Partia Republikańska (USA)
| Partia Republikańska | |
| Państwo |  Stany Zjednoczone |
| Lider | Reince Priebus |
| Data założenia | 28 lutego 1854 |
| Adres siedziby | 310 First Street SE Waszyngton 20003 |
| Deklarowana ideologia polityczna |
konserwatywny liberalizm, centroprawica |
| Deklarowane poglądy gospodarcze |
neoliberalizm |
| Członkostwo międzynarodowe |
Międzynarodowa Unia Demokratów |
| Barwy | Czerwony |
| http://www.gop.com/ | |
Stany Zjednoczone.svg) |
|
Ten artykuł jest częścią serii: |
Partia Republikańska - jedna z dwóch głównych sił politycznych w USA. Potocznie nazywana Grand Old Party (GOP).
Współcześni Republikanie są konserwatystami w kwestiach społecznych, w ekonomii opowiadają się za minimalną ingerencją państwa w gospodarkę, są bliscy neoliberalizmowi. Początki partii sięgają okresu sprzed wojny secesyjnej, kiedy to rósł w siłę ruch przeciwników niewolnictwa. Niektórzy z nich szukali metod politycznej walki z tym zjawiskiem. Nie znajdując poparcia u żadnej z liczących się ówcześnie sił politycznych (Partia Demokratyczna, Amerykańska Partia Wigów), założyli, w 1840 roku, własną Partię Wolności. Wkrótce organizacje przeciwników niewolnictwa zaczęły zwalczać niewolnictwo na terenie samych Stanów Zjednoczonych. Powstała Partia Wolnej Ziemi (Free Soil Party). Podobne organizacje pojawiały się i znikały, prowadziły jednak do wykrystalizowania się postaw i programów.
W latach pięćdziesiątych XIX wieku doszło do upadku systemu politycznego. Zniknęła Partia Wigów i rozpadła się Partia Demokratyczna.
Wskutek sporu wokół Ustawy o Kansas i Nebrasce (rok 1854) pojawiła się Partia Republikańska. Ustawa przewidywała bowiem, że kwestia niewolnictwa w tych dwóch stanach zostanie pozostawiona do rozstrzygnięcia mieszkańcom tych stanów. Wywołało to wściekłość abolicjonistów, gdyż łamało postanowienia Układu z 1820 roku, kiedy to ustalono, że niewolnictwo na tych terytoriach będzie zakazane.
Przeciwnicy niewolnictwa odbyli w związku z tą sprawą szereg spotkań, które uznawane są za początki Partii Republikańskiej.
Republikanie już w 1856 roku wystawili swojego kandydata w wyborach prezydenckich. John C. Frémont zdobył 33% głosów.
Cztery lata później Partia Republikańska była jedną z głównych sił politycznych w kraju. Zdobycie tej pozycji ułatwiła jej sytuacja w kraju. Partia Wigów zniknęła ze sceny, a Partia Demokratyczna była głęboko podzielona.
Po secesji Południa Republikanie zdobyli większość w rządzie, a po wojnie secesyjnej uzyskali trwałą przewagę i mogli samodzielnie sprawować władzę mniej więcej do końca XIX wieku. Uchodzili za partię ludzi bogatych, a następny okres ich wpływu na władzę to początek lat 70. XX wieku.
Od tamtego czasu partia ta pozostaje jedną z dwóch najważniejszych organizacji politycznych w USA.
Spis treści |
Program polityczny[edytuj]
Wśród Republikanów można wyróżnić cztery grupy ideowe: liberałów (w znaczeniu amerykańskim; stanowią oni większość Republikan tylko z nazwy), konserwatywnych liberałów, konserwatystów, neokonserwatystów. Od czasów rządów prezydenta Ronalda Reagana dominuje ta druga grupa. Republikanie popierają:
- wolny rynek
- niskie podatki
- walkę z monopolami
- mniej ograniczeń dla wielkich korporacji
- walkę z przestępczością
- prawo do posiadania broni palnej dla każdego
- ograniczenie wydatków na pomoc socjalną
- rozwój armii
- walkę z terroryzmem
Partia Republikańska bardziej niż Partia Demokratyczna akcentuje przywiązanie do wartości chrześcijańskich. Np. Republikanie sprzeciwiają się legalizacji aborcji, eutanazji, narkotyków czy związków homoseksualnych. Są zwolennikami prawa uczniów do modlitwy w szkołach publicznych. Republikanie sprzeciwiają się również większemu napływowi imigrantów do USA. Są też zwolennikami surowego, prostego prawa np. stosowania kary śmierci. Uważają, że przestępców należy surowo karać, co ma samo w sobie odstraszać od popełniania przestępstw.
Obecne kierownictwo[edytuj]
- Reince Priebus - szef Komitetu Krajowego
- John Boehner - spiker Izby Reprezentantów
- Eric Cantor - lider większości Izby Reprezentantów
- Dick Cheney - były przewodniczący Senatu
- Mitch McConnell - lider mniejszości Senatu
- Jon Kyl - whip mniejszości Senatu
- Mark Sanford- przewodniczący Stowarzyszenia Gubernatorów Republikanów
Prezydenci z ramienia Partii Republikańskiej[edytuj]
- Abraham Lincoln, 1861-1865
- Ulysses Simpson Grant, 1869-1877
- Rutherford Birchard Hayes, 1877-1881
- James Abram Garfield, 1881
- Chester Alan Arthur, 1881-1885
- Benjamin Harrison, 1889-1893
- William McKinley, 1897-1901
- Theodore Roosevelt, 1901-1909
- William Howard Taft, 1909-1913
- Warren Gamaliel Harding, 1921-1923
- John Calvin Coolidge, 1923-1929
- Herbert Hoover, 1929-1933
- Dwight David Eisenhower, 1953-1961
- Richard Milhous Nixon, 1969-1974
- Gerald Rudolph Ford, 1974-1977
- Ronald Wilson Reagan, 1981-1989
- George Herbert Walker Bush, 1989-1993
- George Walker Bush, 2001-2009
Zobacz też[edytuj]
Linki zewnętrzne[edytuj]
