Pierwiastki siódmego okresu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Pierwiastki siódmego okresupierwiastki chemiczne znajdujące się w siódmym okresie (rzędzie) układu okresowego pierwiastków. Siódmy okres zawiera 32 pierwiastki, spośród których obecnie (styczeń 2014) niezależnie potwierdzone zostały odkrycia 30 (do Z=116).

Znaczenie i występowanie[edytuj | edytuj kod]

Układ okresowy z zaznaczonym czasem połowicznego rozpadu (T1/2) najbardziej stabilnych znanych izotopów każdego pierwiastka.

     Stabilne

     T1/2 powyżej czterech milionów lat

     T1/2 pomiędzy 800 a 34 000 lat

     T1/2 pomiędzy 1 dobą a 103 latami

     T1/2 pomiędzy 1 minutą a 1 dobą

     T1/2 poniżej 1 minuty

Żaden pierwiastek siódmego okresu nie posiada stabilnych izotopów. Jedynie tor, uran i śladowe ilości plutonu występują na Ziemi od czasu jej powstania; pozostałe pierwiastki z tego okresu o liczbach atomowych mniejszych niż 94 są tworzone w naturalnych szeregach promieniotwórczych. Wszystkie pierwiastki o wyższych liczbach atomowych zostały wytworzone sztucznie poprzez reakcje jądrowe.

Pierwiastki siódmego okresu
Z Symbol Nazwa Właściwości metaliczne Konfiguracja elektronowa
87 Fr frans metal alkaliczny [Rn]7s1
88 Ra rad metal ziem alkalicznych [Rn]7s2
89 Ac aktyn metalaktynowiec [Rn]6d17s2
90 Th tor metal – aktynowiec [Rn]6d27s2
91 Pa protaktyn metal – aktynowiec [Rn]5f26d17s2
92 U uran metal – aktynowiec [Rn]5f36d17s2
93 Np neptun metal – aktynowiec [Rn]5f46d17s2
94 Pu pluton metal – aktynowiec [Rn]5f67s2
95 Am ameryk metal – aktynowiec [Rn]5f77s2
96 Cm kiur metal – aktynowiec [Rn]5f76d17s2
97 Bk berkel metal – aktynowiec [Rn]5f97s2
98 Cf kaliforn metal – aktynowiec [Rn]5f107s2
99 Es einstein metal – aktynowiec [Rn]5f117s2
100 Fm ferm metal – aktynowiec [Rn]5f127s2
101 Md mendelew metal – aktynowiec [Rn]5f137s2
102 No nobel metal – aktynowiec [Rn]5f147s2
103 Lr lorens metal – aktynowiec [Rn]5f147s27p1?
104 Rf rutherford metal przejściowy [Rn]5f146d27s2?
105 Db dubn metal przejściowy [Rn]5f146d37s2?
106 Sg seaborg metal przejściowy [Rn]5f146d47s2?
107 Bh bohr metal przejściowy [Rn]5f146d57s2?
108 Hs has metal przejściowy [Rn]5f146d67s2?
109 Mt meitner metal przejściowy? [Rn]5f146d77s2?
110 Ds darmsztadt metal przejściowy? [Rn]5f146d87s2?
111 Rg roentgen metal przejściowy? [Rn]5f146d97s2?
112 Cn kopernik metal przejściowy [Rn]5f146d107s2?
113 Uut ununtrium metal? [Rn]5f146d107s27p1?
114 Fl flerow metal? [Rn]5f146d107s27p2?
115 Uup ununpentium metal? [Rn]5f146d107s27p3?
116 Lv liwermor metal? [Rn]5f146d107s27p4?
117 Uus* ununseptium niemetal? [Rn]5f146d107s27p5?
118 Uuo* ununoctium niemetal? [Rn]5f146d107s27p6?

Gwiazdką oznaczono odkrycia czekające na niezależne potwierdzenie.

Transuranowce[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Transuranowce.

Pierwiastki o liczbach atomowych wyższych niż 92 określa się nazwą "transuranowce", czyli "położone za uranem". Wszystkie te pierwiastki zostały wytworzone przez człowieka w wywołanych sztucznie reakcjach jądrowych (dopiero później stwierdzono występowanie śladowych ilości neptunu i plutonu w rudach uranu). Podejrzewa się, że mogą one powstawać w przyrodzie w procesach nukleosyntezy podczas wybuchu supernowych (w szczególności w procesie r), dzięki bardzo wysokiej temperaturze i silnym strumieniom neutronów.

Tylko niektóre ciężkie aktynowce, jak kiur czy berkel mają długożyciowe izotopy, pozwalające zbadać właściwości chemiczne tych pierwiastków. Tzw. transaktynowce, czyli pierwiastki położone w układzie okresowym za aktynowcami, nie mają długożyciowych izotopów, a ich synteza nastręcza trudności; z tego powodu ich własności są poznane słabo lub wcale. Najcięższym pierwiastkiem, którego związek chemiczny został wytworzony przez człowieka, jest has.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]