterystyka[edytuj]
Owocniki: młode – kuliste, chronione osłoną całkowitą, jej resztki pozostają w części gatunków u dorosłych osobników w postaci łatek na kapeluszu i pochwy u podstawy, występuje również osłona częściowa, której pozostałością jest pierścień (pierścień nie występuje u wszystkich gatunków). Występują w lasach, tworzą mikoryzę z drzewami[3][4].
Niektóre gatunki[edytuj]
- Amanita arenaria (O.K. Mill. & E. Horak) Justo 2010,
- Amanita argentea Huijsman 1959,
- Amanita australis G. Stev. 1962,
- Amanita battarrae (Boud.) Bon 1985 – muchomor oliwkowy
- Amanita betulae Neville & Poumarat 2004,
- Amanita boudieri Barla 1887,
- Amanita brunnescens G.F. Atk. 1918,
- Amanita caesarea (Scop.) Pers. 1801 – muchomor cesarski
- Amanita calyptroderma G.F. Atk. & V.G. Ballen 1909,
- Amanita ceciliae (Berk. & Broome) Bas 1984 – muchomor złotawy
- Amanita citrina (Schaeff.) Pers. – muchomor cytrynowy
- Amanita crocea (Quél.) Singer 1951 – muchomor żółtawy
- Amanita dryophila Consiglio & Contu 1999,
- Amanita echinocephala (Vittad.) Quél. 1872 – muchomor jeżowaty
- Amanita eliae Quél. 1872 – muchomor białożółtawy
- Amanita excelsa (Fr.) P. Kumm., 1871 – muchomor twardawy
- Amanita farinosa Schwein. 1822,
- Amanita flavescens (E.-J. Gilbert & S. Lundell) Contu 1988,
- Amanita flavoconia G.F. Atk. 1902,
- Amanita franchetii (Boud.) Fayod 1889 – muchomor szorstki
- Amanita friabilis (P. Karst.) Bas 1974 – muchomor olszynowy
- Amanita fulva Fr. 1815 – muchomor rdzawobrązowy
- Amanita gemmata (Fr.) Bertill. 1866 – muchomor narcyzowy
- Amanita grandis (Bougher) Justo 2010,
- Amanita grisea Massee & Rodway 1901,
- Amanita hemibapha (Berk. & Broome) Sacc. 1887,
- Amanita inculta (Bougher) Justo 2010,
- Amanita inopinata D.A. Reid & Bas 1987,
- Amanita karea G.S. Ridl. 1991,
- Amanita lividopallescens (Secr. ex Boud.) Kühner & Romagn. 1953 – muchomor szaropłowy
- Amanita mumura G.S. Ridl. 1991,
- Amanita muscaria (L.) Lam., 1783 – muchomor czerwony
- Amanita mutabilis Beardslee 1919,
- Amanita nauseosa (Wakef.) D.A. Reid 1966,
- Amanita nehuta G.S. Ridl. 1991,
- Amanita nigrescens G. Stev. 1962,
- Amanita nivalis Grev. 1821 – muchomor alpejski
- Amanita nothofagi G. Stev. 1962,
- Amanita nummularia Lam. 1783,
- Amanita oleosa (Bougher & T. Lebel) Justo 2010,
- Amanita olivaceogrisea Kalamees 1986,
- Amanita ovoidea (Bull.) Link 1833,
- Amanita pachyvolvata (Bon) Krieglst. 1984,
- Amanita pantherina (DC.) Krombh. 1846 – muchomor plamisty
- Amanita pareparina G.S. Ridl. 1991,
- Amanita pekeoides G.S. Ridl. 1991,
- Amanita phalloides (Vaill. ex Fr.) Link 1833 – muchomor sromotnikowy
- Amanita porphyria Alb. & Schwein. 1805 – muchomor porfirowy
- Amanita procera Pers. 1818;
- Amanita pseudoinculta Justo 2010,
- Amanita pumatona G.S. Ridl. 1991,
- Amanita punctata (Cleland & Cheel) D.A. Reid 1980,
- Amanita regalis (Fr.) Michael 1904 – muchomor królewski
- Amanita rubescens Pers. 1797 – muchomor czerwieniejący
- Amanita simulans Contu 1999,
- Amanita singeri Bas 1969,
- Amanita solitaria (Bull.) Fr. 1836,
- Amanita spadicea Pers. 1797,
- Amanita strobiliformis (Paulet ex Vittad.) Bertill. – muchomor szyszkowaty
- Amanita submembranacea (Bon) Gröger 1979 – muchomor brązowooliwkowy
- Amanita taiepa G.S. Ridl. 1991,
- Amanita torrendii Justo 2010,
- Amanita umbonata (Sumst.) Sartory & L. Maire 1923,
- Amanita vaginata (Bull.) Lam. 1783 – muchomor mglejarka
- Amanita verna (Bull.) Lam. 1783 – muchomor wiosenny
- Amanita virosa (Fr.) Bertill. 1866 – muchomor jadowity
- Amanita vittadinii (Moretti) Sacc. 1887
Wykaz gatunków (nazwy naukowe) na podstawie Index Fungorum. Obejmuje on tylko gatunki zweryfikowane o potwierdzonym statusie. Oprócz tych wyżej wymienionych na liście Index Fungorum znajdują się gatunki niezweryfikowane[2]. Nazwy grzybów występujących w Polsce według Władysława Wojewody[5].
Znaczenie[edytuj]
Wiele muchomorów zawiera toksyny, nieraz bardzo silne, jak alfa-amanityna występująca w muchomorze sromotnikowym. Niektóre z alkaloidów muchomorów mają właściwości halucynogenne, jak muscymol w muchomorze czerwonym[3].
Większość gatunków niejadalnych i trujących, niektóre śmiertelnie (niebezpieczny muchomor sromotnikowy Amanita phalloides), są też gatunki jadalne. Dawniej muchomory stosowano do trucia much stąd nazwa mucho-mor. "Skórka" kapelusza muchomora, ze względu na odurzające działanie niewielkich dawek, wykorzystywana jest jako narkotyk. Z muchomorów czerwonych ludy syberyjskie przygotowywały odurzający napój, używany przez szamanów. W lecznictwie ludowym na polskiej wsi muchomory zalane spirytusem lub denaturatem były wykorzystywane do nacierania miejsc bolących z powodu reumatyzmu[6].
Zobacz też[edytuj]
Przypisy
- ↑ Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
- ↑ 2,0 2,1 Index Fungorum. [dostęp 2011-09-09].
- ↑ 3,0 3,1 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda: Grzyby i ich oznaczanie. Warszawa: PWRiL, 1985. ISBN 83-09-00714-0.
- ↑ Andreas Gminder: Atlas grzybów jak bezbłędnie oznaczać 340 gatunków grzybów Europy Środkowej. 2008. ISBN 978-83-258-0588-3.
- ↑ Władysław Wojewoda: Checklist of Polisch Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Scienceas, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Adam Paluch: Świat roślin w tradycyjnych praktykach leczniczych wsi polskiej. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1988, s. 99. ISBN 83-229-0254-9.
